Phát huy vai trò của phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương Phạm Tất Thắng khẳng định Đảng, Nhà nước ta xác định công tác tôn giáo là vấn đề có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng và phát triển đất nước; nhất quán tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người dân; đoàn kết đồng bào theo và không theo tôn giáo. Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu vận động, đoàn kết, tập hợp các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026, được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, trong đó có những quy định mới về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Phó Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương Phạm Tất Thắng  nêu rõ, với vai trò nòng cốt trong tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ với Giáo hội Phật giáo Việt Nam; lắng nghe và phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng chính đáng của chư tôn đức, Tăng Ni, Phật tử tới Đảng, Nhà nước; giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và phản biện xã hội đối với các dự thảo chính sách có liên quan; phát huy vai trò của chư tôn đức, chức sắc và những người có uy tín trong Phật giáo như lực lượng nòng cốt trong củng cố đồng thuận xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tạo điều kiện để Giáo hội tham gia sâu hơn vào các phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động lớn của Mặt trận.

Phát biểu chào mừng Hội thảo, Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết, trải qua 45 năm trưởng thành và phát triển cùng chiều dài hơn hai nghìn năm đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo Việt Nam đã hòa quyện sâu sắc vào đời sống tâm linh, văn hóa, đạo đức và tư tưởng của người Việt Nam. Phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội” của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là minh chứng sinh động cho tinh thần “Phật giáo vì dân tộc”, luôn dấn thân phụng sự, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng, phát triển Phật giáo và dân tộc.

Bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; thế giới và đất nước ta đang chuyển mình mạnh mẽ với sự bùng nổ của công nghệ, trí tuệ nhân tạo cùng những chuyển dịch sâu sắc về mặt xã hội. Với chủ đề “Vai trò của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên mới” Hòa thượng Thích Thanh Quyết tin tưởng kết quả của Hội thảo là những đóng góp trí tuệ quý báu, cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn để Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương hoạch định chiến lược đào tạo trong giai đoạn mới, đồng thời giúp Giáo hội khẳng định mạnh mẽ hơn nữa sứ mệnh đồng hành cùng dân tộc trong thời đại mới.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nêu rõ, kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đòi hỏi phải phát huy mọi nguồn lực sẵn có, cả nguồn lực vật chất lẫn tinh thần, cả nguồn lực trong nước và ngoài nước, để thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân; đồng thời khẳng định tôn giáo là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước. Đặt trong yêu cầu ấy, việc nhận diện đúng vai trò của Phật giáo và tìm ra những giải pháp để phát huy hiệu quả hơn nữa các giá trị Phật giáo không chỉ là đòi hỏi của riêng Giáo hội, mà còn là yêu cầu của sự phát triển quốc gia.

Theo đó, GS.TS Lê Văn Lợi gợi mở một số vấn đề như: làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của Phật giáo trong phát triển xã hội hiện đại, nhất là vị thế của Phật giáo Việt Nam trong cấu trúc chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới; bài học kinh nghiệm về phát huy vai trò của Phật giáo đối với cộng đồng quốc gia-dân tộc. Nhận diện đầy đủ, khách quan những thách thức, hạn chế đang đặt ra đối với việc phát huy vai trò của Phật giáo. Đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm tăng cường vai trò của Phật giáo trong kỷ nguyên mới. Trọng tâm là đổi mới giáo dục, đào tạo tăng ni; nâng cao năng lực quản trị của Giáo hội; xây dựng nền tảng số và ứng dụng chuyển đổi số trong hoằng pháp và hoạt động xã hội; phát huy các giá trị đạo đức, văn hóa Phật giáo trong xây dựng hệ giá trị quốc gia và hệ giá trị con người Việt Nam…

Ban Tổ chức đã nhận được 150 bài viết và chấp thuận 121 bài viết của các nhà khoa học, nhà quản lý, chư tôn đức quan tâm đến 8 chủ đề chung của Hội thảo và tập hợp thành 2 tập kỷ yếu. Tại Hội thảo các đại biểu trao đổi các nội dung về tư tưởng hòa hợp của Phật giáo và giá trị thực tiễn đối với chính sách đại đoàn kết dân tộc của Việt Nam; Phật giáo Việt Nam với tinh thần tự cường và ý chí vươn lên của dân tộc; tư tưởng yêu nước phụng đạo của Phật giáo Việt Nam trong tiến trình lịch sử dựng nước, giữ nước và mở nước của dân tộc; phật giáo và vấn đề đạo đức kinh doanh hiện nay…