Phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, chủ động hội nhập, mở rộng và nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân
Nhân dịp Đại hội Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố lần thứ 3, nhiệm kỳ 2008-2013, đồng chí Dương Anh Điền, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố dành cho phóng viên Báo Hải Phòng cuộc trả lời phỏng vấn.
- Nhiệm kỳ qua, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố đã cụ thể hóa phương châm “chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả” như thế nào, thưa đồng chí?
- Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng ra đời trong bối cảnh đất nước ta đẩy mạnh công cuộc đổi mới và thực hiện chính sách đối ngoại rộng mở, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. Nắm bắt thời cơ này, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố có bước trưởng thành vượt bậc, phát triển cả về tổ chức, quan hệ đối tác, chất lượng hoạt động, góp phần tích cực vào việc thực hiện chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và chính sách của Nhà nước trên mặt trận đối ngoại nhân dân, vào sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của đất nước nói chung và thành phố nói riêng. Với tinh thần “chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả”, nhiệm kỳ qua, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố đã chủ động xây dựng và triển khai có hiệu quả chương trình hành động nhằm tăng cường và mở rộng mối quan hệ đối ngoại theo hướng đa dạng hoá, đa phương hoá với nhiều đối tác mới. Liên hiệp phối hợp với các tổ chức thành viên, phát huy vai trò cầu nối thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị, hợp tác nhân dân với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (TCPCPNN) và nhân dân các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Lào, Nga, Mỹ, Pháp, Séc...
Liên hiệp cũng phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể quần chúng, các tổ chức xã hội của thành phố trong việc tận dụng thế mạnh đặc thù của tổ chức mình, xác định đúng đối tượng, có cách tiếp cận chính xác để đẩy mạnh và mở rộng những hoạt động đối ngoại của mình, tham gia tích cực vào các hoạt động và những tổ chức xã hội tương ứng của thế giới và khu vực nhằm tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, các TCPCPNN và một phần thông qua các tổ chức hoà bình, đoàn kết, hữu nghị của một số nước, góp phần nâng cao hiệu quả của công tác ngoại giao nhân dân. Liên đoàn Lao động thành phố, Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố, Thành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Thành Hội Chữ thập đỏ… có nhiều nỗ lực trong việc đẩy mạnh công tác ngoại giao nhân dân, xây dựng quan hệ hợp tác hữu nghị, thông qua đó tăng cường hợp tác với các tổ chức PCPNN. Đáng chú ý là một số hoạt động đối ngoại của thành phố có sự tham gia của nhân dân một số xã, phường của huyện Thuỷ Nguyên và quận Đồ Sơn tại Lễ hội Biển Brest (Pháp) góp phần quan trọng cho sự thành công của đoàn Việt Nam.
Liên hiệp và các tổ chức thành viên luôn coi trọng việc tăng cường hiểu biết lẫn nhau thông qua các biện pháp mang tính nhân dân như tổ chức các đoàn ra nước ngoài cũng như đón tiếp các đoàn quốc tế đến Hải Phòng tìm kiếm cơ hội đầu tư, thúc đẩy hợp tác quốc tế, thông qua các hoạt động đối ngoại tại chỗ được tổ chức nhân kỷ niệm những ngày lễ lớn, những sự kiện trọng đại của Việt Nam cũng như các quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức triển lãm, giao lưu văn hoá-nghệ thuật góp phần củng cố và phát triển quan hệ đoàn kết, hữu nghị, hợp tác trên các lĩnh vực: kinh tế, thương mại, văn hoá, khoa học kỹ thuật... giữa nhân dân Hải Phòng với nhân dân các địa phương nước ngoài.
- Hoạt động vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài của Hải Phòng được đánh giá cao. Cụ thể là gì thưa đồng chí?
- 5 năm qua, công tác viện trợ phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) tại Hải Phòng có bước tiến mới, liên tục phát triển về số lượng và chất lượng, quan hệ không ngừng được mở rộng và đổi mới. Từ chỗ chỉ có quan hệ với gần 30 tổ chức quốc tế và tổ chức PCPNN với giá trị vận động viện trợ PCPNN đạt 4,19 triệu USD trong giai đoạn 1997-2001, đến nay, thành phố có quan hệ với trên 80 tổ chức quốc tế và PCPNN (tăng 260% so với giai đoạn 1997-2001), trong đó gần 60 tổ chức có chương trình, dự án và phi dự án đang được thực hiện với tổng giá trị giải ngân trong 5 năm (2002 - 2007) đạt 11,28 triệu USD, tương đương 195 tỷ đồng. Riêng trong năm 2007 có 79 dự án và phi dự án PCPNN triển khai trên địa bàn thành phố với tổng giá trị cam kết tài trợ là 9.534.816 USD, tương đương với 152 tỷ 557 triệu đồng và giá trị giải ngân đạt 3.552.497 USD, tương đương với 56 tỷ 840 triệu động.
Quan hệ đối tác giữa thành phố với các tổ chức PCPNN được triển khai, mở rộng với hình thức và lĩnh vực rất đa dạng. Hầu hết các chương trình, dự án PCPNN đều tập trung vào các mục tiêu xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế gia đình, phòng trừ dịch bệnh, bảo vệ môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học, hoạt động nhân đạo, chú trọng tới các đối tượng như trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người nhiễm HIV/AIDS, nạn nhân chất độc da cam, người tàn tật, nông dân nghèo ở các vùng sâu, vùng xa của thành phố, xây dựng và nâng cao năng lực cho các cán bộ và đối tác địa phương, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, củng cố uy tín và vị thế của thành phố.
