Phát huy vai trò tích cực của Hội phụ huynh học sinh
Cùng thời điểm Bộ Giáo dục và Đào tạo có dự thảo Thông tư về Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh, lấy ý kiến các trường và địa phương, có một sự việc liên quan khiến chúng ta nhận thấy cần có các quy định chặt chẽ ngăn chặn tình trạng Ban đại diện cha mẹ học sinh (Hội phụ huynh học sinh (PHHS)) lạm thu tại một số nơi.
Theo đó, một số phụ huynh tại một trường tiểu học tại một tỉnh phía Nam bức xúc trước việc Hội trưởng Hội PHHS của trường năm học 2025 - 2026 chia số tiền 2,65 triệu đồng tiền mua cơm cho lực lượng làm công tác dân vận, dọn dẹp vệ sinh tại trụ sở mới được tiếp nhận. Sau khi mua cơm, Hội trưởng Hội PHHS nhắn số tiền đã mua lên nhóm của đại diện phụ huynh (10 người) đề nghị mỗi người đóng 265 ngàn đồng để chi trả tiền mua cơm.
Trả lời báo chí, lãnh đạo trường cho biết nhà trường hoàn toàn không đồng ý việc Hội trưởng Hội PHHS tự ý đòi phụ huynh đóng góp. Trường đã yêu cầu hoàn trả số tiền phụ huynh đã đóng góp và đã chi trả số tiền mua cơm. Tại cuộc họp sau đó, nhiều phụ huynh tiếp tục nêu ý kiến về việc Hội trưởng Hội PHHS đã từng một số lần yêu cầu phụ huynh đóng góp tiền mà không được thông báo, bàn bạc. Về phần vị Hội trưởng Hội PHHS, đã có tường trình, nhận thiếu sót, xin từ chức.
Sự việc tưởng là “nhỏ”, nhưng hệ lụy rất lớn. Những hành động tùy tiện làm mất đi ý nghĩa của những việc tốt khác. Lực lượng làm công tác dân vận, dọn dẹp vệ sinh tại trụ sở mới của trường chắc chắn không cần những hộp cơm “tai tiếng” này. Số tiền thiệt hại với các phụ huynh có thể không lớn, nhưng quan trọng hơn, sự việc cho thấy vị Hội trưởng đã lạm thu, lạm quyền.
Theo dự thảo Thông tư về Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến, Ban đại diện cha mẹ học sinh có nhiệm vụ phối hợp trường thực hiện một số hoạt động giáo dục. Họ được tiếp nhận, sử dụng các khoản hỗ trợ tự nguyện... cho hoạt động này, dùng hội họp hoặc một số nội dung khác đã được thỏa thuận. Việc dùng quỹ này để đầu tư mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cũng như các hoạt động thuộc trách nhiệm của trường bị nghiêm cấm.
Nguyên tắc thu là không được ép buộc, áp đặt hay quy định mức cụ thể; không gắn với đánh giá, xếp loại... Hội PHHS phải công khai thu, chi; bảo đảm phụ huynh được tiếp cận đầy đủ thông tin.
Một lưu ý khác, Hội PHHS không được đứng ra thu, tiếp nhận các khoản tài trợ cho nhà trường. Họ không có tư cách pháp nhân, không được nhân danh trường hoặc tổ chức, cá nhân nào để giao dịch, hoạt động ngoài quyền hạn.
Theo thống kê, năm học 2025 - 2026, cả nước có khoảng 15.000 trường mầm non, 26.000 trường phổ thông. Tùy quy mô, mỗi trường có khoảng 30 - 45 lớp, sĩ số 35 - 45 học sinh. Vì vậy, việc sửa đổi Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh cho phù hợp là rất cần thiết. Những đề xuất nêu trên được đánh giá là hoàn toàn hợp lý, nhằm phát huy vai trò tốt đẹp của Hội PHHS, sử dụng hợp lý và thống nhất các khoản hỗ trợ tự nguyện; dẹp tình trạng lạm thu, lạm quyền, vận động đóng góp không đúng quy định.