Phán quyết “phá lệ” của Tòa án châu Âu về Brexit

(PLO) - Việc nước Anh ra khỏi EU (Brexit) khiến cho cả châu Âu sôi động từ một vài năm nay và đương nhiên là cả thế giới bên ngoài châu lục cũng quan tâm đến. 
Bà Theresa May (phải) thảo luận với chủ tịch EU Jean-Claude Juncker, ngày 13/12/2018 tại Bruxelles Bà Theresa May (phải) thảo luận với chủ tịch EU Jean-Claude Juncker, ngày 13/12/2018 tại Bruxelles

Ngày 29/3/2017, Thủ tướng Anh Theresa May thông báo chính thức cho EU biết là đảo quốc này sẽ ra khỏi EU sau 46 năm là thành viên của EU. Quyết định này thuộc về chủ quyền của nước Anh. Luật của EU quy định rõ là muốn được đứng trong hàng ngũ của EU thì ứng cử viên phải được sự chấp thuận của tất cả mọi thành viên của EU và việc kết nạp thành viên mới phải theo quy trình nhất định, nhưng bất cứ thành viên nào của EU đều có quyền tự quyết định việc ra khỏi EU. 

Luật của EU cũng quy định cụ thể là sau khi thành viên kia chính thức thông báo cho EU về quyết định ra khỏi EU thì EU và thành viên ấy có thời gian hai năm để tiến hành đàm phán về cách xử lý tất cả những vấn đề còn tồn tại giữa hai bên liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ, đặc biệt về phương diện tài chính, cũng như về mối quan hệ giữa hai bên trong tương lai. 

Nếu sau thời gian hai năm mà hai bên không đạt được thoả thuận thì thành viên kia sẽ ra khỏi EU mà không dàn xếp được gì cho tương lai của quan hệ với EU. Ai cũng hiểu là chuyện ra khỏi liên minh này như đã “quyết bước chân đi thì cấm kỳ trở lại”.

Chuyện đã rồi thì không còn có thể đảo ngược được nữa. Tức là nước Anh từ ngày 29/3/2019 sẽ ra khỏi EU, bất kể trước đó có đạt được hay không đạt được thoả thuận gì với EU.

Vậy mà mới rồi, Tòa án châu Âu - tòa án cấp cao nhất của EU - lại đưa ra phán xử rằng nước Anh có thể rút lại quyết định ra khỏi EU kia và vẫn là thành viên EU mà không cần phải đi qua quy trình và quá trình kết nạp lại, tức là không cần đến sự chấp thuận của 27 thành viên còn lại.

Trong luật của EU không quy định như thế và theo luật pháp hiện hành của EU thì không thể có chuyện như thế. Vậy mà Tòa án châu Âu lại phán quyết một cách chắc nịch như thế, chẳng khác gì trên thực tế và trong thực chất tạo ra cái lệ mới mà cái lệ mới này lại có thể lật ngược luật kia.

Tòa án châu Âu đưa ra phán xử này không phải ngẫu nhiên mà chủ ý, không phải về thời điểm mà có suy tính kỹ càng, không phải dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành mà bị chi phối bởi chính trị. EU không muốn nước Anh ra khỏi EU nhưng không thể ngăn cản được Brexit vì đó là quyết định lựa chọn của phía Anh. Ở nước Anh, lực lượng phản đối Brexit rất mạnh.

Nhận thức chung là nếu bây giờ cho quyết định lại thì cử tri Anh sẽ không còn ủng hộ Brexit như đã ủng hộ Brexit trong cuộc trưng cầu dân ý định mệnh đối với nước Anh vào mùa hè năm 2016. Vì thế, Tòa án châu Âu đã hỗ trợ EU trong chuyện khích lệ phía Anh xem xét lại quyết định về Brexit, để ngỏ cửa và luôn tạo cơ hội cho phía Anh quyết định lại và từ bỏ Brexit.

Cho nên phán xử nói trên của Tòa án châu Âu mang tính chính trị nhiều hơn là pháp lý, phục vụ cho mục tiêu chính trị nhiều hơn là sự phân định thuần tuý về pháp lý.

Động cơ và mục đích của Tòa án châu Âu với phán quyết này không có gì là khó hiểu. Cả việc EU “cố đấm ăn xôi” cũng vậy. Nhưng việc rút lại quyết định ra khỏi EU lại không dễ dàng gì nữa đối với phía Anh. Nước Anh đã đi quá xa trong việc này đến mức không còn có thể lùi được nữa.