Thông qua quá trình hợp tác với các TCPCPNN, quan hệ đối tác giữa các TCPCPNN, chính quyền các cấp phía Việt Nam và nhân dân trong vùng dự án được hình thành, từng bước củng cố theo cơ chế ba bên: chính quyền-nhân dân vùng hưởng lợi- TCPCPNN. Mối quan hệ đối tác này cho phép sử dụng thế mạnh của các bên trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt là sự kết hợp giữa những nguồn lực của các TCPCPNN với những nguồn lực của địa phương với sự tham gia ngày càng rộng rãi của các đoàn thể quần chúng, của nhân dân các vùng hưởng lợi, các nhóm đối tượng hưởng lợi trong các bước đánh giá nhu cầu, xây dựng dự án, triển khai dự án, giám sát và đánh giá dự án. Do biết khai thác mối quan hệ này một cách đồng bộ cho nên hiệu quả sử dụng viện trợ PCPNN, trong đó bao gồm cả việc nâng cao năng lực điều hành, quản lý của các đối tác Việt Nam đã được cải thiện rõ rệt.
Các sở, ban, ngành, đoàn thể và tổ chức nhân dân trong thành phố như Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố, Liên đoàn lao động thành phố, quận Đồ Sơn, các huyện Cát Hải, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Thuỷ Nguyên ...đã thực hiện tốt việc vận động, tiếp nhận và sử dụng viện trợ PCPNN theo cơ chế ba bên nói trên với sự chỉ đạo tập trung, chính xác, kịp thời của cấp uỷ Đảng, chính quyền sở tại, sự vào cuộc của các ngành, các đoàn thể quần chúng, sự đồng thuận tham gia của cộng đồng nhân dân trong vùng dự án và các đối tượng thụ hưởng.
Do đó, những chương trình, dự án viện trợ PCPNN do các địa phương, đơn vị nói trên thực hiện đều phát huy hiệu quả cao, phù hợp với các ưu tiên, định hướng phát triển kinh tế-xã hội của thành phố, góp phần hỗ trợ Hải Phòng khắc phục khó khăn, tăng cường xoá đói, giảm nghèo và phát triển kinh tế-xã hội một cách bền vững cũng như đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ, nhân dân tại các vùng triển khai dự án.
Công tác quản lý hoạt động PCPNN trên địa bàn thành phố từng bước được tăng cường. Liên hiệp chủ động tham mưu với Thành uỷ, UBND thành phố về chủ trương, chính sách và thực hiện tốt chức năng là cơ quan đầu mối trong việc tham gia thẩm định, theo dõi và đánh giá, quản lý và sử dụng hiệu quả kinh phí các dự án.
- Sự nghiệp CNH-HĐH đất nước trong xu thế hội nhập đang đặt ra yêu cầu gì đối với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố?
-Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục phát triển ngày càng sâu rộng với nhiều cơ hội về hợp tác đầu tư, thương mại, phân công lao động quốc tế; đồng thời cũng nảy sinh nhiều thách thức, sức ép cạnh tranh quốc tế gia tăng quyết liệt; lạm phát, an ninh lương thực, năng lượng đang là những vấn đề quốc tế nóng bỏng, tác động đến hầu hết các nước.
Trong bối cảnh đó, Thành uỷ ban hành Nghị quyết 21 về phát triển, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, hoạt động kinh tế đối ngoại và mở rộng không gian kinh tế thành phố đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và Chỉ thị 09 về đẩy mạnh công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới.
Với mục tiêu “Phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo và chủ động hội nhập, đẩy mạnh phát triển và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, mở rộng, đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ hữu nghị, hợp tác, xây dựng hình ảnh thành phố hữu nghị, năng động, giàu tiềm năng cho hợp tác phát triển “Liên hiệp và các tổ chức thành viên cần tiếp tục mở rộng quan hệ, đa dạng hóa đối tác, củng cố, phát triển các mạng lưới bạn bè và đối tác về cả chiều rộng lẫn chiều sâu, đổi mới hoạt động của Liên hiệp và các tổ chức thành viên, đưa công tác đối ngoại nhân dân trở thành “cầu nối” cho các hoạt động đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước của thành phố; tăng cường vận động các nguồn lực và nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài để góp phần phát triển kinh tế-xã hội. Bảo đảm thực hiện đúng đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, chú trọng tăng cường nội dung chính trị đối ngoại, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động nhằm góp phần thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, du lịch, văn hoá, giáo dục, khoa học công nghệ, bảo vệ môi trường với các nước, các tổ chức quốc tế. Đẩy mạnh xã hội hoá nhằm tranh thủ các nguồn lực để mở rộng và nâng cao hiệu quả các hoạt động nhằm tăng cường tính nhân dân, tính quần chúng trong các hoạt động đối ngoại của Liên hiệp. Bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành, đoàn thể, tổ chức quần chúng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp và đồng bộ của cả hệ thống chính trị trong hoạt động đối ngoại nhân dân. Đặc biệt coi trọng công tác tham mưu, thông tin đối ngoại nhằm nâng cao hiệu quả chính trị của các hoạt động đối ngoại nhân dân.
- Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
Hồng Dương thực hiện