Phát hiện khu lò gốm thời Lý - Trần ở Bắc Ninh

Khu lò nằm dọc theo sông Ngũ Huyện Khê, lò nằm cách mép sông 6m. Gò Đồng Khống có diện tích 2.000m². Ở đây có tới hàng chục lò nung gốm, song hầu hết đã bị phá hủy để lấy đất làm gạch. Chỉ còn hai lò gốm nằm cách nhau 5m kề sát với bờ phía đông của sông còn giữ nguyên được phần vỏ lò, và đây cũng là hai lò được tiến hành khai quật. Qua so sánh hiện vật với một số địa điểm khác như Đương Xá, Xóm Hống, Hoàng thành Thăng Long, các khu mộ Mường cổ, đồ gốm ở Phật Tíchhhh các nhà khảo cổ xếp lò gốm Đồng Khống vào khung niên đại thế kỷ 12-13.

Nguyên liệu dùng để xây hai lò gốm đều là đất sét trộn cát sỏi. Nguyên liệu nung gốm là củi. Hiện vật thu được trong hai hố khai quật có số lượng rất lớn, khoảng hơn 9.000 hiện vật, bao gồm đồ sành, đồ gốm men và đồ đất nung. Loại hình chủ yếu là bát, âu, chậu, vò, nắp vung nồi, lon sànhhhh Trong đó sành mịn, chất liệu lọc kỹ, cao cấp, độ nung cao. Hoa văn trang trí chủ yếu dùng phương pháp khắc vạch với các mô típ sóng nước (gấp khúc, sóng nét đứt quãng, sóng doãng), vặn thừng (thừng chéo, thừng thẳng) và hoa văn vạch thẳng song song. Có thể nói, đồ gốm men số lượng không nhiều nhưng khá đa dạng về dòng men ngọc, men ngà, men thiên thanh và men nâu.

Theo nhận định của nhóm khai quật, lò gốm Đồng Khống sản xuất đồ sành là chủ yếu, đồ gốm men, vật liệu kiến trúc đất nung là các sản phẩm phụ. Sành mịn là loại đồ gốm cao cấp thời đó, đạt tới tiêu chuẩn điển hình trong giai đoạn phát triển cực thịnh thời Lý - Trần. Nhóm cũng phát hiện được đồ gốm men thiên thanh có khắc hình em bé đang vờn hoa. Trong khi đó, đồ đất nung chủ yếu là ngói mũi vát được tìm thấy trong và ngoài lò, được lót dưới đáy nền lò và xếp chắn ở cửa lò. Ngói dài và mỏng. Có những viên dài tới 0,3m-0,32m, rộng 0,20m-0,21m, mầu đỏ tươi hoặc xanh xám.(theo Nhân dân)