Nuôi dưỡng ngọn lửa yêu nước trong thế hệ trẻ
Gần 40 hiện vật đầu tiên đã được giới thiệu trong cuộc họp báo phát động Cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu “Những kỷ vật kháng chiến” trung tuần tháng 7 vừa qua tại trụ sở Báo Tiền Phong. Hiện BTC cuộc vận động đang gấp rút chuẩn bị cho buổi truyền hình trực tiếp lễ phát động tổ chức vào ngày 26-7 này với sự tham gia của nhiều nhân chứng đem theo những câu chuyện xúc động gắn liền với những kỷ vật kháng chiến. Thời gian phát động là 3 năm, dự kiến số kỷ vật sưu tầm được lên đến vài vạn.
Không đơn giản chỉ là sưu tầm hiện vật
Chiến tranh ngày càng lùi xa, vì nhiều lý do, rất nhiều kỷ vật kháng chiến đang được lưu giữ trong dân có chiều hướng bị lãng quên, phai nhạt. Nếu không được sưu tầm, đánh thức, những câu chuyện lịch sử xúc động gắn liền với mỗi kỷ vật, những hiện vật vô giá đó sẽ chỉ còn là đồ vật lạc mốt sau khi thế hệ những người tham gia cuộc chiến mất đi.
Tuy nhiên, nếu chỉ là sưu tầm hiện vật chiến tranh thì công việc này vẫn đang được Bảo tàng Lịch sử Quân sự VN (LSQSVN) kiên trì thực hiện.Vì thế, có thể xem mục đích chính của cuộc vận động sưu tầm kỷ vật kháng chiến do 5 cơ quan báo chí, xuất bản phối hợp với Bảo tàng LSQSVN tổ chức với sự hỗ trợ tài chính của Ngân hàng Thương mại Bắc Á là nhằm nuôi dưỡng ngọn lửa yêu nước trong thế hệ trẻ. Không phải ai trong thế hệ trẻ cũng hiểu hết bản chất, sự khốc liệt, những hy sinh trong chiến tranh và giá trị của chiến thắng, thì đây chính là cơ hội để họ tìm hiểu và tự hào. Và thật ý nghĩa, khi có ý kiến cho rằng, cùng với sự phát động của BTC, các bloger cũng nên nhập cuộc, phát động một phong trào viết blog giới thiệu về các kỷ vật kháng chiến của cha, ông mình đang được lưu giữ trong mỗi gia đình. Để truyền lửa và tiếp lửa cho thế hệ trẻ, nhiều báo, đài đã cam kết bảo trợ thông tin, giới thiệu những bức ảnh, thư thời chiến, trích đăng những trang ghi chép, nhật ký tại chiến trường và những câu chuyện xung quanh các kỷ vật thời chiến xúc động nhất. Bên cạnh đó, BTC cho lập trang thông tin điện tử (www.suutam&giơithieu.vn) để công khai các hoạt động sưu tầm, tiếp nhận, xử lý hiện vật và sự ủng hộ của các nhà tài trợ. NXB Công An nhận tổ chức bản thảo ấn hành bộ sách nhiều tập về Những kỷ vật kháng chiến và các tác phẩm khác có liên quan đến cuộc vận động. Các cuốn sách này được tặng cho những người tham gia sưu tầm, hiến tặng hiện vật, các trung tâm bưu điện văn hoá xã, sử dụng vận động gây quỹ đền ơn đáp nghĩa ủng hộ các gia đình thương bình, liệt sĩ và con em các cựu chiến binh có thành tích xuất sắc trong học tập, lao động sáng tạo.
