Phát huy quy định về hòa giải trong tranh chấp đất đai

(PLVN) - Khoản 1 Điều 202 Luật đất đai năm 2013 quy định: “Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở”. Thế nhưng, trên thực tế, có rất  nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn thực hiện quy định này. Tư vấn của Luật sư Hà Huy Từ (Công ty Luật Hà Huy) sẽ giúp bạn đọc ứng xử phù hợp trong những tình huống liên quan.
Hội thi hòa giải viên giỏi, huyện Lạc Thủy (Hòa Bình) lần thứ V, năm 2019 (Ảnh minh họa) Hội thi hòa giải viên giỏi, huyện Lạc Thủy (Hòa Bình) lần thứ V, năm 2019 (Ảnh minh họa)

Liên quan đến việc thực hiện khoản 1 Điều 202 Luật đất đai 2013, trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã và thời hạn giải quyết đã được quy định rất cụ thể tại Khoản 3 Điều 202 Luật đất đai. Theo đó: “Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với UBMTTQ Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai”.

Nhằm nâng cao hơn vị trí, vai trò của Chủ tịch UBND cấp xã, cũng như yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã cần phải tổ chức hòa giải đối với tranh chấp đất đai, ngày 19/9/2018, TAND Tối cao đã ban hành Văn bản số 02/GĐ-TANDTC giải đáp một số vấn đề về tố tụng hành chính. Đối với tình huống: “Chủ tịch UBND cấp xã không tổ chức hòa giải cơ sở đối với tranh chấp đất đai, nên các bên tranh chấp không thực hiện được việc khởi kiện tại Tòa án. Vậy, hành vi không tổ chức hòa giải cơ sở đối với tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã có phải là đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính không?”. TAND Tối cao đã trả lời: “…hành vi không tổ chức hòa giải cơ sở đối với tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính”.

Việc hòa giải là hết sức cần thiết vì điều này giúp các bên đương sự tháo gỡ những tranh chấp, vướng mắc, có thể tiếp tục duy trì tình cảm giữa các bên, giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương, giảm tải áp lực về số vụ việc phải thụ lý, giải quyết cho tòa án.

Tuy nhiên, trong thực tế, có nhiều vụ việc tranh chấp đất đai nhưng UBND cấp xã hòa giải không thành. UBND cấp xã có văn bản hướng dẫn đương sự khởi kiện tại tòa án. Tuy nhiên, hướng dẫn của UBND cấp xã có khi chưa đầy đủ, còn thiếu sót, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Có những tranh chấp đất đai có thể khởi kiện theo một trong hai lựa chọn hoặc khởi kiện vụ án dân sự hoặc khởi kiện vụ án hành chính, nhưng trong văn bản hướng dẫn của UBND cấp xã có khi chỉ hướng dẫn đương sự khởi kiện theo vụ án dân sự, như vậy là đã bỏ quên hướng dẫn khởi kiện về vụ án hành chính.

Cần lưu ý về mặt thời hiệu khi khởi kiện. Nếu tranh chấp về thừa kế bất động sản thì thời hiệu là 30 năm, nhưng khởi kiện vụ án hành chính thì chỉ 1 năm. Ví dụ: Anh A, chị B là anh em ruột, bố mẹ A, B có mảnh đất 1.000 m2 nhưng bố đã chết, còn lại mẹ A và A đang sống trên mảnh đất đó. Mẹ A làm hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho A mà không cho B vì cho rằng B là con gái, “xuất giá theo chồng”. A đã làm được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). B nghe tin nên đã gặp A yêu cầu phải chia một phần đất cho B vì hiện nay B đang khó khăn, không có chỗ ở vì vừa ly hôn với chồng. A và B không tự giải quyết tranh chấp được nên đã làm đơn đề nghị UBND xã hòa giải, nhưng UBND xã hòa giải không thành. 

Trong buổi hòa giải, UBND xã đã cung cấp sổ đỏ của A cho B xem và cho bản sao chứng thực nhưng lại không hướng dẫn B khởi kiện vụ án hành chính. Vì thế sau 1 năm kể từ ngày biết sổ đỏ của A, B không thể khởi kiện vụ án hành chính được vì đã hết thời hiệu khởi kiện. B chỉ có quyền khởi kiện vụ án dân sự và nhiều khả năng những vụ án tương tự kiểu này sẽ mất rất nhiều thời gian, trải qua nhiều cấp xét xử. Trong khi đó, nếu vụ việc tranh chấp về sổ đỏ nói trên nếu được tòa án thụ lý, giải quyết bằng vụ án hành chính thì sẽ thuận lợi hơn.

