Nuôi dạy con thời @: Khi cha mẹ tham vọng con thành “cá chép vượt vũ môn“

(PLVN) - Khi truyền thông đại chúng đưa tin những “thần đồng” tính nhẩm, “siêu mẫu” tương lai, “thiên tài” ngoại ngữ… thì cũng là lúc nhiều cha mẹ Việt đặt kỳ vọng có thể nuôi con thành một nhân vật xuất chúng. Tuy nhiên, áp lực từ việc phải trở thành “thiên tài” đã khiến rất nhiều con trẻ mắc phải căn bệnh tự kỷ, thậm chí lựa chọn cái chết để được giải thoát.
(Hình minh họa) (Hình minh họa)

Theo kết quả điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam được Bộ Y tế, Tổng Cục thống kế, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2005: 70% số người trong độ tuổi 14-21 được hỏi đều trả lời rằng có tham gia các lớp học thêm.

Tỷ lệ này ở khu vực thành thị và dân tộc Kinh có xu hướng cao hơn nông thôn, dân tộc miền núi (78% thành thị, 66% ở nông thôn và 74,3% dân tộc Kinh, 31,7% dân tộc thiểu số). Việc những đứa trẻ phải học thêm quá nhiều xuất phát từ mong muốn: “Không để con thua ngay vạch xuất phát” của nhiều bậc cha mẹ ngày nay.

Những đứa trẻ bị ép "vượt vũ môn"

17h chiều, kết thúc buổi học tại trường, về đến nhà, cậu bé 13 tuổi Minh Tuấn (phường Láng Thượng, quận Đống Đa, TP Hà Nội) vội vàng ăn bát cơm đã được bà nội chuẩn bị trước. 17h30, nghe tiếng xe của cô giáo dạy đàn Piano, Tuấn vội vàng ra mở cổng. Một buổi học thêm âm nhạc kéo dài 2 tiếng lại bắt đầu. Đó chỉ là một trong những giờ học thêm mà Minh Tuấn từng phải đối mặt ngay từ khi lên 7 tuổi.

Chị Nguyễn Thu Hương – mẹ của Minh Tuấn kể rằng, ngay từ khi còn trong bụng mẹ, Minh Tuấn đã được cho nghe nhạc cổ điển. Lên 3 tuổi, chị Thu Hương bắt đầu dạy con học tiếng Anh. Ở nhà, Minh Tuấn giao tiếp với mẹ hoàn toàn bằng tiếng Anh còn những người khác em vẫn nói tiếng Việt. Vốn có tư chất thông minh, 4 tuổi, nhờ sự dạy dỗ của mẹ mà Minh Tuấn đã có thể giao tiếp bằng tiếng Anh khá trôi chảy.

Thấy con như vậy, vợ chồng chị Thu Hương càng tin vào việc con mình có thể trở thành “thiên tài”. Chẳng vậy mà, khi Tuấn mới vào học lớp 1, chị Thu Hương đã ép con vào “khuôn khổ”. Các môn học ở lớp Tuấn luôn phải nằm trong tốp học sinh giỏi, các buổi học thêm ở trường em chẳng được thiếu buổi nào. Lịch học ở trường đã kín, nhưng tối đến chị Thu Hương thuê tham gia sư dạy Toán, Piano… cho con. Chị lùng mua nhiều cuốn sách nâng cao để con học.

Nuôi dạy con thời @: Khi cha mẹ tham vọng con thành “cá chép vượt vũ môn“ ảnh 1
Cậu bé Laurent Simons (SN 2010, quốc tịch Hà Lan) 9 tuổi đã tốt nghiệp đại học, là cử nhân nhỏ tuổi nhất thế giới

Những ngày thứ 7, Chủ nhật, Minh Tuấn không phải học các môn văn hóa nhưng sẽ tham gia học võ và hội họa. Số tiền để chi trả việc học thêm của Minh Tuấn mỗi tuần cũng ngốn đến hơn 2 triệu đồng. Ban đầu Minh Tuấn cũng ham học, nhưng suốt ngày học hết môn này đến môn khác, em phát sợ. Áp lực từ việc phải hoàn thành bài tập trên lớp cho tới bài thầy, cô gia sư giao khiến Tuấn sợ hãi.

