Ổ bọ xít rất lớn ở Hà Nội: 70% bọ xít chứa máu

Ổ bọ xít phát hiện tại huyện Từ Liêm khá lớn và đang phát triển. Hơn 200 con có cả con trưởng thành, trứng... và 60-70% các cá thể đều có máu.

TS Trương Xuân Lam - Trưởng phòng Côn trùng học thực nghiệm (Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Viện Khoa học&Công nghệ Việt Nam) cho biết như vậy.

Tại Việt Nam, chưa có bọ xít hút máu gây bệnh

Theo nhận định của các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật: Đây được coi là ổ bọ xít hút máu người lớn nhất được các nhà khoa học phát hiện từ trước tới nay. Cũng theo nghiên cứu sơ bộ: Loại bọ xít phát hiện thời gian trước đây cũng tại huyện Từ Liêm và một vài điểm rải rác trên địa bàn Hà Nội thuộc cùng một nhóm.

 

Loại bọ xít hút máu đang được nghiên cứu tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng T.Ư

Tại phòng Côn trùng học thực nghiệm, các nhà khoa học cũng nuôi loại bọ xít này và đang theo dõi quá trình sinh sản của chúng để phục vụ cho công tác nghiên cứu. Đặc tính của loài bọ xít này là thường ăn vào ban đêm, khi không gian đã yên tĩnh, vắng lặng. Việc hút máu của chúng rất êm ái, nạn nhân không hay biết.

Mồi của loài bọ xít hút máu tại các phòng nghiên cứu đến thời điểm này là chuột bạch và gà. Con gà to từ 7 - 8 lạng, con nhỏ khoảng 3 - 4 lạng sẽ được thả vào chuồng nuôi bọ xít vào cuối buổi chiều. Trong số này, đã có vài con gà và chuột chết. Nhưng chưa có một nhận định rõ ràng: Chúng chết vì môi trường sống quá chật chội, hay vì bị bọ xít đốt quá nhiều.

Trước thông tin phát hiện ổ bọ xít lớn, BS Nguyễn Trung Cấp - Phó trưởng khoa Cấp cứu, điều trị tích cực (Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư) - chia sẻ: Theo các tài liệu trên thế giới, bọ xít hút máu người truyền một bệnh về máu được gọi là bệnh Chaga's. Tại Việt Nam chưa phát hiện bọ xít hút máu gây bệnh này.

Về các bệnh truyền nhiễm khác có thể lây nếu bọ xít đốt thì chưa thể khẳng định. Bởi mỗi loại bệnh truyền nhiễm có một cơ chế truyền bệnh khác nhau. Hơn nữa, nếu bị bọ xít đốt khó truyền bệnh vì không có nguồn lây. Ngay tại BV Bệnh nhiệt đới T.Ư chưa từng tiếp nhận bệnh nhân bị bọ xít đốt. Bởi theo các chuyên gia: Bọ xít đốt chỉ gây ngứa.

Bệnh Chaga's chưa đáng lo

TS Hồ Đình Trung - Phó Viện trưởng Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng TƯ cho biết: ở Việt Nam cũng có loại bọ xít hút máu người nhưng khả năng truyền bệnh là rất thấp, nếu không nói là hầu như không có.

Cũng theo TS Trung, đến thời điểm này chưa ghi nhận một trường hợp nào tại Việt Nam mắc bệnh Chaga's, do nguồn lây bệnh thấp. Loại bọ xít hút máu rồi gây bệnh ngủ Chaga's mới ghi nhận ở một số quốc gia ở Trung và Nam Mỹ. Nếu bị đốt, người bệnh sẽ sốt cao, tiêu chảy, buồn ngủ, khi chuyển từ thể cấp sang thể mạn, sẽ để lại hậu quả nguy hiểm. Hiện nay, loại bọ xít hút máu người chủng truyền bệnh Chaga's vẫn chỉ có ở những khu vực Trung và Nam Mỹ.

 

Theo nghiên cứu của Viện này, bọ xít hút máu có hơn 3.000 loại đang tồn tại trên thế giới. Nhưng chỉ có hai loại có tên khoa học là Triatomamegista và Roginustralizut là truyền bệnh Chagas khi hút máu người. Ở Việt Nam, bọ xít hút máu người xuất hiện từ hơn 10 năm trước và không thấy có nghiên cứu nào hay xuất hiện bệnh nhân nào có triệu chứng Chaga's.

"Điều này chứng tỏ loại bọ xít hút máu người hiện đang có ở Việt Nam không phải là một trong hai loại gây bệnh Chaga's. Loại bọ xít hiện nay không có khả năng gây bệnh Chaga's"- TS Trung nói.

Cũng theo TS Trung, bọ xít hút máu người là một loại trung gian truyền bệnh, nó chỉ gây bệnh khi hút máu ở nguồn mang bệnh. Nhưng ở Việt Nam không có mầm bệnh, giả sử nếu có mầm bệnh thì cũng cực kỳ ít. Nguy cơ lây bệnh sang người cũng không đáng kể.
 

Bọ xít này đã xuất hiện ở Việt Nam từ 10 năm trước PGS.TS Nguyễn Đức Mạnh - Nguyên Trưởng khoa Sinh học Phân tử, nguyên Phó trưởng khoa Côn trùng (Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng T.Ư) cho biết, cách đây hơn 10 năm đã tình cờ phát hiện trong nhà mình (đường Lương Thế Vinh, Thanh Xuân, Hà Nội), có những con bọ xít lạ, xuất hiện vào ban đêm. PGS.TS Mạnh cho hay: Cách đây gần 20 năm, GS Vũ Phong cho biết có một ca bệnh tại BV 103 được nghi do bọ xít hút máu người truyền sang. Hầu hết, những trường hợp khác khi bị loại bọ xít này đốt đều có biểu hiện ngoài da như sưng đỏ, tím bầm, nếu gãi vào thì trầy xước, mưng mủ và bị bội nhiễm. Một số người bị sốt nhẹ 2 - 3 ngày và chưa thấy để lại di chứng. Còn tại một số nước trên thế giới như tại khu vực Trung và Nam Mỹ, đã ghi nhận nhiều bệnh nhân mắc bệnh Chaga's, bệnh về máu do bọ xít hút máu truyền. Nguy hiểm của căn bệnh này là biểu hiện bệnh muộn, thường có triệu chứng sau 1 - 3 tháng đầu bị đốt. Người bệnh mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu và ngủ vặt nhiều. Mầm bệnh có thể ủ trong cơ thể người và làm mất dần khả năng miễn dịch, gây các bệnh về máu như tắc nghẽn mạch máu, rung tim...