Nuôi cá Song trong rào chắn - cách làm giàu hiệu quả của ngư dân Vân Đồn

Quảng Ninh được thiên nhiên ưu đãi nhiều đặc sản quý hiếm, đặc biệt là các loài thuỷ sản có giá trị kinh tế cao, trong đó có con cá Song xuất khẩu. Bên cạnh việc nuôi cá Song biển trong lồng bè, trong ao đầm theo cách truyền thống, thì ngư dân huyện đảo Vân Đồn đã đầu tư nuôi cá Song bằng rào chắn đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp huyện Vân Đồn, hiện nay, trên địa bàn huyện có trên 100 hộ ngư dân nuôi cá Song trong rào chắn. Với cách làm này đã đem lại một nguồn thu ngân sách khá lớn cho huyện. Các hộ nuôi cá Song trong rào chắn nằm rải rác ở hầu khắp các xã trong huyện, nhưng tập trung lớn nhất vẫn là ở một số khu vực như Cảng Cái Rồng, Khu Cống Lão Vọng và xã Bản Sen. Quá trình nuôi cá Song trong rào chắn của ngư dân huyện Vân Đồn đã và đang trở thành ngành nghề nuôi trồng và nguồn thu chính của bà con ngư dân.

Nuôi cá Song trong rào chắn - cách làm giàu hiệu quả của ngư dân Vân Đồn

Trong số ngư dân nuôi cá Song trong rào chắn ở huyện Vân Đồn phải kể đến bà Nguyễn Thị Lương, một trong những hộ ngư dân nuôi thành công nhất kể từ khi chuyển sang nghề này. Từ năm 2003, sau khi nuôi cá Song theo cách mới, bà thấy đã thành công, để tiếp tục phát triển cách làm này. Hiện nay, riêng gia đình bà có khoảng 2 ha diện tích nuôi cá Song trong rào chắn. Mỗi năm bà xuất sang Trung Quốc khoảng 10 tấn cá Song thương phẩm, trừ chi phí bà còn thu lãi từ 5 đến 6 trăm triệu đồng. Đó là chưa kể lượng cá Song xuất bán nội địa.

Cũng như gia đình bà Lương gia đình anh Phạm Văn Tuấn ở khu Cống Lão Vọng, mỗi năm anh cũng thu nhập được vài trăm triệu đồng từ con cá Song. Nói về hiệu quả của việc nuôi cá Song trong rào chắn của gia đình, anh Tuấn cho biết: Từ khi nuôi cá Song trong rào chắn, tỉ lệ sống đạt 90% so với trước kia nuôi cá Song trong lồng thì tỉ lệ sống chỉ đạt 40-45%, mặt khác đầu tư nuôi cá Song trong rào chắn cũng ít vốn hơn nuôi cá Song trong lồng bè, một ô rào chắn thả được một vạn con cá Song giống, còn đối với lồng bè thì 20 ô mới được khoảng 5 nghìn con giống. Như vậy, hiệu quả của viêc nuôi cá Song trong rào chắn cao hơn rất nhiều so với nuôi trong lồng bè hoặc ao đầm. Việc nuôi cá Song trong rào chắn hiện nay của bà con ngư dân huyện đảo Vân Đồn đang được nhân rộng và có chiều hướng phát triển mạnh. Tuy nhiên, họ cũng mới chỉ nuôi theo trào lưu và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Vì vậy, nói theo cách khoa học thì bà con vẫn chưa tìm hiểu một cách cụ thể.

Để tạo sự bền vững cho nghề nuôi cá Song trong rào chắn, Trung tâm Khuyến nông của tỉnh đã xây dựng chuyên đề nuôi cá Song trong rào chắn để phổ biến cho ngư dân của huyện Vân Đồn nói riêng và nghề nuôi cá Song trong rào chắn nói chung. Trong đó đáng chú nhất ở một số điểm như sau: Trước hết phải nói đến việc chọn địa điểm nuôi cá Song rào chắn. Ông Đặng Khánh Hùng, Kỹ sư thuỷ sản, Trung tâm khuyến nông tỉnh Quảng Ninh cho biết: Chọn địa điểm nuôi cá Song trong rào chắn là rất quan trọng, nếu chúng ta chọn địa điểm không tốt thì ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của cá Song . Từ kinh nghiệm thực tiễn của bà con, bà con thường chọn vùng eo Vịnh ven chân núi đá, thường vùng này ít sóng gió, thuỷ triều lên xuống ổn định.
 
 Theo đó, độ sâu vùng nước lớn hoặc bằng 5 mét khi thuỷ triều cường. Chất đáy là cát bùn, san hô. Không quá gần cửa sông lớn. Nguồn nước không bị ảnh hưởng của chất thải công nghiệp, sinh hoạt, xa nơi tàu thuyền neo đậu. Không có hoặc có ít sinh vật có hại như: Hà, sun, rong rêu… Cấu trúc rào chắn gồm cọc và lưới. Dùng cọc gỗ loại hoặc tre với đường kính 10 – 15cm, dài từ 4 đến 5 mét trở lên. Mỗi cọc cách nhau 1,5 – 2 mét. Có thể tạo ô rào chắn từ 1000m2 đến 5000m2. Mỗi hàng cọc có từ 3 đến 4 hàng nẹp để giữ cho cọc vững chắc và tạo cho lưới căng. Tuy nhiên, trên thực tế chưa có đơn vị nào trong tỉnh tạo được giống cá Song, vì vậy, hầu hết cá giống đều được ngư dân của huyện Vân Đồn thu gom trong tự nhiên để ươm thành cá giống. Vì vậy, trước khi nuôi những loại cá giống này, bà con ngư dân phải nhốt cá vào lồng riêng, theo dõi 7 đến 10 tiếng, sau đó chọn những cá thể đủ tiêu chuẩn để ươm nuôi thành cá giống lớn. Thời vụ thả bắt đầu từ tháng tư hàng năm. Thức ăn cho cá ươm gồm: Cá tạp, nhuyễn thể tươi như: cá trích, cá cơm, cá sơn, cá đù, cá liệt, mực… và cho ăn vào lúc triều cường.

 Có thể nói, với phong trào nuôi cá Song trong rào chắn của ngư dân huyện đảo Vân Đồn hiện nay, cũng như sự vào cuộc của ngành thuỷ sản Quảng Ninh, con cá song của huyện đang dần khẳng định được thương hiệu và trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của huyện Vân Đồn nói riêng cũng như của tỉnh Quảng Ninh nói chung. Mong rằng, bà con ngư dân ở những địa phương khác có điều kiện tự nhiên tương tự hãy áp dụng theo mô hình này để làm giàu cho gia đình và xã hội.
 
 Lê Tùng