Oái ăm, 24 hộ dân cùng sử dụng đất, chỉ 1 người được nhận bồi thường

(PLO) -Nguồn gốc và thực tế các hộ dân cùng sử dụng đất nhưng trên giấy tờ lại được giao cho một cá nhân đại diện trước pháp luật. Qua 2 cấp tòa xét xử, vụ việc không được phân định rõ ràng, thậm chí rối rắm hơn khi cơ quan tố tụng còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật. 
Khu đất tranh chấp chưa được phân định rõ ràng của chung hay riêng Khu đất tranh chấp chưa được phân định rõ ràng của chung hay riêng

Riêng hay chung?

Theo đó, năm 1991, thực hiện chương trình phủ xanh đất trống đồi trọc, 24 hộ dân ở thôn Rừng Cuông, xã Thiện Kế, huyện Bình Xuyên cùng nhau trồng rừng ở khu vực đồi Gò Chùa (xã Thiện Kế), đến năm 1998 thì thu hoạch, cùng nộp thuế và chia lợi nhuận.

Tuy nhiên, trước đó, ngày 19/12/1995, UBND huyện Tam Đảo đã “âm thầm” ban hành Quyết định số 666/QĐ-UB, giao riêng cho ông Nguyễn Mạnh Hùng. Thời điểm đó đang là cán bộ Tư pháp xã Thiện Kế gần 10ha đất lâm nghiệp tại đồi Gò Chùa. Điều đáng nói, đây chính là diện tích ông Hùng cùng sử dụng với 23 hộ khác.

Quyết định 666 ra đời nhưng chưa giao đất trên thực địa. Sau khi biết sự việc, 23 hộ còn lại không đồng tình, cho rằng ông Hùng chỉ là người đại diện, không được nhận đất dưới danh nghĩa cá nhân nên việc giao đất đến năm 2004 vẫn chưa được hoàn tất. 

Đến ngày 26/9/2004, các hộ dân trên thống nhất việc ủy quyền cho ông Hùng đứng tên trên quyết định giao đất. Do vậy, ngày 1/10/2004, ông Hùng đã đại diện cho các hộ chính thức nhận bàn giao gần 5ha đất lâm nghiệp tại thực địa. Sau đó, 24 hộ cùng sử dụng không có tranh chấp.

Năm 2015, một phần diện tích bị thu hồi để làm dự án với số tiền đền bù hơn 3 tỷ đồng. Ông Hùng đứng tên trên sổ đỏ nên là người nhận tiền. Chỉ có điều, theo phản ánh, sau khi nhận tiền đền bù, ông Hùng đã chủ động tự chia tiền cho những hộ khác tùy theo cảm tính, dao động từ 50 - 150 triệu đồng và giữ lại hơn 1 tỷ đồng cho mình. 

Thấy không công bằng và mất quyền lợi, một số hộ dân trong đó có ông Cao Xuân Lộng, Trần Văn Đạo, Trịnh Hồng Đà, Nguyễn Đình Bảy (cùng trú tại xã Thiện Kế) khởi kiện ra tòa đòi chia tiền đền bù đất lâm nghiệp. 

Chỉ là người đại diện

Trước hết, xét về nguồn gốc đất, không chỉ các hộ dân, người làm chứng, cán bộ xã qua nhiều thời kỳ mà ngay cá nhân ông Hùng tại nhiều cuộc họp, văn bản cũng thừa nhận việc bản thân chỉ đại diện cho các hộ dân nhận đất để canh tác. Hơn nữa, ở xã Thiện Kế, đặc điểm thời kỳ đó cũng có nhiều trường hợp tương tự.

Cụ thể, tại biên bản họp tổ trồng cây Gò Chùa ngày 26/9/2004, 23 hộ dân chỉ đồng ý ủy quyền cho ông Hùng đứng tên đại diện trên quyết định giao đất, ông Hùng cũng tham gia, nhất trí và ký vào biên bản.

Tại biên bản hòa giải tại TAND huyện Bình Xuyên ngày 8/12/2017, ông Hùng cũng thừa nhận Quyết định số 666/QĐ-UBND là giao cho 24 hộ dân, ông chỉ là người đứng tên đại diện. 

