Oan khuất xuyên 3 vòng tố tụng

“Nhờ có Báo Pháp luật Việt Nam lên tiếng mà gia đình tôi đã được bố trí tái định cư...” - ông Lương Văn Quý (54 tuổi, ở thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông), nhân vật chính trong kỳ án “Làm nhục người khác” do làm thơ trào phúng mà bị “mất đất, tù oan” xúc động báo tin cho phóng viên.

Nhưng chúng tôi chưa kịp mừng cho đương sự thì đã lại trĩu nặng băn khoăn vì biết ông Quý vẫn bị TAND thị xã Gia Nghĩa xử sơ thẩm (vòng tố tụng thứ 3) kết án 6 tháng tù về tội “Làm nhục người khác” dù hoàn toàn không có căn cứ kết tội.

Sai đã sửa...

Rời quê Hưng Yên vào Gia Nghĩa (Đắk Nông) làm kinh tế mới, gia đình ông Lương Văn Quý tậu được 1840m2 đất ở thị trấn Gia Nghĩa để sinh sống. Năm 2004, thực hiện chủ trương quy hoạch trung tâm thị xã Gia Nghĩa, hộ ông Quý bị thu hồi một phần đất ở để làm đường giao thông. Phần diện tích đất còn lại không thuộc quy hoạch làm đường nhưng vẫn bị chính quyền thu hồi để phân lô bán nền, mà không bố trí tái định cư. Ông Quý và các hộ dân đã khiếu nại rất nhiều nhưng không được giải quyết.

Hy vọng phiên tòa phúc thẩm sắp tới, TAND tỉnh Đăk Nông sẽ giải quyết vụ án một cách công minh.

Bức xúc trước sự việc này, ông Qúy bèn làm một bài thơ “Tham nhũng là quốc nạn” đả kích thói tham nhũng hại dân rồi đưa cho bạn là ông Trần Quốc đi photocopy. Bài thơ trào phúng chưa kịp phát tán đi thì ông Quý và ông Quốc bị khởi tố, bắt giam vì xúc phạm danh dự, nhân phẩm cán bộ lãnh đạo của địa phương!.

Tại các phiên sơ thẩm, dù các bị cáo kêu oan nhưng họ vẫn bị TAND thị xã Gia Nghĩa lần lượt kết án 15 tháng và 9 tháng tù treo. Sau đó tòa phúc thẩm phải tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại vì xét thấy chưa đủ căn cứ kết tội. Cứ như thế, hiện vụ án đã đi đến vòng tố tụng thứ ba nhưng ông Quý và ông Quốc vẫn chưa được minh oan.

Trong bài báo “Thẳng thắn đấu tranh: Bị mất đất, tù oan” phản ánh về số phận pháp lý của người cựu chiến binh Lương Văn Quý được đăng tải trên Báo Pháp luật Việt Nam với bình luận của các luật sư, chuyên gia pháp lý, chúng tôi chỉ rõ chính quyền thị xã Gia Nghĩa và tỉnh Đắk Nông thu hồi đất sai thì phải sửa sai, bồi thường tái định cư cho người dân.

Tương tự, hành vi của ông Quý và ông Quốc không cấu thành tội phạm nên các cơ quan tố tụng địa phương này cần phải thẳng thắn, công tâm tuyên họ không phạm tội và thực hiện xin lỗi, bồi thường cho công dân.

Rất mừng là mới đây, UBND tỉnh Đăk Nông đã khắc phục sai lầm bằng việc bố trí tái định cư cho gia đình ông Quý và một số hộ dân khác. “Gia đình tôi mừng lắm, rất cảm ơn Báo Pháp luật Việt Nam đã lên tiếng bảo vệ quyền lợi cho chúng tôi. Dù rằng, đất của chúng tôi được phân lô bán với giá đất vàng nhưng số tiền đền bù giải tỏa chỉ được tính với giá cực thấp nhà báo ạ” - ông Quý ngậm ngùi trình bày.

Nỗi oan còn đó

Trở lại vụ án oan do làm thơ chống tham nhũng, từ trước đến nay ông Quý và ông Quốc đều kêu oan, cho rằng mình chỉ làm thơ trào phúng đả phá thói sâu mọt đục khoét nói chung chứ không làm nhục ai cụ thể.

Dù trong bài thơ có nhắc đến tên của sáu người nhưng rất vu vơ, không có đầy đủ họ và tên đệm, tuổi, chức vụ, nghề nghiệp, địa chỉ... nên không thể cho rằng bài thơ nhắm đến đích danh một cán bộ nào cả. Trong tất cả các phiên tòa, dù ông Quý, ông Quốc yêu cầu triệu tập nạn nhân đến Tòa án đối chất làm rõ nhưng Hội đồng xét xử không chấp nhận.

“Điệp khúc” TAND thị xã Gia Nghĩa xử sơ thấm cứ kết án tù mặc các bị cáo kêu oan; TAND tỉnh Đắk Nông xử phúc thẩm nhận thấy không đủ căn cứ kết tội các bị cáo nhưng thay vì tuyên họ vô tội thì lại chọn giải pháp an toàn là hủy án sơ thẩm để điều tra lại đã trải qua hai vòng tố tụng.

Phiên tòa sơ thẩm vòng tố tụng thứ ba mới đây, TAND thị xã Gia Nghĩa vẫn đi vào vết xe đổ cũ nhưng đã “ban ơn” cho người bị họ làm oan bằng cách tuyên cho họ một mức án oan nhẹ hơn: Thay vì mức án 15 tháng và 9 tháng tù treo như trước đây thì tuyên ông Quý chỉ bị 6 tháng tù treo, ông Quốc chỉ bị cảnh cáo về tội “Làm nhục người khác”.

Ông Quý và ông Quốc đã bị cái “thòng lọng” của tội “Làm nhục người khác” treo trên cổ gần 4 năm nay, và họ từng bị bắt giam oan về tội này. Hành vi của họ, vụ án của họ đã được các luật sư, chuyên gia pháp lý phân tích, mổ xẻ dưới góc độ pháp luật để khẳng định họ đã bị hàm oan vì hành vi đó không phạm tội.

“Chúng tôi đã kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm vì hành vi của chúng tôi không cấu thành tội phạm. Tôi sẽ phải kháng cáo và khiếu nại đến cùng để tìm ra công lý và sự thật, để được minh oan” - ông Lương Văn Quý khẳng định chắc chắn.

Hy vọng phiên tòa phúc thẩm sắp tới, TAND tỉnh Đăk Nông sẽ giải quyết vụ án một cách công minh, khách quan. Bởi vì thẳng thắn công tâm thừa nhận những thiếu sót, sai lầm để thực hiện việc minh oan, bồi thường cho công dân là việc nên làm của cơ quan tố tụng thời kỳ cải cách tư pháp.

Nguyễn Lê