OPC: Cuộc cách mạng khởi nghiệp mới của Cà Mau

Mô hình đó được gọi là One-Person Company (OPC) – doanh nghiệp một người. Điều từng được xem là ý tưởng của tương lai đang dần trở thành hiện thực tại nhiều quốc gia. Trong khi Trung Quốc, Hoa Kỳ hay Ấn Độ đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của OPC, Việt Nam mới bắt đầu nghiên cứu và xây dựng chính sách. Đáng chú ý, từ vùng đất cực Nam Tổ quốc, Cà Mau đang nuôi tham vọng trở thành địa phương tiên phong đón đầu xu hướng này.

Cơ hội để Cà Mau đi trước trong kinh tế số

Trong mô hình doanh nghiệp truyền thống, người sáng lập phải xây dựng bộ máy với nhiều vị trí như bán hàng, chăm sóc khách hàng, tiếp thị, thiết kế, kế toán hay hành chính.

Ngày nay, AI có thể hỗ trợ thực hiện phần lớn những công việc đó: xây dựng nội dung, thiết kế hình ảnh, chăm sóc khách hàng 24/7, quản lý dữ liệu, lập báo cáo, hỗ trợ bán hàng và phân tích thị trường. Nhờ vậy, người sáng lập có thể tập trung vào chiến lược, sáng tạo và ra quyết định.

Điểm cốt lõi của OPC không phải là “một người làm tất cả”, mà là “một người điều hành một đội ngũ AI”. Lần đầu tiên trong lịch sử, một cá nhân có thể xây dựng doanh nghiệp phục vụ khách hàng toàn cầu với chi phí vận hành thấp hơn rất nhiều so với trước đây...

Tại Việt Nam, Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo đã đặt vấn đề nghiên cứu, thí điểm mô hình doanh nghiệp một người. Đây được xem là hướng đi mới nhằm thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và kinh tế tư nhân trong giai đoạn tới.

Trong bối cảnh cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể nhưng tỷ lệ chuyển đổi lên doanh nghiệp còn thấp, OPC được đánh giá là mô hình phù hợp nhờ tính linh hoạt, chi phí thấp và khả năng ứng dụng công nghệ cao.

Nắm bắt xu hướng đó, Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau (CiNEC) đã tham mưu xây dựng Đề án “OPC Cà Mau”, thí điểm mô hình doanh nghiệp một người ứng dụng công nghệ số và AI giai đoạn 2026 – 2030.

Theo đề xuất, tỉnh Cà Mau sẽ thí điểm 50 OPC đầu tiên trong giai đoạn 2026 – 2027, sau đó mở rộng lên khoảng 300–500 doanh nghiệp vào năm 2030, hướng tới xây dựng cộng đồng doanh nhân số của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Xây dựng hệ sinh thái doanh nhân số

Điểm khác biệt của OPC Cà Mau là không chỉ hỗ trợ thành lập doanh nghiệp mà hướng tới xây dựng cả hệ sinh thái hỗ trợ doanh nhân số. Hạt nhân của mô hình là OPC Hub Cà Mau, nơi cung cấp đào tạo AI, không gian làm việc chung, hỗ trợ sản xuất nội dung số, tư vấn pháp lý, kế toán và các nền tảng quản trị doanh nghiệp.

Đối với Cà Mau, OPC được kỳ vọng góp phần giải quyết nhiều bài toán phát triển địa phương, từ thu hút người trẻ trở về khởi nghiệp đến thúc đẩy chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp chính thức. Các lĩnh vực có nhiều tiềm năng gồm thương mại điện tử, nội dung số, dịch vụ sáng tạo, du lịch sinh thái và thương mại hóa các sản phẩm đặc trưng như tôm, cua hay sản phẩm OCOP. Nhờ AI và công nghệ số, những sản phẩm mang thương hiệu Cà Mau có thể tiếp cận khách hàng trong và ngoài nước với chi phí thấp hơn trước.

Ông Triệu Thanh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau (CiNEC), chia sẻ: “Tôi không muốn giữ chân người trẻ. Ngược lại, tôi mong các bạn đi thật xa để học hỏi những tinh hoa của thế giới. Nhưng với công nghệ hôm nay, chỉ cần một chiếc máy tính xách tay, internet vệ tinh, điện toán đám mây và nguồn năng lượng phù hợp, một người hoàn toàn có thể điều hành doanh nghiệp phục vụ khách hàng toàn cầu ngay giữa rừng U Minh. OPC chính là một trong những con đường để các bạn trở về. CiNEC sẽ là bệ đỡ cho những bước chân đầu tiên, và khi trưởng thành, chính các bạn sẽ tiếp tục nâng đỡ những người đến sau”.

Dĩ nhiên, bất kỳ mô hình mới nào cũng đi kèm rủi ro. Vì vậy, Đề án OPC Cà Mau được đề xuất triển khai theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đánh giá định kỳ trước khi mở rộng quy mô. Giá trị lớn nhất của đề án có lẽ không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp được tạo ra, mà ở tinh thần dám nghĩ, dám làm và dám đi trước...