Tại báo cáo ngày 23/9/2004, do chính ông Hùng viết tay gửi UBND xã Thiện Kế thừa nhận đại diện cho các hộ trồng cây đất Gò Chùa theo quyết định giao đất. UBND xã Thiện Kế tại Báo cáo số 15/BC-UB ngày 26/09/2004 cũng khẳng định phần đất được giao theo Quyết định 666/QĐ-UB là cho 24 hộ dân.

Vì nể tình nên mới…chia tiền

Sự thực là như vậy nhưng ông Hùng lại cho rằng đất được cơ quan chức năng giao cho mình thể hiện bằng quyết định, vì tình cảm nên khi có tiền đền bù đất, ông đã chia cho những người cùng canh tác, đây không phải là cơ sở để xác minh nguồn gốc đất. Mặt khác, những hộ khởi kiện cũng không đưa ra được tài liệu để chứng minh nguồn gốc sử dụng đất.

Đánh giá về vấn đề này, TAND tỉnh Vĩnh Phúc nhận định, ông Hùng có đơn xin nhận đất, có quyết định giao đất và biên bản thực địa giao nhận đất của cơ quan chức năng là căn cứ pháp lý. 

Trong báo cáo số 15/BC-UB của UBND xã Thiện Kế thể hiện ý kiến của ông Hùng là “Đề nghị... giao đất cho ông để ông cùng các hộ trong thôn sử dụng”, chứ không phải cho ông và các hộ trong thôn?

Biên bản họp tổ trồng cây có sự tham gia của 24 hộ nhưng chỉ là tự lập, không phải là văn bản ủy quyền hay hợp đồng ủy quyền theo quy định của pháp luật và quan trọng là không phải là văn bản pháp lý của cơ quan chức năng.

Chính vì lập luận như vậy nên TAND tỉnh Vĩnh Phúc nhận định đủ căn cứ khẳng định việc đòi tiền đền bù của các hộ khác là không có căn cứ.

Có dấu hiệu sai phạm tố tụng 

Phân tích về diễn biến vụ việc, nhiều luật sư cho rằng, việc xét xử của cơ quan tư pháp như vậy là chưa thấu tình đạt lý, chỉ dựa vào văn bản mà không căn cứ trên tình hình thực tế, sự thật của vụ việc.

Cụ thể, cấp sơ thẩm đã bộc lộ nhiều thiếu sót về quy trình và thủ tục giải quyết vụ án như vi phạm trong thu thập chứng cứ, chưa lấy lời khai của những người liên quan đến việc giao đất và nhận tiền đền bù, chưa có ý kiến của UBND xã Thiện Kế...

Thậm chí, ngay VKSND cùng cấp cũng kháng nghị cho rằng tòa sơ thẩm vi phạm trong đánh giá chứng cứ, khi chỉ căn cứ vào quyết định giao đất, biên bản giao nhận đất thực địa... là chưa đủ căn cứ vững chắc.

Oái ăm là ở cấp tòa phúc thẩm lại cho rằng, đã khắc phục những tồn tại và bác kháng nghị của Viện kiểm sát bằng những lập luận như đã nêu ở trên. 

Phân tích vụ án, luật sư Lâm Quang Ngọc, Văn phòng Luật sư Hùng Phúc bào chữa cho nguyên đơn nhận định, việc TAND tỉnh Vĩnh Phúc không công nhận quan hệ ủy quyền theo Biên bản họp tổ trồng cây ngày 26/9/2004 là sai lầm nghiêm trọng trong áp dụng pháp luật. Bởi biên bản họp đó đã xác lập một quan hệ ủy quyền hợp pháp giữa các hộ dân và ông Hùng, việc xác lập quan hệ hoàn toàn phù hợp với quy định tại điều 585, Bộ luật dân sự năm 1995 và các quy định về giao dịch dân sự. 

Điều 585 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “Hợp đồng uỷ quyền là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên được uỷ quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên uỷ quyền, còn bên uỷ quyền chỉ phải trả thù lao, nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định”.

“TAND Vĩnh Phúc cho rằng, biên bản họp tổ trồng cây Gò Chùa ngày 26/9/2004 “không phải là văn bản ủy quyền hoặc hợp đồng ủy quyền theo quy định của Bộ luật dân sự năm 1995” là sự suy diễn và vận dụng không đúng pháp luật. Hơn hết, quan hệ này đã được các bên tôn trọng và thực hiện suốt một thời gian dài không có tranh chấp”, luật sư cho biết.  

Theo quy định Điều 176 BLDS năm 1995, việc đại diện ủy quyền không phải là căn cứ xác lập quyền sở hữu nên ông Hùng không phải là chủ sử dụng đối với phần đất lâm nghiệp được giao. Điều này đồng nghĩa rằng quyết định phê duyệt phương án bồi thường và chi trả tiền bồi thường đối với ông Nguyễn Mạnh Hùng cũng là trái pháp luật.

Do đó, việc Tòa phúc thẩm TAND tỉnh Vĩnh Phúc chỉ căn cứ vào Quyết định số 666/QĐ-UB ngày 29/12/1995 của UBND huyện Tam Đảo và hồ sơ quản lý đất đai để cho rằng phần đất này thuộc quyền sử dụng của riêng ông Hùng là sai lầm nghiêm trọng trong vận dụng pháp luật. 

Trong vụ án này, hồ sơ vụ án cho thấy rất nhiều điểm mâu thuẫn giữa các đương sự và giữa đương sự với người làm chứng. Nhưng trong giai đoạn xét xử, 2 cấp tòa đã không tiến hành đối chất giữa nguyên đơn và người làm chứng là một thiếu sót lớn làm ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan của vụ án.

Theo quy định tại khoản 2, điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”.

Thiết nghĩ, một trong những nguyên tắc xét xử cơ bản là “sự công bằng”. Để tuân thủ nguyên tắc này, hội đồng xét xử cần xem xét thấu đáo, toàn diện, khách quan toàn bộ diễn biến vụ việc. Việc chỉ dựa vào giấy tờ mà không xem xét đến thực tế của quá trình và quan hệ sử dụng đất có dấu hiệu của sự phiến diện, ảnh hưởng đến phán quyết, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Chưa kể, còn khiến cho mâu thuẫn kéo dài, phức tạp, không được giải quyết một cách triệt để, thỏa đáng, người dân khó lòng tâm phục, khẩu phục. 

Tiến Phong
Cùng chuyên mục
Dự án Vườn ươm Cam Ly chậm tiến độ nhiều năm, có công trình vi phạm, nay được làm thủ tục… thuê tiếp.

Cty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt lấy hàng loạt khu đất rồi bỏ không: Vi phạm đã được khắc phục ra sao?

(PLVN) - Được giao đất để kinh doanh thực hiện dự án nhưng các dự án của Cty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt nhiều năm liền nằm trên giấy. Đến khi các vi phạm được chỉ ra, Cty “khắc phục” bằng cách trả lại đất, lập lại dự án mới thay thế dự án cũ để tiếp tục sử dụng đất; còn nhà đất được giao sai quy định thì chưa tính tới phương án khắc phục.

Đọc thêm

Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu

Các hộ dân khẳng định đã được cấp đất và canh tác ổn định 15 năm.
(PLVN) - 15 năm trước, 25 hộ dân lên vùng đồi núi thuộc xã Húc, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị để ăn ở, trồng cây theo chủ trương kinh tế mới. Đầu tháng 3/2021, họ bất ngờ khi một phần diện tích đất của mình đã bị dự án điện gió san ủi mà không hề nhận được đồng nào đền bù, hỗ trợ.

Hưng Yên: Cần công khai kết luận thanh tra dự án V- Green City và xử lý nghiêm vi phạm

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Trước dấu hiệu vi phạm pháp luật của chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long, năm 2020 Thanh tra tỉnh đã vào cuộc thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai, thuế và các khoản phải nộp Ngân sách Nhà nước đối với dự án V-Green City. Tuy nhiên, khi có kết luận thanh tra sự việc thì UBND tỉnh Hưng Yên lại né tránh cung cấp thông tin liên quan đến vi phạm của chủ đầu tư.