Chuyện Brexit hiện chẳng khác gì như ván đã đóng thành thuyền đối với nước Anh trong khi có thể chưa đến mức độ như thế đối với EU. Cũng vì thế mà việc Tòa án châu Âu tạo lệ để lật luật xem ra không chỉ không có tác dụng trong trường hợp này mà còn rất có thể có tác động rất bất lợi tới hiệu lực và quyền uy của luật pháp của EU nói chung trong tương lai.

Nhân hội nghị thượng đỉnh cuối cùng trong năm 2018 này, các lãnh đạo EU lại phải nhức đầu vì hồ sơ Brexit. Một hôm sau khi giành thắng lợi trước phe phản kháng trong nội bộ đảng bảo thủ của bà, nữ thủ tướng Anh vào hôm 13/12/2018 đã đến Bruxelles tìm kiếm hậu thuẫn của các lãnh đạo EU.

Một cách cụ thể, bà Theresa May muốn Bruxelles chấp nhận thêm một vài nhượng bộ để có thể trấn an một số nghị sĩ Anh, mà đa phần đều có ác cảm đối với một vài điều khoản cụ thể của thỏa thuận. Tuy nhiên, EU đã từ chối các đòi hỏi của thủ tướng Anh bằng một văn kiện rõ ràng.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Việt Nam - Cuba: Tăng cường hợp tác về thông tin truyền thông và quốc phòng

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel chứng kiến Lễ ký kết các văn kiện hợp tác giữa hai nước. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
(PLVN) - Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cuba của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Truyền thông Cuba Mayra Arevich Marín và đoàn Bộ Quốc phòng Việt Nam do Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã có cuộc gặp song phương và tiến hành hội đàm với lãnh đạo Bộ các Lực lượng Vũ trang cách mạng Cuba.

Cựu Tổng thống Hamid Karzai thất vọng về Taliban

Cựu Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai. Ảnh: Khaama Press
(PLVN) - Cựu Tổng thống Hamid Karzai đã lên tiếng về tình hình đang diễn ra ở Afghanistan khi mọi người vẫn lo sợ về tương lai của họ, đặc biệt là khi nói đến tương lai của phụ nữ và trẻ em gái, cũng như cái gọi là nội các độc quyền của Taliban.

Việt Nam-Cuba, 6 thập kỷ một tình bạn

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel tại Lễ đón. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
(PLVN) - Từ nhiều ngày qua, những tin tức, hình ảnh và bài viết xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông chính thức của Cuba trước thềm và trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tới đảo quốc Caribe anh em từ ngày 18-20/9.

Trung Quốc cảnh báo về 'hậu quả nguy hiểm nhất'

Liên minh ba bên trong thỏa thuận AUKUS thu hút sự chỉ trích mạnh mẽ từ Bắc Kinh. Ảnh minh họa: AP
(PLVN) - Phản ứng được đưa ra sau khi Australia ký thỏa thuận AUKUS với Mỹ và Anh để mua tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân nhằm đối phó với các động thái mở rộng tầm ảnh hưởng của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

'Cứu' bệnh viện khỏi quá tải trước dịch COVID-19

Xe cấp cứu tại khoa Tai nạn và Cấp cứu (A&E) của Bệnh viện Tan Tock Seng. Ảnh: Calvin Oh (chụp ngày 30/4/2021)
(PLVN) -  Bộ Y tế Singapore đã mở rộng chương trình điều trị COVID-19 tại nhà để giảm áp lực cho các khoa tai nạn và cấp cứu (A&E) và các khoa tổng hợp tại các bệnh viện của Singapore, Bộ trưởng Y tế Ong Ye Kung cho biết hôm Chủ nhật (19/9), trong bối cảnh làn sóng nhiễm COVID-19 đang tăng mạnh ở nước này.

Hàng trăm chiến binh có vũ trang đã hạ vũ khí

Các chiến binh làm thủ tục giao nộp vũ khí cho quân đội Syria.
(PLVN) - Các đơn vị của quân đội Syria đã tiến vào Tafas vào chiều thứ Bảy, lần đầu tiên sau tám năm. Theo thỏa thuận hòa giải, họ sẽ chứng kiến ​​các chiến binh từ bỏ vũ khí và trở lại cuộc sống bình thường.

Gần 2 triệu người 'tử vì nghiệp' hàng năm

Môi trường làm việc độc hại là một nguyên nhân gây ra các bệnh nghề nghiệp và có thể tử vong. Ảnh: WHO
(PLVN) - Các bệnh liên quan đến công việc và thương tích là nguyên nhân gây ra gần 2 triệu ca tử vong hàng năm, theo một báo cáo được công bố hôm thứ Sáu bởi hai cơ quan của Liên Hợp Quốc.