“Bắt đầu từ năm lớp 2, con thường xuyên kêu ốm, mệt xin nghỉ học. Ban đầu, tôi tưởng thật cũng cho con đi khám bác sĩ, nhưng ai cũng bảo cháu không hề có bệnh gì. Sau nửa kỳ học, khi lực học của con sa sút, tôi mới phát hiện ra con quá sợ hãi việc học thêm văn hóa. Từ đó, tôi đã bỏ hết các môn học thêm. Giờ tôi chỉ còn để con học thêm Piano vì con yêu thích, thi thoảng cuối tuần cho con đi ngoại khóa, giao lưu với bạn bè”, chị Thu Hương chia sẻ.

Bi kịch của những “thiên tài” trong mộng

Ngày 10/2/2018, sự việc nam sinh T.T.C, học lớp 10, Trường THPT Nguyễn Khuyến (TP HCM) tự tử do áp lực từ việc học tập đã khiến dư luận bàng hoàng. Được biết, em C. vừa vào học tại trường được một học kỳ và kết quả trung bình môn đạt 8, 9 điểm.

Tuy nhiên, trong thư tuyệt mệnh gửi gia đình và nhà trường, nam sinh T.T.C, bày tỏ, em phải chịu áp lực lớn từ việc học tập khi không đáp ứng được kỳ vọng của gia đình. Em cũng có những dấu hiệu tâm lý bất ổn trước khi diễn ra sự việc đau lòng.

Thực tế hiện nay, chỉ cần gõ những dòng chữ “trẻ tự tử do áp lực học tập; trẻ tự kỷ do phải học quá nhiều…”, trên các thanh công cụ tìm kiếm sẽ cho ra hàng nghìn kết quả tương tự như em T.T.C. Dù rằng, những hồi chuông cảnh báo về thực trạng này đã được gióng lên từ lâu, nhưng dường như điều này không có ý nghĩa đối với nhiều bậc phụ huynh Việt Nam. 

Minh chứng là theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến năm 2020, trầm cảm là căn bệnh thứ hai gây hại đến sức khỏe của con người chỉ sau tim mạch. Trong đó trầm cảm ở Việt Nam hiện nay đang có chiều hướng gia tăng đặc biệt là trong giới trẻ.

Nuôi dạy con thời @: Khi cha mẹ tham vọng con thành “cá chép vượt vũ môn“ ảnh 2
 (ảnh minh họa) 

Chia sẻ về vấn đề này, bác sĩ Quách Thúy Minh - Khoa Tâm bệnh - Bệnh viện Nhi Trung ương cho rằng, nếu bố mẹ thúc ép, bắt con luyện tập, không cho con phát triển đúng với lứa tuổi của mình, có thể khiến con mệt mỏi, sợ sệt ngay cả khi đối diện với năng khiếu vốn có. Khi đó, con trẻ xuất hiện tâm lý căng thẳng, học đối phó, về lâu dài có thể gây ra áp lực tâm lý nặng nề cho con.

Tai hại hơn, khi con trẻ đã lớn, những biểu hiện trên vẫn có thể ảnh hưởng tới tâm lý, biến con thành người cô lập, trầm uất, rụt rè, nhút nhát. Bố mẹ cũng không nên đặt ra mục tiêu bắt con phải “chín ép” khi con vẫn còn quá nhỏ. Những sự cấm đoán hay thúc ép đó đều không có lợi cho sự phát triển của bé. Cha mẹ nên tự cho con khám phá, học hỏi theo tự nhiên.

Theo bác sĩ Minh, đối với bậc cha mẹ, ai cũng cố gắng tạo điều kiện tốt nhất cho con cái, mong con giỏi giang, vượt trội, xuất chúng. Tuy nhiên, không phải đứa trẻ nào sinh ra cũng có tố chất 

của thiên tài. Thực tế cho thấy, không ít em từ nhỏ được phong là “thần đồng” nhưng lớn lên cũng không khá hơn những bạn cùng trang lứa, thậm chí có em còn kém hơn bạn bình thường. Chính danh hiệu “thần đồng, thiên tài” đã khiến nhiều trẻ em phải chịu áp lực và cách giáo dục sai lệch, nên rơi vào trầm cảm, tự ti trong giao tiếp. Điều đáng lo ngại là hiện nay, số trẻ 4 - 5 tuổi đến khám bệnh tâm lý vì cha mẹ ép học, muốn nhào nặn con thành người đặc biệt trong tương lai đang ngày càng tăng.