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'
(PLVN) - Công ty (Cty) CP đầu tư hạ tầng Donacoop báo cáo với Đồng Nai “đã đàm phán xong với hãng dược Pfizer”, đã thống nhất giá mua vaccine, đã thống nhất số lượng 15 triệu liều và bàn giao trong tháng 8 và 9/2021. Tuy nhiên, thông tin chính thức từ hãng Pfizer và Bộ Y tế thì lại khác.

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?
(PLVN) - Ngày 29/5/2021, PLVN có bài phản ánh về việc anh Trần Gia Lanh, ngụ tại thôn 6, xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng bị một nhóm đối tượng dùng dao tấn công gây thương tích 15%. Công an huyện Bảo Lâm đã khởi tố bắt tạm giam 4 đối tượng. Tuy nhiên, cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, nạn nhân đã gửi đơn đến cơ quan chức năng.

Nhà máy bê tông không phép tại Lạng Sơn

Bê tông Lạng Sơn xây dựng hoàn thiện hàng loạt hạng mục khi chưa được cấp giấy phép tại dự án ở huyện Chi Lăng.
(PLVN) -  Chưa được cấp phép xây dựng nhưng Cty CP Bê tông Lạng Sơn đã xây dựng hàng loạt các hạng mục công trình của dự án “Nhà máy sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn, sản xuất bê tông thương phẩm và các vật liệu xây dựng bằng bê tông” tại huyện Chi Lăng.

Dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu: Bất thường khi chỉ định liên danh nhà đầu tư

2.811 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước mà tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tham gia giải phóng mặt bằng Dự án sông Cầu là không đúng quy định.
(PLVN) - Theo Thanh tra Chính phủ, các nội dung đánh giá, chỉ định liên danh nhà đầu tư thực hiện Dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu (Dự án) của UBND tỉnh Thái Nguyên là mang tính hình thức, có nhiều dấu hiệu bất thường.

Nguyên Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải ô tô số 2 Lạng Sơn: Chưa xử xong sai phạm này, đã lộ sai phạm khác

Bị cáo Tuấn Anh và Hường bị đưa ra xét xử về tội “tham ô tài sản”.
(PLVN) - Đang bị xét xử về tội “tham ô tài sản", bị cáo Nguyễn Tuấn Anh (SN 1961, nguyên GĐ Cty CP Vận tải ô tô số 2 Lạng Sơn - Cty số 2 Lạng Sơn) tiếp tục bị điều tra do liên quan đến việc Cty này được hỗ trợ giải phóng mặt bằng khống, rồi sử dụng tiền hỗ trợ để cho vay lòng vòng, nguy cơ thất thoát cả chục tỷ đồng.

Thái Nguyên: Vi phạm tại dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu

Một đoạn đê thuộc dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu.
(PLVN) -  Theo Thanh tra Chính phủ, xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu thuộc dự án nhóm A, có tổng mức đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng; việc UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt quyết định đầu tư rồi chia nhỏ thành 9 dự án thành phần là không đúng thẩm quyền, không đúng quy định đầu tư công và PPP.

Kon Plông (Kon Tum): Phát hiện nhiều vi phạm trong quản lý, sử dụng tài sản công

Trụ sở UBND huyện Kon Plông.
(PLVN) - Ngoài dấu hiệu buông lỏng quản lý dẫn đến lựa chọn, thẩm định hàng chục dự án đầu tư kém hiệu quả, để xảy ra tình trạng nhiều cá nhân, tổ chức lợi dụng chính sách thu hút đầu tư để chiếm đất mà Báo PLVN đã phản ánh… kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) ban hành gần đây còn chỉ ra nhiều sai phạm nghiêm trọng khác trong công tác quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công trên địa bàn huyện Kon Plông.

Vụ tranh chấp đất tại Long Biên: Bị đơn đề nghị kháng nghị do thu thập được bản chính “Giấy nhượng đất”

Thửa đất có tranh chấp.
(PLVN) - Trong quá trình xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, do bị đơn không xuất trình được bản gốc giấy mua đất nên Tòa án không có cơ sở xem xét hoặc giám định chữ ký của bên mua, bên bán. Đến nay, khi đã thu thập được bản chính của giấy mua đất trên, bị đơn đã có đơn đề nghị kháng nghị hủy án sơ thẩm, phúc thẩm để đánh giá lại tính xác thực của việc mua bán đất diễn ra cách đây gần 30 năm.