Phát hiện khu mộ cổ thời chúa Nguyễn ở Quảng Trị
Trong khi tiến hành khảo sát điền dã tại bờ bắc sông Ô Lâu, các cán bộ nghiên cứu thuộc Phân viện Văn hóa Thông tin miền Trung phát hiện ra một nhóm lăng mộ thời các Chúa Nguyễn ở làng Văn Quỹ, xã Hải Tân, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.
Đây là các chứng tích vật thể rất hiếm hoi, hàm chứa nhiều nét văn hóa độc đáo của thời kỳ hậu Lê tiền Nguyễn còn tồn tại đến ngày nay.
Các lăng mộ này mang nét độc đáo, đặc biệt cấu trúc rất lạ và đa dạng. Nổi bật nhất là 2 trong số 5 ngôi mộ còn khá nguyên vẹn, đắp nổi hình một con rùa và một trái đào tiên được thể hiện sinh động theo phương thức tả thực, tạo nên những tác phẩm điêu khắc tượng tròn hoàn chỉnh. Cứ liệu để xác định đây là lăng mộ thời Chúa Nguyễn được xây vào khoảng thế kỷ 16 - đầu thế kỷ 17 là chất liệu bằng loại vôi mật đơn thuần có nhiều hợp chất hàu hến.
Đặc biệt, ở tấm bia đá sa thạch có khắc tên người đã khuất là quan Cai Hợp họ Trần thuộc Tướng Thần Lại Ty- một trong 3 cơ quan chỉ có ở thời Chúa Nguyễn, chuyên lo việc thu thuế, chi phát lương thực. Việc tìm ra các mộ này có giá trị rất lớn, giúp tìm hiểu thêm một phần lịch sử thời Chúa Nguyễn, nhất là trong điều kiện tất cả các công trình thời kỳ này đều bị triệt phá do hoàn cảnh lịch sử.
Giá trị lịch sử của các lăng mộ là ở sự thể hiện nhiều tầng văn hóa, phản ánh rõ nét tinh thần giao thoa, sáng tạo và kế thừa tư tưởng nghệ thuật, quan niệm thẩm mỹ giữa hai xứ Đàng Trong và Đàng Ngoài thông qua các mô-típ kiến trúc và mỹ thuật. (theo VN Express)