Phát hành trái phiếu... bằng vàng?

Không có thống kê chính thức về lượng vàng hiện đang nằm trong dân song với thói quen cất trữ vàng từ bao đời này, con số này được dự đoán là lớn. Tới đây có thể chủ trương cấm kinh doanh vàng miếng và việc các ngân hàng phải dừng huy động và cho vay vàng trở thành hiện thực, dự đoán con số này còn lớn hơn nữa. Làm thế nào để vốn hóa nguồn lực rất lớn này phục vụ cho phát triển kinh tế đất nước?…

Hàng hóa hay tiền tệ?

Không phải không có lý do khi các cơ quan chức năng vẫn lấn bấn vàng giữa hàng hóa và tiền. tệ, song một điều có thể khẳng định là vàng là hàng hoá đặc biệt. Theo TS Nguyễn  Thị Thanh Hương (Tạp chí Ngân hàng), tuy không còn nguyên vai trò tiền tệ nhưng tính chất tiền tệ của vàng không hoàn toàn mất đi. Họat động của thị trường vàng trong nước ảnh hưởng đến thực thi chính sách tiền tệ, chính sách tỷ giá… Đặc biệt, “vàng có tính chất tiền tệ” có đặc điểm là có tính thanh khoản cao, chi phí để chuyển đổi ra iền rất thấp, gần như bằng không…

PGS.TS Lê Hoàng Nga (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) cũng cho rằng cần phải coi trọng tính chất tiền tệ, mặc dù chỉ là hình thức của vàng. “Vàng là loại hàng hóa có tính lưu động cao nhất trong các loại tiền tệ. Trong lịch sử, người ta đã 4 lần thử loại bỏ  vai rò tiền tệ của vàng nhưng đều không thành công. Đối xử với vàng, vì vậy, không chỉ là như hàng hóa thông thường, mà cái chính phải xem nó là hàng hóa tiền tệ, không thay đổi dù chỉ là chút ít vai trò thống soái hiển nhiên của nó. Điều này đặt cho chúng ta những suy nhẫm nghiêm túc rong việc xây dựng thị trường vàng, trong dự trữ nhà nước của Việt Nam thời gian tới để tránh các biện pháp tức thời tới vàng- VND- tỷ giá- lãi suất…”, bà Nga đề nghị.

Đồng tình với quan điểm này, ông Phí Đăng Minh (Hiệp hội Ngân hàng) cho rằng cần xây dựng Nghị định mới về quản lý kinh doanh vàng, trong đó nhấn mạnh vàng là hàng hoá đặc biệt, kinh doanh có điều kiện, chịu sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan QLNN. Ông Minh cũng đè xuất: Chính phủ cần cho phép công nhận thị trường vàng là bộ phận quan trọng của thị trường tiền tệ. “Thực tế cho thấy, lâu nay dự trữ vàng của các nước không giảm mà có xu hướng tăng lên.

Đặc biệt, trong cuộc khủng hoảng vừa qua, hầu hết các đồng tiền chủ chốt bị mất giá, biến động mạnh và chỉ có vàng duy trì được giá cả ổn định và tăng liên tục. Ở Việt Nam cũng vậy, trong khi tiền giấy bị mất giá, song vàng thì không. Với khối lượng vàng dự trữ trong dân to lớn, nếu thị trường vàng hòa nhập thị trường tiền tệ, quy mô và sức mạnh của thị trường tiền tệ sẽ được nhân lên nhiều lần, nhà  nước có thể sử dụng được nguồn vón này để thúc đẩy kinh tế phát triển…”, ông Minh phân tích.

Phương án khả thi?

Theo TS Vũ Đình Ánh (Bộ Tài chính), không nên hạn chế hay cấm huy động, cho vay vàng, bởi  sẽ làm lãng phí một nguồn lực lớn của xã hội, tuy việc không cho phép chuyển hóa vốn huy động  vàng thành tiền VND là đúng. Theo TS Ánh, cần tìm phương án khả thi cho nguồn vốn vàng.

TS Ánh đề xuất Bộ Tài chính có thể huy động vốn bằng trái phiếu vàng. Sau đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa số vàng này ra nước ngoài để hoán đổi lấy ngoại tệ, dạng như cầm cố để lấy vốn cho đầu tư. “Phát hành trái phiếu bằng vàng để huy động vôn vàng trong dân vừa tăng thanh khoản của vàng, vừa giúp NSNN có thêm nguồn vốn để triển khai các dự án, tăng dự trữ ngoại hối, giảm lượng ngoại tệ đê nhập vàng. Khi đó thay vì cấp phép cho các DN nhập vàng thì có thể mua vàng trực tiếp từ Chính phủ. Chính phủ nhiều nước đã huy động vốn vàng của dân đồng thời có công cụ bảo hiểm rủi ro khi giá vàng biến động", TS Ánh cho biết.

Ông Phí Đăng Minh cũng cho rằng, để phát hành trái phiếu bằng vàng thành công, nhà nước cần quy định của thủ tục mua, bán thanh toán trái phiếu bằng vàng cụ thể, rõ ràng, minh bạch, tạo điều kiện thuận tiện cho người dân tham gia. Thực tế Hàn Quốc và Trung Quốc cũng đã thực hiện thành công  chính sách huy động vàng trong dân khi nền kinh tế khó khăn, nhà nước thiếu ngoại tệ…

Hiểu My