Phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập
(PLVN) - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu các địa phương đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có.
Bộ GD&ĐT mới có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Bộ GD&ĐT, thời gian qua các địa phương đã chủ động thực hiện chủ trương tinh gọn các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập và đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, qua rà soát cho thấy nhiều trường vẫn có quy mô nhỏ, phân tán, chưa phù hợp với quy mô dân số và không gian phát triển của các đơn vị hành chính mới. Một số quy định trước đây cũng không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay và cần sớm được điều chỉnh, bổ sung.
Vì vậy, Bộ yêu cầu các địa phương chuyển trọng tâm từ việc giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc mạng lưới trường học theo quy mô dân số, phân bố dân cư và điều kiện thực tế của từng địa phương. Việc sắp xếp phải gắn với mở rộng quy mô trường, lớp để khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; đồng thời cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy; Thực hiện thí điểm mô hình một trường chính, có các phân hiệu, điểm trường; hợp nhất các đầu mối quản lí để hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có. Theo lộ trình, từ ngày 1/7/2026 các địa phương triển khai thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn. Trước ngày 30/8/2026 phải hoàn thành giai đoạn thí điểm, bảo đảm bộ máy tổ chức và phương án quản trị để vận hành ngay từ đầu năm học 2026-2027... Sau đó, các địa phương hoàn thành toàn diện việc sắp xếp, tinh gọn các đầu mối quản lý hành chính; ổn định công tác quản trị, tài chính, tài sản công; bảo đảm toàn hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và không gây bất cứ ảnh hưởng nào đến hoạt động chuyên môn dạy và học tại các điểm trường trước ngày 30/4/2027.
Ngoài ra, Bộ GDĐT đề nghị các địa phương tập trung rà soát, đánh giá và quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục. Hoàn thành việc rà soát, đánh giá dữ liệu hiện trạng trước ngày 30/7/2026 (để kịp thời phục vụ công tác giai đoạn 1).
Việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp phải dựa trên dự báo quy mô dân số trong độ tuổi đi học, tốc độ đô thị hóa giai đoạn 2027-2035 và đặc thù địa lí từng vùng. Quá trình rà soát phải gắn liền với số hóa và cập nhật dữ liệu đồng bộ vào cơ sở dữ liệu ngành.
Bộ GDĐT yêu cầu địa phương cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn. Theo đó, thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại các trường học theo hướng mở rộng quy mô và tăng cường năng lực quản trị theo từng vùng đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo.
Các mô hình thí điểm giai đoạn 1 (vận hành từ 1/7/2026) bao gồm:
Mô hình 1 - Trường một cấp học quy mô lớn (hoặc Trung tâm Giáo dục thường xuyên) có các phân hiệu: Cấu trúc gồm 1 trường chính có các phân hiệu, điểm trường.
Mô hình 2 - Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn: được thực hiện tại 1 địa điểm hoặc các địa điểm khác nhau; cấu trúc gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường với nhiều cấp học.
Các mô hình thí điểm phải vận hành hiệu quả, chuyển trọng tâm từ quản lí sang quản trị hiệu quả, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để giảm áp lực về thủ tục hành chính, minh bạch, thông suốt và được kiểm soát, kiểm đếm trên nền tảng số tập trung.
Cùng với việc sắp xếp mạng lưới trường lớp, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương cơ cấu lại đội ngũ cán bộ quản lý, lựa chọn nhân sự đáp ứng yêu cầu quản trị nhà trường; giải quyết chế độ đối với nhân sự hỗ trợ dôi dư và điều tiết hợp lý đội ngũ giáo viên.