Pakistan thời hậu Bin Laden
Thế giới hậu Bin Laden chưa rõ có an toàn hơn hay không, nhưng Nhà Trắng đang đau đầu vì quan hệ với Pakistan căng như dây đàn. Với Chính phủ của quốc gia Nam Á này, việc loại bỏ trùm khủng bố hàng đầu có lẽ là một thảm họa.
Thế giới hậu Bin Laden chưa rõ có an toàn hơn hay không, nhưng Nhà Trắng đang đau đầu vì quan hệ với Pakistan căng như dây đàn. Với Chính phủ của quốc gia Nam Á này, việc loại bỏ trùm khủng bố hàng đầu có lẽ là một thảm họa.
Tổng thống Mỹ Barack Obama đã hứa sẽ đến thăm Pakistan trong năm nay. Nhưng sau chiến dịch tìm diệt Bin Laden, John Brennan - cố vấn chống khủng bố hàng đầu của ông Obama - từ chối đề cập đến lịch trình chuyến công cán này. Quyết định của lãnh đạo Nhà Trắng về việc đến thăm Pakistan có tầm quan trọng chiến lược đối với cả hai nước. Chuyến công du của ông Obama sẽ khẳng định cam kết tiếp tục mối quan hệ phức tạp nhưng vẫn cần thiết với Pakistan - quốc gia vốn được xem là không thể thiếu trong cuộc chiến chống khủng bố của Washington, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc Mỹ rút quân ở nước láng giềng Afghanistan. Nếu hủy kế hoạch đến Islamabad cũng đồng nghĩa với dấu hiệu Mỹ mất lòng tin với Pakistan trong cách đối phó những phần tử Hồi giáo cực đoan trong phạm vi biên giới của nước này.
Cũng có thể giới chức Mỹ không công khai thời gian cụ thể Tổng thống Obama đến Pakistan vì những quan ngại an ninh. Theo đó, ông Obama sẽ đến Islamabad bất ngờ như người cấp phó Joe Biden từng thực hiện vào đầu năm nay.
Ngoài quan hệ không nồng ấm với Mỹ như trước, giới chức hàng đầu Pakistan còn đối mặt với lời kêu gọi từ chức của chính người dân trong nước. Cả lãnh đạo quân đội lẫn tình báo, 2 quan chức nắm giữ những cơ quan quyền lực nhất, đều bị chỉ trích. Zafar Iqbal, cựu quan chức ở thành phố Lahore, cho rằng Mỹ đã thực hiện cuộc tấn công ngay trên đất Pakistan nhưng quân đội của Tổng thống Asif Ali Zardari vẫn ngủ yên. Theo ông Iqbal, lãnh đạo quân đội - tướng Ashfaq Parvez Kayani, lãnh đạo Không quân Rao Qamar và Giám đốc Cơ quan tình báo (ISI) Ahmed Shuja Pasha đều phải từ chức. Chỉ trích chủ yếu trực tiếp nhằm vào Kayani và Pasha bởi 2 ông này có trọng trách bảo vệ đất nước khỏi những đe dọa từ bên ngoài. Lãnh đạo phe đối lập chính ở Quốc hội, ông Chaudhry Nisar Ali Khan, nói rằng lời kêu gọi các quan chức trong Chính phủ Tổng thống Zardari từ chức đang vang lên trên khắp nẻo đường ở Pakistan. Điều đó cũng dễ hiểu bởi người dân đặt câu hỏi: Vì sao Bin Laden lại có thể ẩn náu an toàn ở thị trấn Abbottabad suốt 6 năm qua; đồng thời, máy bay Mỹ hoạt động tự nhiên trên mảnh đất Pakistan như vào nơi không người thì vai trò của quân đội và của tình báo phải được xem xét lại.
Tổng thống Zardari và Thủ tướng Yousuf Raza Gilani đã gặp gỡ tướng Kayani cùng các quan chức cấp cao khác vào ngày 7-5. Hôm nay (9-5), ông Gilani sẽ phát biểu trước Quốc hội về chiến dịch của Mỹ mà Pakistan gọi là “đơn phương trái phép”.
Chiến dịch của Mỹ nhằm loại bỏ Bin Laden có “đơn phương trái phép” hay không vẫn chưa được lý giải rõ ràng. Sự mập mờ này vô hình trung mang lại rối rắm cho Chính phủ Islamabad. Dựa vào cuộc chiến chống khủng bố, Pakistan vốn xích lại gần Mỹ cùng với việc được nhận khoản viện trợ khổng lồ hằng năm. Tổng thống Zardari thừa biết rằng, không nên để mất lòng Mỹ và không thể để mất thương hiệu “đối tác chiến lược” với “người khổng lồ” này. Nhưng giờ đây, cụm từ “đối tác chiến lược” đang nhường chỗ cho tên gọi “đối tác thiếu tin cậy”. Tương lai Mỹ với Pakistan như thế nào có lẽ sẽ phụ thuộc nhiều vào chuyến công du của Tổng thống Obama.
VĨNH AN