“Phá vỡ im lặng”

Cứ 3 phụ nữ có gia đình hoặc từng có gia đình thì một người từng bị chồng bạo hành thể xác, tinh thần hoặc tình dục. Đây là số liệu từ kết quả nghiên cứu quốc gia về bạo lực gia đình đối với phụ nữ Việt Nam do Chính phủ và Liên hợp quốc thực hiện….

“Giáo dục” vợ bằng bạo lực?

Nghiên cứu được thực hiện với sự tham gia của 5 nghìn phụ nữ từ 18-60 tuổi. Kết quả, 54% số phụ nữ bị bạo lực tinh thần, 34% bị bạo hành thể xác hoặc tình dục.

Theo Phó chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Phạm Hải Yến, phần lớn nạn nhân bị bạo lực là phụ nữ. Bên cạnh sự xấu hổ khiến phụ nữ phải giấu giếm việc mình bị bạo lực, không ít chị em quan niệm “một điều nhịn, chín điều lành”, phụ nữ phải bao dung, nhẫn nhịn, chịu đựng để giữ gìn hòa khí trong gia đình. Vì vậy, có người bị chồng đánh thâm tím mặt mày khi đến nơi làm việc, mọi người hỏi thăm lại bao biện rằng “em bị ngã”. Thậm chí, nhiều người, nhất là người cao tuổi có quan niệm cổ hủ, đánh đồng bạo hành với việc “giáo dục” nên khi con dâu bị con trai bạo hành, nhiều bậc cha mẹ lại cho rằng “hư thì phải đánh để giáo dục”. Nếu trong gia đình, việc bạo hành phụ nữ không được xem trọng hoặc quan niệm đó là chuyện gia đình thì xã hội thờ ơ và coi bạo hành gia đình là “chuyện sau cánh cửa” cũng là điều dễ hiểu”.

Theo bà Yến, bạo lực tinh thần có chiều hướng gia tăng nhưng khó nhận biết và không kiểm soát được, trong khi đó, bạo lực tinh thần có sức tàn phá khủng khiếp hơn bạo lực về thể chất nhiều lần. Bạo lực tình dục cũng là hành vi gây tổn thương nghiêm trọng đối với tinh thần và thể chất của phụ nữ nhưng rất khó xử lý. Đáng buồn hơn là phụ nữ mang thai cũng bị bạo hành.

Cũng do quan niệm bạo lực gia đình là chuyện riêng của mỗi gia đình, “xấu chàng hổ ai” nên có tới 87% số chị em chọn giải pháp im lặng khi bị bạo lực, trong khi vấn đề bạo lực gia đình chỉ được giải quyết khi người phụ nữ lên tiếng. Tuy sự can thiệp ở cấp độ cộng đồng có tác động kịp thời nhưng chưa phổ biến và bạo lực gia đình vẫn được coi là vấn đề của phụ nữ nên việc can thiệp chủ yếu dựa vào Hội phụ nữ, khó lôi cuốn nam giới tham gia.

Hạnh phúc.

Tăng sức “đề kháng” trước nguy cơ bạo lực

Theo Luật sư Lê Nguyên Bằng, Đoàn luật sư Hải Phòng, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được ban hành cùng Nghị định 110 của Chính phủ quy định rõ các hình thức xử lý đối với các hành vi bạo lực gia đình. Trong đó, 17 hành vi có chế tài xử phạt cụ thể từ cảnh cáo, phạt tiền đến buộc phải xin lỗi. Từ UBND cấp xã, phường đến thành phố, chiến sĩ công an, biên phòng đều có thể xử lý hành vi vi phạm. Điều đó cho thấy, thẩm quyền xử lý hành vi bạo lực gia đình rất rộng, nhưng đến nay những điều quy định trong luật chưa biến thành hành động cụ thể, vì thế hiếm gặp trường hợp vi phạm Luật Phòng, chống bạo lực được đưa ra xử lý. Chỉ đến khi vợ chồng đánh nhau gây thương tích trên 10%, cơ quan chức năng mới được xử lý, nhưng lúc đó, hành vi này lại thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hình sự…Điều đó cho thấy Luật Phòng, chống bạo lực gia đình chưa thực hiện được chức năng phòng ngừa, ngăn chặn…Mặc khác, các hình thức xử lý chủ yếu chỉ dừng lại ở mức cảnh cáo, khuyên răn, giáo dục. Nhiều trường hợp cơ quan chức năng phạt tiền người chồng đánh vợ, song người vợ phải đứng ra nộp tiền thay vì chồng không có khả năng kiếm tiền.

Nhằm hạn chế bạo lực gia đình đối với phụ nữ, ngoài tuyên truyền sâu rộng Luật phòng chống bạo lực gia đình, nâng cao nhận thức của cán bộ và người dân về bạo lực gia đình, bình đẳng giới, xây dựng các dịch vụ hỗ trợ nạn nhân, quan trọng nhất là mỗi phụ nữ cần nâng cao kỹ năng sống. Chị em chủ động học hỏi, đọc tài liệu, sách báo, hiểu biết về bình đẳng giới, biết cách ứng xử với chồng, gia đình chồng hài hoà hơn, biết cách kiềm chế bản thân và cơn nóng giận của chồng.

Chính quyền địa phương, Hội phụ nữ, tổ hòa giải khu dân cư giữ vai trò quan trọng trong hạn chế bạo lực gia đình thông qua việc tiếp cận, khuyên nhủ, vận động, giáo dục, nâng cao nhận thức của người chồng về hành vi vi phạm pháp luật của mình; hỗ trợ chị em học nghề, giới thiệu việc làm, vay vốn phát triển kinh tế gia đình, trang bị kiến thức, kỹ năng tổ chức cuộc sống gia đình, xử lý tình huống trong quan hệ vợ chồng…nhằm tạo sức “đề kháng” cho họ trước nguy cơ bạo lực gia đình./.

Thanh Thủy