Nhiều bậc cha mẹ khi thấy con có biểu hiện thông minh như biết nói, biết đọc sớm, thích sách vở, báo chí, máy tính đã ra sức bồi dưỡng kiến thức cho con. Hiện nay có những chương trình, phương pháp mới dạy trẻ 6 – 12 tháng biết đọc chữ, biết nói tiếng Anh, biết làm toán… Đó là một sự “cưỡng bức’’, làm cho não của trẻ phát triển lệch lạc.

Theo bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, một trong những lỗi cha mẹ thường gặp trong giáo dục con cái hiện nay là muốn con trở thành thiên tài, không phải tự nhiên mà các nhà khoa học đặt ra mốc trẻ 6 tuổi mới nên học lớp 1, vậy mà nhiều cha mẹ muốn con 3 - 4 tuổi đã phải biết mặt chữ, 5 tuổi đã đọc viết thành thạo. Vô tình, bố mẹ đã bắt con phải stress từ quá nhỏ.

Từ chỗ nhanh nhẹn, linh hoạt sau một thời gian bị “nhồi” quá nhiều thông tin mà bộ não trẻ chưa thể tiếp nhận được nhiều như vậy. Những đứa trẻ “thần đồng” trở nên chậm chạp, nhút nhát, không tập trung và chỉ cần nhìn thấy sách vở, máy tính, chữ viết hay con số là tỏ ra rất sợ sệt. Đây là điều vô cùng nghiêm trọng cho sức khỏe tâm thần, có ảnh hưởng mạnh và lâu dài đến quá trình phát triển của trẻ sau này.

(Kỳ tới: Khi mạng xã hội trở thành chuyên gia)

Vũ Lành
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Huyện Đồng Hỷ - Thái Nguyên: Trụ sở xã Nam Hòa "không người" vì cán bộ bỏ việc đi đám ma trong giờ hành chính

Huyện Đồng Hỷ - Thái Nguyên: Trụ sở xã Nam Hòa "không người" vì cán bộ bỏ việc đi đám ma trong giờ hành chính
(PLVN) - Sáng ngày 8/3, nhận được thông tin trên địa bàn xã Nam Hòa, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên đang diễn ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, phóng viên có mặt tại địa phương để ghi nhận thực trạng và làm việc với chính quyền, tuy nhiên khi tới UBND xã Nam Hòa thì cả xã đều tạm dừng hoạt động để đi đám ma...

Thái Nguyên: Đề thi chọn HSG quốc gia môn Văn Lớp 12 gây tranh cãi

Thái Nguyên: Đề thi chọn HSG quốc gia môn Văn Lớp 12 gây tranh cãi
(PLVN) - Cho một bức ảnh có hai hình tròn to, bên trong có 12 chấm tròn nhỏ chạy vòng quanh, giữa tâm có một que nhọn chỉ lên trên với đề bài: “Theo gợi ý của bức ảnh, anh/chị hãy trình bày cách giải quyết vấn đề của mình”. Đó là đề thi chọn thí sinh vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia môn Văn Lớp 12 năm 2021-2022 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên.

Bài 2: Vụ tổ chức kinh doanh viên sủi Satuchin bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Cận cảnh một màn kịch… móc túi người bệnh của bác sỹ dởm!

Viên sủi Satuchin đang sử dụng trái phép hình ảnh của y, bác sỹ để quảng cáo sai công dụng?
(PLVN) - Không từ thủ đoạn, chiêu thức để “khu môi múa mép” dù có những lúc màn kịch do các bác sỹ online dàn dựng hết sức lố bịch và không có cơ sở kiểm chứng. Tuy nhiên, phần nào đó lột tả bản chất thiếu đạo đức và bất chấp của tổ chức kinh doanh viên sủi Satuchin trong vụ việc này.

Trả thưởng 200.000 USD cho ứng viên trả lời đúng câu hỏi

APEC GROUP sẵn sàng trả lương 200.000 USD cho ứng viên
(PLVN) - Tập đoàn APEC gây bất ngờ với tuyên bố sẵn sàng trả lương 200.000 USD (tương đương khoảng 5 tỷ đồng Việt Nam) cho ứng viên nào trả lời chính xác và sâu sắc hai câu hỏi:”Có những phương pháp sáng tạo nào?” và “Nguồn gốc của sáng tạo là gì?”

