Phân cấp và năng lực

Qua một thời gian thực hiện phân cấp, có thể thấy, các địa phương, các ngành có nhiều nỗ lực, cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đạt kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Tới nay, việc thu lệ phí trước bạ đi vào nền nếp và ngành thuế đang tiếp tục phân cấp cho các địa phương nhiều khoản thu khác. Trong lĩnh vực giải phóng mặt bằng các dự án, khi được phân cấp, rõ ràng địa phương chủ động hơn, công việc chạy nhanh hơn. Điển hình là dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, khi được thành phố phân cấp, các quận, huyện làm rất riết róng và kết quả chỉ trong một thời gian ngắn hoàn thành phương án tổng thể về bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Quận Dương Kinh tuy bộ máy lãnh đạo hoàn toàn mới nhưng sau khi có bản đồ địa chính 4 ngày đã hoàn thành phương án bồi thường tại phường Hòa Nghĩa. Thành phố cũng quyết định giao các địa phương làm chủ đầu tư tiểu dự án giải phóng mặt bằng và xây dựng khu tái định cư, được chủ động lựa chọn đơn vị tư vấn, miễn sao công việc được giải quyết nhanh chóng nhất. Thành phố, các ngành cũng có sự hỗ trợ đáng kể các quận, huyện, tận tình hướng dẫn để bảo đảm tính pháp lý và sự chính xác.

Nhưng trong quá trình thực hiện bắt đầu nảy sinh bất cập, rõ nhất là sự quá tải. Hiện mỗi quận, huyện có tới hàng chục dự án phải thực hiện, trong đó có nhiều dự án lớn, trọng điểm. Nếu cứ phân chia ra thì không đủ người làm. Nhiều nơi kêu vì không đủ lực lượng để kiểm kê, chưa nói tới lên phương án, áp chế độ chính sách để ra được giá đền bù hỗ trợ. Trình độ, năng lực của một bộ phận cán bộ các quận, huyện chưa thể đáp ứng yêu cầu. Khi kiểm tra giải phóng mặt bằng tuyến đường ô tô cao tốc tuần qua, chủ đầu tư và các ngành nhìn ra ngay nhiều điểm chưa hợp lý trong phương án tổng thể giải phóng mặt bằng của các địa phương ( tính toán giá trị đền bù quá lớn, cao hơn cả suất đầu tư cơ sở hạ tầng cho một khu đô thị hiện đại). Như vậy nghĩa là phải làm lại, phải mất thêm thời gian. Tại một số địa phương, lãnh đạo quận cũng như cán bộ  tài nguyên môi trường, phường lúng túng khi xác định nguồn gốc đất, áp giá đền bù nên để công việc kéo dài và bị phê bình.

Như vậy, phân cấp là đúng, nhưng kèm theo phải là năng lực, cơ chế đồng bộ. Phải thừa nhận các địa phương rất cố gắng nhưng có nhiều lý do khiến công việc chưa chạy đều như đội ngũ cán bộ do lịch sử để lại, tuyển mới thì chưa có biên chế, khó khăn về kinh phí nếu tuyển chọn quá nhiều lao động hợp đồng, thu nhập của cán bộ, công chức cấp quận, huyện còn thấp, nhiều nơi còn bị ràng buộc bởi mối quan hệ làng xóm, họ hàng... Vì vậy, phân cấp nhưng không phải buông xuôi, cần tiếp tục kiểm tra, giám sát chặt chẽ, hướng dẫn cụ thể mới đáp ứng yêu cầu đề ra.

Hồng Thanh