Phạm tội vì phòng vệ chính đáng?
Trương Văn Sòe đã dùng ½ viên gạch đập vào đầu Trương Trọng Đỏ, khi định đập tiếp thì Đỏ dùng tay đấm trúng mắt. Có căn cứ để xác định hành vi này của Đỏ là phòng vệ chính đáng, nhưng các cơ quan bảo vệ pháp luật huyện Thanh Trì lại không xem xét.
Sáng ngày 7/1/2009, tại khu đất vườn thuộc thửa đất số 87, Quỳnh Đô, Vĩnh Quỳnh, Thanh Trì, Hà Nội xảy ra tranh chấp giữa gia đình ông Trương Văn Sòe và bà Dương Thị Hảo (mẹ anh Trương Trọng Đỏ). Bà Hảo cùng các con đóng cọc sắt, giăng dây thép gai chia đôi khu đất trên thành hai phần rào lại làm ranh giới. Sau đó, bà Hảo nói với mọi người chặt phá nhiều loại cây trong vườn.
Khi bà Hảo cùng gia đình chuẩn bị rời khỏi thửa đất tranh chấp thì ông Trương Văn Sòe thấy sự việc trên liền cầm nửa viên gạch buộc gia đình bà Hảo phải rời khỏi khu đất tranh chấp. Ông Sòe dùng viên gạch đập vào hàng rào để nhổ cọc sắt mà gia đình bà Hảo đóng nhưng không nhổ được. Lúc này anh Đỏ vào can ngăn không cho dỡ cọc thì giữa ông Sòe và anh Đỏ cãi chửi nhau.
Theo cáo trạng của VKSND huyện Thanh Trì, ông Sòe cầm nửa viên gạch đập trúng đầu anh Đỏ, khi ông Sòe tiếp tục đập nửa viên gạch vào đầu anh Đỏ những lần tiếp theo thì anh Đỏ giơ tay lên gạt và đấm ông Sòe một cái vào mắt trái. Tại Kết luận Giám định pháp y về thương tích cho thấy ông Sòe sức khỏe bị giảm do thương tích là 23%; Còn anh Đỏ sức khỏe bị giảm do thương tích là 03%. Từ sự việc trên cơ quan tố tụng huyện Thanh Trì xử lý anh Đỏ về tội Cố ý gây thương tích.
Tuy nhiên, ở vụ án này có ý kiến lại cho rằng hành vi của anh Đỏ chỉ là sự chống trả cần thiết khi ông Sòe có hành vi dùng nửa viên gạch đập vào đầu anh Đỏ nhiều lần.
Theo Bộ luật Hình sự, hành vi được xem là phòng vệ chính đáng, khi hành vi của người vì bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm nhưng nếu vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là phạm tội, phải chịu trách nhiệm hình sự. Đó là những hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.
Trong điều kiện, hoàn cảnh của vụ việc này khuyến khích anh Đỏ được phòng vệ, chống trả lại một cách cần thiết để bảo vệ tính mạng và sức khỏe của bản thân. Nửa viên gạch mà ông Sòe dùng để tấn công anh Đỏ là hung khí nguy hiểm, ông Sòe tấn công anh Đỏ là vùng đầu - đây là vị trí có thể gây nguy hiểm ngay tức khắc đến sự sống của anh Đỏ.
Tuy nhiên, đối với hành vi của anh Đỏ nếu khi chống trả lại ông Sòe mà gây thương tích cho ông Sòe từ 31% trở lên mới có thể quy kết anh Đỏ về hành vi gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Nhưng ở đây thương tích của ông Sòe mới chỉ là 23%. Hiện anh Đỏ có đơn kháng cáo và cho rằng việc cơ quan bảo vệ pháp luật huyện Thanh Trì, xử lý hình sự anh Đỏ về tội cố ý gây thương tích là không đúng pháp luật.
Gia Khánh