Gần 1 năm không kè nổi 100 mét ngòi tiêu ở Phú Thọ (Bài 2): Công ty Tuấn Phúc làm ăn gian dối, đổ lỗi do “ông trời”?

Gần 1 năm không kè nổi 100 mét ngòi tiêu ở Phú Thọ (Bài 2): Công ty Tuấn Phúc làm ăn gian dối, đổ lỗi do “ông trời”?
(PLVN) -  Sau gần 1 năm loay hoay không thi công nổi 100 mét ngòi tiêu Tam Cường (xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ), trao đổi với phóng viên qua điện thoại, ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Tuấn Phúc cho rằng nguyên dân dự án bị sạt lở, chậm tiến là do "trời mưa".

Phú Thọ: Gần 1 năm không kè nổi 100 mét ngòi tiêu, cần xem xét lại năng lực của Công ty Tuấn Phúc

Phú Thọ: Gần 1 năm không kè nổi 100 mét ngòi tiêu, cần xem xét lại năng lực của Công ty Tuấn Phúc
(PLVN) - Gần 1 năm trôi qua Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Tuấn Phúc - đơn vị thi công Dự án nâng cấp, cải tạo kết hợp đường giao thông ngòi tiêu Tam Cường (xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ) loay hoay làm vẫn chưa được 100 mét ngòi tiêu. Dự án đến nay bị chậm tiến độ, gây cản trở giao thông khiến người dân vô cùng bức xúc.

Cần “thượng phương bảo kiếm” trị tội phạm trong đấu giá quyền sử dụng đất

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Theo số liệu Bộ Tư pháp công bố mới đây, số lượng các cuộc đấu giá Quyền sử dụng đất (QSDĐ) chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số các cuộc đấu giá tài sản (ĐGTS) ở Việt Nam. Tổng giá trị các cuộc đấu giá QSDĐ chiếm trên dưới 90% giá trị các cuộc ĐGTS. Tuy nhiên, đằng sau hoạt động này còn nhiều “góc khuất” cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của các cơ quan chức năng.

Y Tý “chuyển mình” trong mây trắng

Y Tý mùa săn mây.
(PLVN) - Y Tý là một xã rẻo cao quanh năm mây phủ của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, được ví như nàng tiên mới tỉnh giấc giữa núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ...

Người dân vẫn tin dùng mì Hảo Hảo vì không vi phạm tiêu chuẩn Việt Nam

Người dân vẫn tin dùng mì Hảo Hảo vì không vi phạm tiêu chuẩn Việt Nam
(PLVN) - Cuối tháng 8, dư luận xôn xao với thông tin Cơ quan An toàn Thực phẩm Ireland (FSAI) ra thông báo thu hồi một số lô sản phẩm ăn liền Hảo Hảo vì có chứa chất Ethylene Oxide (EO). Sau sự cố này, người dân vẫn sử dụng mì Hảo Hảo hàng ngày vì sản phẩm được khẳng định không vi phạm tiêu chuẩn Việt Nam.

Vì sao giải Bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam phải “vượt rào” tổ chức giữa đại dịch?

Vì sao giải Bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam phải “vượt rào” tổ chức giữa đại dịch?
(PLVN) - Theo thông báo chính thức của giải Bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam (VBA 2021), được sự cho phép của tỉnh Khánh Hòa, cuối tháng 6/2021 Ban tổ chức giải đã di chuyển toàn bộ 8 đội bóng từ các tỉnh thành như Hồ Chí Minh, Hà Nội, Cần Thơ, Đà Nẵng... vào Nha Trang và thi đấu theo mô hình tập trung cách ly.

Quảng Ninh và Chiến lược phát triển Khu công nghiệp thông minh, bền vững

Giai đoạn 2021 – 2026 sẽ là mốc phát triển vượt bậc của tỉnh Quảng Ninh.
(PLVN) - Trong chiến lược phát triển kinh tế tầm nhìn 2030, tỉnh Quảng Ninh với tiềm lực sẵn có như một bông hoa đang độ nở rộ thu hút nhiều nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Việc phát triển các khu công nghệp thu hút nhà đầu tư tạo động lực phát triển kinh tế vừa thần tốc vừa bền vững là sự cân bằng thông minh giữa hai yếu tố không thể thiếu là con người và thiên nhiên, môi trường.