Phải chủ động ngăn chặn, sẵn sàng xử lý tình huống dịch bệnh do virus Nipah tại Hà Nội

CDC Hà Nội yêu cầu các Trạm Y tế tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm tại địa phương, đặc biệt lưu ý các trường hợp có biểu hiện viêm não hoặc suy hô hấp cấp tính kèm theo yếu tố dịch tễ như đi, đến, trở về từ vùng có dịch hoặc tiếp xúc với người nghi ngờ, mắc bệnh do virus Nipah. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, cần thông báo ngay cho CDC Hà Nội để phối hợp điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, hiệu quả.

Bên cạnh đó, các đơn vị y tế cơ sở cần chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ hóa chất khử khuẩn, trang thiết bị phòng hộ cá nhân, vật tư y tế, máy phun khử khuẩn… sẵn sàng đáp ứng khi có tình huống dịch bệnh xảy ra, đồng thời tham mưu UBND phường, xã bố trí kinh phí để bổ sung kịp thời các điều kiện cần thiết cho công tác phòng, chống dịch.

CDC Hà Nội nhấn mạnh vai trò của công tác truyền thông trong phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah. Các Trạm Y tế cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình dịch bệnh, các đặc điểm lây truyền và biện pháp phòng, chống để người dân nắm rõ, không hoang mang nhưng cũng không chủ quan, chủ động thực hiện các khuyến cáo của ngành Y tế.

Theo thông tin của Bộ Y tế, từ cuối năm 2025 đến tháng 1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận một số trường hợp nghi ngờ và xác định mắc bệnh do virus Nipah. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng ghi nhận virus này xuất hiện rải rác tại một số quốc gia, tại Việt Nam tính đến ngày 28/1/2026 chưa ghi nhận ca bệnh nào.

Virus Nipah là virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae, có khả năng lây truyền từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả là vật chủ tự nhiên. Con người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm virus, ăn thực phẩm bị ô nhiễm hoặc tiếp xúc với dịch tiết của người bệnh. Nhân viên y tế và những người chăm sóc, tiếp xúc gần với người mắc hoặc nghi mắc bệnh là nhóm có nguy cơ cao nếu không thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân.

Hiện nay, do chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu, ngành Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh như: ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu bị động vật gặm nhấm; hạn chế tiếp xúc với dơi, lợn và các động vật có nguy cơ; chủ động theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Nhân viên y tế là lực lượng có nguy cơ cao phơi nhiễm virus Nipah nếu không tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm. Do đó, các cơ sở y tế cần đặc biệt chú trọng thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình khám, điều trị và chăm sóc người bệnh.

Theo đó, nhân viên y tế phải thực hiện rửa tay thường xuyên, đúng quy trình bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người bệnh nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh do virus Nipah. Khi xử trí, chăm sóc các trường hợp nghi nhiễm hoặc đã được xác nhận, cần áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm theo quy định của Bộ Y tế.

Đối với các thủ thuật có nguy cơ cao lây truyền qua đường hô hấp, nhân viên y tế phải sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân như áo choàng chống thấm, găng tay, khẩu trang y tế hoặc khẩu trang chuyên dụng, kính bảo hộ hoặc tấm chắn giọt bắn, giày và mũ bảo hộ nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phơi nhiễm.

Các trường hợp nghi nhiễm virus Nipah cần được đưa ngay vào khu cách ly tại bệnh viện, tách biệt hoàn toàn với các bệnh nhân khác. Việc tổ chức phân luồng, cách ly và điều trị phải tuân thủ chặt chẽ quy trình chuyên môn, tránh lây nhiễm chéo trong cơ sở y tế. Nhân viên y tế hạn chế tiếp xúc không cần thiết với người bệnh, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng hộ cá nhân trong suốt quá trình làm việc.