Những kỷ vật đầu tiên của cuộc vận động
Chưa chính thức phát động nhưng tinh thần và ý nghĩa của cuộc vận động lan toả rất nhanh trong nhân dân. Gần 40 hiện vật gốc đã được gửi về cuộc vận động, trong đó có những kỷ vật rất quý, như: 3 bộ Huân chương Quân công giải phóng hạng nhất được tặng sau chiến dịch Mậu Thân năm 1968 của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu (khi đó đồng chí là Trung đoàn trưởng trung đoàn 9, Sư đoàn 304), Huân chương Quân công hạng nhất (khi là Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 2, được tặng thưởng sau cuộc tổng tiến công Đại thắng mùa Xuân 1975). Mới đây nhất là Huân chương Sao vàng được Nhà nước tặng thưởng năm 2007). Chiếc đèn dầu làm bằng vỏ xác máy bay là của Thượng tướng Hoàng Minh Thảo gửi đến. Những bức thư màu giấy ngả vàng là của nữ anh hùng Lê Thị Riêng gửi người thân trước ngày hy sinh, được con trai bà gìn giữ suốt 40 năm qua như một báu vật, giờ trao lại cho Bảo tàng LSQSVN bổ sung vào bộ sưu tập những hiện vật giản dị của một nữ anh hùng. Gia đình nguyên Phó đô đốc Hải quân Nguyễn Văn Tình gửi tặng những kỷ vật vốn là những vật dụng sinh hoạt thiết yếu luôn bên ông trong những ngày lửa đạn, như: bi đông đựng nước; đồng hồ, la bàn… Ngoài ra, còn có nhiều kỷ vật của những con người bình dị khác như nhật ký, huy chương, đồ dùng sinh hoạt cá nhân của liệt sĩ Đỗ Thế Hiền- Sư đoàn phòng không 365 hy sinh năm 1972 tại Trường Sơn; nhật ký của liệt sĩ Lê Thế Phê; chiếc mũ rơm tránh bom Mỹ của một bà mẹ ở Mễ Trì (Hà Nội)…
Và những kỳ vọng của BTC
Với nội dung sưu tầm đa dạng, bao gồm các hiện vật chữ ( văn bản chỉ đạo cuộc chiến, thư từ, nhật ký, sách, truyện, bản đồ, giấy khen, giấy chứng minh thư…); hiện vật khối (các loại vũ khí, trang bị, phương tiện chiến tranh, đồ dùng quân sự); các tác phẩm mỹ thuật…, BTC cuộc vận động kỳ vọng sẽ sưu tầm được khoảng 2 vạn hiện vật mới bổ sung vào số hiện vật còn rất hạn chế đang lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng LSQSVN.
Khẳng định giá trị các hiện vật là như nhau, nhưng BTC cũng muốn thông qua cuộc vận động này truy tầm các hiện vật liên quan đến những con người tiêu biểu, những sự kiện tiêu biểu, những giai đoạn lịch sử tiêu biểu. Đơn cử, như khẩu súng của o du kích nhỏ trong bức ảnh lịch sử gắn với câu thơ: “O du kích nhỏ giương cao súng/ Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu”; hay lá cờ mà Bùi Quang Thận đã cắm trên nóc Dinh Độc Lập trưa ngày 30-4-1975…Cũng liên quan đến sự kiện ngày 30-4-1975 tại Dinh Độc Lập, từ nhiều năm nay, thiếu tướng Lê Mã Lương, Giám đốc Bảo tàng lịch sử quân sự Việt Nam đã cất công tìm kiếm chiếc xe Jezz đã chở Dương Văn Minh sang Đài phát thanh đọc lời đầu hàng. Việc phục chế chiếc xe gốc trưng bày tại bảo tàng vẫn không khiến ông quên mục đích phải truy tìm bằng được chiếc xe gốc. Vì thế, hơn ai hết, ông rất mong từ cuộc vận động này sẽ phát lộ những manh mối về chiếc xe gắn liền với sự kiện lịch sử oai hùng của dân tộc Việt Nam cách đây 33 năm.
Sau lễ ra mắt được truyền hình trực tiếp vào ngày 26-7 tại Hà Nội, công tác sưu tầm tại các đơn vị, địa phương được triển khai từ ngày 27-7-2008 đến 3-2-2010. Kết quả cuộc vận động sẽ được công bố vào dịp kỷ niệm 35 năm ngày miền