Từ đó cho thấy, UBND cấp xã mà trực tiếp là Chủ tịch UBND cấp xã, cần trang bị, nâng cao hơn kiến thức pháp luật, để tổ chức buổi hòa giải tranh chấp đất đai thành công. Trường hợp hòa giải không thành, thì văn bản hướng dẫn của UBND cấp xã có tầm bao quát cao, rõ ràng, chi tiết, cụ thể, đúng luật để đương sự khi đọc văn bản này hiểu rõ mình có quyền khởi kiện tại cơ quan nào, từ đó, đương sự được chủ động lựa chọn cơ quan chức năng yêu cầu giải quyết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.  

Luật sư HÀ HUY TỪ
Cùng chuyên mục
Mục tiêu công vụ

Mục tiêu công vụ

(PLVN) - Liên quan đến vụ việc Văn phòng UBND đơn vị ra văn bản “xin” doanh nghiệp tiền đón Tết, lãnh đạo tỉnh này cho biết đã chỉ đạo các cơ quan chức năng và địa phương kiểm điểm trách nhiệm đối với cán bộ ban hành văn bản.

Đọc thêm

Nghệ An tập trung mọi nguồn lực thực hiện hiệu quả công tác BHXH, BHYT

Ông Bùi Đình Long - Phó Chủ tịch UBND tỉnh trao tặng Cờ thi đua của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho BHXH tỉnh.
(PLVN) -  Năm 2021, trong bối cảnh gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, thiên tai nhưng công tác thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.

Tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Bộ Công Thương vừa đăng tải Dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ quyền lợi (BVQL) người tiêu dùng (NTD) để lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, tổ chức có liên quan (dự kiến nhận ý kiến đến tháng 3/2022). Trong đó, có một số điểm mới đáng chú ý như “Tổ chức xã hội đại diện NTD khởi kiện hoặc tự mình khởi kiện vì lợi ích công cộng không phải nộp tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Toà án”.

Hậu “chính sách đặc thù”

Do chính sách đặc thù, TP HCM có thẩm quyền rộng hơn trong công tác tổ chức, cán bộ so với một số địa phương khác.
(PLVN) - Với việc Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Cần Thơ; thì vấn đề cơ chế, chính sách đặc thù tạo điều kiện cho địa phương phát triển đã áp dụng với 8 tỉnh, thành gồm: TP HCM, Đà Nẵng, Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Cần Thơ.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
(PLVN) - Từ trước đến nay, vấn đề tập trung thống nhất và phân cấp, phân quyền, lãnh đạo tập thể và trách nhiệm cá nhân đều đang “vướng”.

Quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp: Quản lý an toàn, bền vững, bảo đảm an sinh xã hội

BHXH Việt Nam nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
(PLVN) - Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị trực tuyến triển khai nhiệm vụ năm 2022 của ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu toàn Ngành phải quản lý các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế an toàn, bền vững và hiệu quả, đóng góp vào ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và bảo đảm an sinh xã hội.

Hà Nội: “Bùng nhùng” quanh vụ LUALA bị kiện ra tòa

Mặt bằng phía LUALA cho thuê ở số 61 Lý Thái Tổ
(PLVN) - Cho rằng Công ty Cổ phần thời trang LUALA có hành vi đơn phương chấm dứt trái pháp luật việc thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh tại mặt bằng số 61 Lý Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, Công ty Cổ phần Thương mại, sản xuất và dịch vụ Mặt trời vàng (Golden Sun) đã quyết định khởi kiện ra TAND quận Hoàn Kiếm để đòi quyền lợi.

Thay đổi quy định nộp thuế thu nhập cá nhân

Quy định mới áp dụng từ kỳ tính thuế 2020.
(PLVN) - Với việc điều chỉnh nâng mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công hơn 17 triệu đồng/tháng (nếu có 1 người phụ thuộc), 22 triệu đồng/tháng (nếu có 2 người phụ thuộc) mới phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Câu chuyện ngành Y và “lồng luật pháp”

Một loạt quan chức cấp vụ, lãnh đạo CDC địa phương “dính chàm” trong vụ kit test Việt Á
(PLVN) - 2021 là năm cả nước biết ơn sự vất vả của các y bác sỹ, nhưng cũng trong năm này uy tín của ngành Y bị giảm sút bởi quá nhiều bê bối về đấu thầu, liên quan đến công tác chống dịch.

Quy định xử phạt hành vi sử dụng pháo, thuốc pháo trái phép

Tang vật một vụ án buôn bán pháo trái phép.
Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP về xử phạt hành chính lĩnh vực an ninh trật tự, các hành vi phạm quy định về quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm sẽ bị xử phạt nặng, có hành vi bị xử phạt lên tới 40 triệu đồng.

Khám bệnh, chữa bệnh lao: Thanh toán BHYT như thế nào?

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 36/2021/TT-BYT quy định khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) liên quan đến khám bệnh, chữa bệnh lao. Thông tư có hiệu lực từ 15/2/2022.

Quy định về xử phạt trục xuất người nước ngoài

Một vụ trục xuất người nước ngoài.
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 142/2021/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt trục xuất, biện pháp tạm giữ, áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất.