Ô nhiễm môi trường từ hoạt động giao thông: Chưa có biện pháp kiểm soát

Ngột ngạt, căng thẳng là cảm giác của người tham gia giao thông khi gặp cảnh tắc đường. Mối liên hệ giữa sự gia tăng phương tiện giao thông với ô nhiễm môi trường và sức khỏe của người dân đang ngày càng thể hiện rõ. Tuy nhiên, vấn đề tắc nghẽn giao thông, sự gia tăng các phương tiện giao thông cá nhân mới chỉ được nhìn nhận ở vấn đề giao thông, thiếu những cảnh báo về ô nhiễm và sức khỏe.

Từ hoạt động của các phương tiện
Hơn 20 giờ, kể từ 15 giờ ngày 7-12 đến 9 giờ ngày 8-12-2010, đoạn đường dẫn vào Cảng Chùa Vẽ và Cảng Đình Vũ bị ách tắc. Hàng ngàn xe các loại, chủ yếu là xe container chở hàng ra, vào 2 cảng này không thể dịch chuyển được. Ngột ngạt, bức bối đó là cảm giác của những người dân sống trên đoạn đường này và người tham gia giao thông. Tình trạng tắc nghẽn giao thông kéo dài trong nhiều giờ đã và đang xảy ra thường xuyên hơn. Tuy nhiên, tắc nghẽn giao thông không chỉ gây cản trở lưu thông mà con ảnh hưởng lớn đến môi trường.

Nhiều phương tiện vận tải xả khói đen mùa mịt, gây ô nhiễm môi trường.    Ảnh: Khánh Linh

Ô nhiễm môi trường từ khói bụi và tồn dư phát thải nhiên liệu xăng dầu từ hệ quả tất yếu của sự phát triển quá nhiều phương tiện giao thông cơ giới, đặc biệt là từ xe gắn máy, ô tô cá nhân gây ra. Nhưng hiện nay, lượng phương tiện cá nhân ngày càng tăng. Từ nông thôn đến thành thị, từ nhà giàu đến người nghèo đâu đâu cũng sử dụng phương tiện cá nhân: ô tô du lịch, xe máy cao cấp, xe máy thông dụng, xe máy rẻ tiền phù hợp cho đủ mọi tầng lớp. Trong khí thải xe máy, ô tô có nhiều thành phần gây nguy hại cho sức khỏe và môi trường, như CO, HC, PM10, NOx và phụ gia có trong xăng benzene, toluene, xylene. Tuy nhiên, hầu hết xe máy đang lưu thông chưa có biện pháp kiểm soát về khí thải. Lượng khí thải từ hoạt động của các phương tiện giao thông, chủ yếu là xe máy do thải thấp ngang lỗ mũi, lại tập trung ở khu vực nội thành, bị bao vây bởi các công trình xây dựng. Do vậy, khí thải tù đọng, tích tụ, khó phát tán nên người dân càng dễ gặp nguy hiểm. Đáng sợ hơn, các phương tiện tham gia giao thông hoạt động trong tình trạng kẹt xe. Bởi khi bị ùn tắc giao thông thì sự lãng phí nhiên liệu tăng

Xe máy chiếm phần lớn số phương tiện giao thông và 60% lượng xăng tiêu thụ. Việt Nam có số xe máy chỉ đứng sau Trung Quốc, Ấn Độ và là nước điển hình nhất trên thế giới về sử dụng xe máy. (Theo Cục Đăng kiểm)

lên, đồng thời sự ô nhiễm càng gia tăng do khối lượng phương tiện dồn ứ không di chuyển được.
Tuy nhiên, các cơ quan chức năng chưa có biện pháp gì kiểm soát vấn đề này.

Đến các dịch vụ phục vụ phương tiện giao thông
Cùng với sự gia tăng phương tiện giao thông, các dịch vụ đáp ứng như trạm xăng dầu các điểm sửa chữa và rửa xe tư nhân được mọc lên như nấm. Các cửa hàng xăng dầu được xây dựng ngay ở khu dân cư hay ở khu vực chợ. Điều kiện an toàn để cấp phép kinh doanh cửa hàng xăng dầu là phải có diện tích đất rộng, cách nhà dân khoảng 10-20 m. Tuy nhiên, hiện nay có không ít các cửa hàng đóng tại địa bàn đông dân cư, thậm chí ngay sát nhà dân, gây nguy hiểm cho sức khỏe, sự an toàn của người dân.
Rồi các dịch vụ sửa chữa và rửa xe nhỏ lẻ có mặt khắp nơi lại cho ra hướng ô nhiễm khác. Đó là cặn dầu mỡ các loại từ sửa chữa và nước rửa xe ra mọi nơi ngấm vào đất đai hay ao cống gây ô nhiễm vào đất và nước. Mặt khác, các dịch vụ rửa xe vốn sử dụng lãng phí rất nhiều nước, nước thải ra lại lẫn với dầu mỡ, chất tẩy.
Có thể nói nguy cơ ô nhiễm môi trường từ các phương tiện giao thông đến các dịch vụ liên quan là không nhỏ. Đây là vấn đề cần các cơ quan chức năng quan tâm, kiểm soát. Phát triển giao thông công cộng không chỉ là biện pháp giảm thiểu ách tắc giao thông, mà còn giảm thiểu lượng khí thải gây ô nhiễm. Bên cạnh đó, cần tăng cường quản lý quy hoạch các điểm bán xăng dầu. Các dịch vụ sửa chữa và rửa ôtô, xe máy cần có điểm tập trung đủ lớn và phải được cơ quan chức năng cấp phép, có hệ thống thu gom chất thải từ dầu mỡ để xử lý trước khithải ra môi trường.            

Nguyên Mai