Phấp phỏng tăng, giảm giá dầu

Áp lực giảm giá

Thị trường đã định lại giá dầu khi USD liên tục tăng giá mạnh. Trong vòng một tháng qua, USD tăng giá hơn 9% so với EUR, 14% so với đô la Ô-xtrây-li-a và 12% so với bảng Anh. Quyết định giải cứu của Chính phủ Mỹ đối với hai công ty cho vay thế chấp Fannie Mae và Freddie Mac đã giúp khôi phục lòng tin của các nhà đầu tư vào thị trường tài chính Mỹ và khiến đồng USD tăng giá mạnh. Bên cạnh đó, kỳ vọng về khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ tăng lãi suất USD trong bối cảnh các ngân hàng trung ương khác sẽ giảm  hoặc giữ nguyên lãi suất cũng đang hướng các dòng vốn đầu tư từ các thị trường nước ngoài quay trở lại Mỹ trong hơn hai tháng gần đây.

Một yếu tố khác tác động đến giá dầu là nhu cầu giảm. Không thể phủ nhận rằng nền kinh tế Mỹ - nước tiêu thụ nhiều dầu nhất thế giới - vẫn đang chịu ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng thị trường tài chính và nhà đất, sự tụt giảm tăng trưởng kinh tế sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu và giá dầu thế giới. Theo các nhà phân tích, xu hướng nhu cầu về dầu mỏ giảm ở Mỹ có thể lan sang Nhật Bản và các nền kinh tế lớn ở châu Âu. Nếu không tính tới khả năng OPEC cắt giảm mạnh sản lượng thì trong bối cảnh khó khăn kinh tế ở phần lớn các nền kinh tế lớn như hiện nay, xu hướng giảm giá sẽ tiếp tục cho dù giá dầu đã giảm 30% từ mức cao kỷ lục 147,27 USD/thùng ngày 11-7.

Can thiệp của OPEC

Là tổ chức cung ứng tới 40% nhu cầu dầu mỏ của toàn thế giới, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) luôn coi trọng lợi ích của các nước xuất khẩu dầu. Giá dầu giảm cũng có nghĩa là lợi ích của các nước này giảm. Vì vậy, trong thế giới liên tục kêu gọi OPEC tăng sản lượng để giảm đà tăng giá dầu thô, tổ chức này luôn từ chối. Trong bối cảnh phải đối mặt với các khoản chi tiêu công và lạm phát tăng mạnh, các nước OPEC sẽ không muốn giá dầu giảm xuống dưới mốc 100 USD - mốc được đánh giá là hợp lý với cả người sản xuất và người tiêu dùng trong tình hình hiện nay.

Ngày 10-9, sau khi cuộc họp ở Vienne (Áo) kết thúc, trái với phán đoán của các nhà phân tích, OPEC thông báo sẽ cắt giảm 520.000 thùng dầu/ngày sản lượng khai thác dầu mỏ xuống còn 28,8 triệu thùng/ngày. Các nước thành viên tổ chức này nhất trí sẽ cắt giảm sản lượng ngay lập tức.

Đây là quyết định gây bất ngờ của OPEC, bởi trước đó tổ chức này khẳng định sẽ không thay đổi chính sách cho đến giữa tháng 12-2008. OPEC lý giải việc cắt giảm sản lượng là do kinh tế toàn cầu suy yếu, đồng USD tăng giá, những căng thẳng địa chính trị ở I-ran cũng như cuộc chiến ở Grudia dịu bớt và nguồn cung dồi dào làm thay đổi tâm lý thị trường theo hướng nhận định nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ giảm. Hành động này của OPEC được xem là cố gắng kéo lại việc giá dầu tiếp tục giảm thêm. Tuy nhiên, bất chấp quyết định giảm lượng dầu xuất khẩu của các nước OPEC, giá dầu trên thị trường thế giới tiếp tục giảm, có lúc xuống dưới mức 98 USD/thùng.

Giá dầu khó có thể giảm mạnh hơn

Áp lực về cân đối cung cầu dầu mỏ trong năm nay cũng như năm 2009 không quá mạnh bởi theo dự báo của OPEC, nhu cầu sử dụng dầu cho năm 2008 ở mức 86,9 triệu thùng/ngày và tăng nhẹ lên mức 87,8 triệu thùng/ngày trong năm 2009. Trong khi đó sản lượng khai thác dầu được dự báo sẽ tăng tương ứng với mức tăng nhu cầu sử dụng này trên 1 triệu thùng/ngày. Đó là chưa kể việc cùng với sự suy thoái về kinh tế, nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ của hầu hết các nước, trong đó có Mỹ, nước tiêu thụ khoảng 25% sản lượng dầu mỏ thế giới, sẽ thấp trong vòng 6 tới 9 tháng nữa. Vì vậy, sự leo thang giá dầu, nếu có sẽ không diễn ra mạnh mẽ, và ngược lại, giá dầu cũng khó có thể tiếp tục giảm mạnh.

Bảo Bình (tổng hợp)