Phát hiện hầm mộ cổ bí ẩn ở An Khánh, Hà Tây
Ngày 24-11, trong khi tiến hành san một ngọn đồi ở An Khánh (Hà Tây) để phục dựng chùa Vằn cũ, người dân phát hiện một ngôi mộ cổ. Qua kết luận sơ bộ, đây là ngôi mộ có niên đại từ thế kỷ thứ 10, cần được khảo sát, nghiên cứu và có kế hoạch bảo tồn.
Hầm mộ nằm ở vị trí trung tâm ngọn đồi, dưới độ sâu tính từ đỉnh đồi là 7m. Sau khi máy xúc bóc đi lớp đất chung quanh để lộ trần hình dáng bên ngoài hầm mộ. Chiều rộng 4m, nóc hầm cuốn vòm chạy dài 15m. Điều đặc biệt đáng chú ý là gạch xây hầm mộ rất đặc biệt, đây là loại gạch cổ. Tất cả các viên gạch đều in nổi hoa văn cổ rất đẹp. Mặt gạch được phủ bởi lớp men ngọc, mỗi mặt một màu men khác nhau. Trên mặt gạch có khắc chìm chữ nho (hoặc chữ Hán). Theo vị sư thầy trụ trì chùa Tổng, cũng là người chỉ đạo phục dựng lại chùa: Đây là loại gạch được làm bằng đất thó, nung bằng rơm đốt. Gạch rất dễ vỡ. Xem xét những viên gạch vỡ thấy trong ruột viên nào cũng có vân hồng trông giống như đá vân hoặc gỗ chun. Gạch có nhiều loại với các kích thước khác nhau. Gạch xếp vòm là gạch lưỡi rìu, bề mặt hình vuông, kích thước 30x30 cm dày 7cm. Gạch xếp tường hầm có kích thước lớn hơn. Bóc đi hai lớp gạch ở một đầu hầm mộ, để lộ cửa hầm cao 2 mét, rộng 0,5 mét, phía trên hình bán nguyệt. Nhìn từ phía ngoài thấy tường và vòm hầm được xếp bởi 4 lớp gạch, bề dày của vòm là 1,2 mét.
Sư thầy trụ trì chùa Tổng còn cho biết: Theo các sách ở chùa Tổng, ngày xưa ngọn đồi này chính là chùa Vằn. Năm 1943, người ta dỡ chùa và di chuyển về thôn An Thọ. Sau ngày hoà bình lập lại, cả một vùng đất rộng lớn thuộc địa phận xã An Khánh được Nhà nước giao cho trại lợn giống Quốc gia. Năm 1968, Trại đã xây một bể nước lớn trên đỉnh đồi để cung cấp nước cho trại. Bể nước vô tình đè lên hầm mộ mà chẳng ai hay. Năm 2003, thể theo nguyện vọng của các bậc cao niên ở địa phương và các nhà sư, địa phương đã đề nghị các cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng lại chùa. Trong khi chờ đợi, bằng kinh phí do chùa Tổng cung cấp, người ta tiến hành xây hậu điện. Năm 2004, mặc dù chưa nhận được giấy phép của cấp có thẩm quyền, công việc san đồi để phục dựng chùa vẫn được thực hiện và đã phát hiện ra hầm mộ bí ẩn.(theo Nhân dân)