Nững giấc mơ xa xôi của phụ nữ vùng cao

(PLO) -Ngày Phụ nữ Việt Nam 20 tháng 10, cả xã hội tôn vinh chị em. Nhưng có lẽ chỉ những chị em ở nơi phố thị hoặc những nơi kinh tế khá khẩm hơn thì mới biết đến ngày này. Còn lại ở những nơi khó khăn, nhất là vùng núi, phụ nữ phải ngày ngày đối mặt với bao khó khăn trong cuộc sống. Có người cả đời chưa  được nhận một món quà nhỏ cho chính ngày cả xã hội tôn vinh mình…
l Bao giờ phụ nữ vùng cao mới biết tới có một ngày dành cho mình, dẫu chỉ  là biết thôi! l Bao giờ phụ nữ vùng cao mới biết tới có một ngày dành cho mình, dẫu chỉ là biết thôi!

Nỗi niềm quẩn quanh của cuộc sống

Trên những hành trình lên non cao của mình, tôi đã gặp không biết bao nhiêu  người mẹ nhí các dân tộc thiểu số Sila, La Hủ, Brâu, Chứt, Pa Kô, Vân Kiều…

Giữa khung cảnh như ngưng đọng về không gian, thời gian, nơi mây mù bảng lảng vây kín quanh năm, nơi những bờ rào đá nuớc phải mua từng can… tôi đã chứng kiến những bữa mèn mén chan với canh cải, bên mâm cơm người mẹ với đàn con lít nhít cùng mẹ già, còn ông chồng la đà bên chai rượu hay ché rượu cần. Từ cực bắc, cực nam, cực đông, cực tây, đó là hình ảnh quen thuộc mà tôi đã đi qua.

Bao giờ cũng thế, khung cảnh nguyên sơ như trong cổ tích ẩn chứa biết bao câu chuyện buồn quanh những thiếu nữ chưa kịp lớn đã làm vợ, làm mẹ. Bước chân về nhà chồng, họ phải làm quần quật trên nương, việc nhà từ tinh mơ tới tối mịt.

Người phụ nữ lao động với cường độ cao, thời gian kéo dài từ 14 – 18 tiếng/ngày. Lâu dần, điều đó trở thành một nguyên tắc bất di bất dịch, nên vài trăm năm qua phụ nữ vùng cao vẫn cam chịu bao nỗi nhọc nhằn bủa vây.

Họ bảo khi sinh ra là con gái đã cực rồi, nhưng dù sao lúc nhỏ còn được ở trong nhà bố mẹ, ăn cơm của bố mẹ, dẫu làm việc nặng cũng còn có anh, có em, có bà con họ hàng, chứ khi về nhà chồng thì thường phải lủi thủi gánh tất tật một mình. Nhiều người cho rằng cái khổ của phụ nữ rẻo cao một phần vì tục thách cưới của nhà gái với nhà trai có từ bao đời nay.

Bởi muốn có được vợ, có được người mình yêu, đôi khi chàng rể và gia đình phải è cổ sắm sửa thật nhiều lễ vật, từ trâu bò, lợn gà đến nữ trang đắt tiền. Người vợ khi đó sẽ được hiểu như một món hàng, và tất nhiên đã bỏ tiền ra mua thì có quyền sai bảo, nạt nộ.

Dẫu ngày nay tục thách cưới  không còn nặng nề như xưa nhưng nếp sống, nếp nghĩ ấy chưa thay đổi trong tư duy của người chồng, thậm chí là người nhà của chồng. Đơn cử cho việc cưới vợ cốt để… có người làm là ngay sau khi tổ chức hôn lễ, nàng dâu phải lập tức ra suối bắt cá, nếu chưa bắt được thì không được về, còn nếu bắt được thì sẽ đưa cá ra giữa nhà xem đó là con cá gì để bị phán xét tính cách là siêng năng hay lười nhác.

Vào những vụ mùa là khoảng thời gian mà họ phải căng sức từ sáng sớm đến tối muộn để làm ra của cải vật chất trong nhà, còn đàn ông thường chỉ… phụ giúp thêm. Người Vân Kiều, Pa Kô còn có tập tục dựng kho thóc cách xa nhà nhưng những người phụ nữ nhọc công làm ra chúng thì lại không được tự tiện đến kho thóc. Muốn lấy thóc về giã gạo cũng phải xin chồng hoặc bố mẹ chồng, trong kỳ “đèn đỏ” thì tuyệt đối không được đến “vì sẽ làm ô uế hạt thóc, hạt ngọc của trời”.

Ngoài việc lên nương lên rẫy, tất nhiên phụ nữ vùng cao cũng phải quán xuyến luôn việc nhà, từ giã gạo, chợ búa, cơm nước đến chăm sóc con cái, phụng dưỡng cha mẹ. Phụ nữ làm càng nhiều việc, đặc biệt là việc nặng, thì được cho là vợ tốt, dâu hiếu thảo, được gia đình nhà chồng tôn trọng.

Mơ về nơi xa lắm

Cuộc đời người phụ nữ vùng cao cứ tuần tự như vậy, ngày này sang ngày khác từ đời bà, đời mẹ, đời con và không biết tới ngày nào họ mới được thảnh thơi, không phải hy sinh tất cả cho gia đình?. Những người phụ nữ khổ cực đó, họ sống cho chồng con và không có khái niệm sống cho mình, kể cả những ngày mà cả thế giới dành để ca tụng người phụ nữ, ngày của chính họ. Tôi tin chắc họ cũng không biết được hay ý thức được rằng cả thế giới có một cái ngày gọi là Ngày quốc tế Phụ nữ để tôn vinh họ.

Bởi nếu không làm quần quật thì có thể trong ngày đó họ còn bị gia đình chồng nhiếc móc, mà biết đâu  đó, họ còn là nạn nhân của những trận đòn từ những người chồng thô bạo và họ lại là nạn nhân của bạo lực gia đình.

Cái vòng luẩn quẩn đói nghèo, thất học lam lũ ấy, những hủ  tục ăn sâu vào nếp nghĩ khiến người phụ nữ vùng cao chỉ biết loay hoay bên những triền núi, triền sông, suốt đời mắt không sáng nổi một mùa trẩy hội… Bao giờ họ mới biết tới một ngày dành cho mình, dẫu chỉ là “biết” thôi, không phải là những giấc mơ xa xỉ về hoa hồng…?

Miên Thảo
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đồng Tháp hỗ trợ nhân dân TP HCM vượt qua dịch COVID-19

Đồng Tháp hỗ trợ nhân dân TP HCM vượt qua dịch COVID-19
(PLVN) - Khoảng 20 tấn gạo, 05 tấn khoai lang, 300 kg cá khô, 600 chai nước mắm, 1.000 trứng gà sẽ được vận chuyển bằng xe tải từ Đồng Tháp đến TP HCM. Tổng trị giá hơn 300 triệu đồng do Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh vận động các tổ chức, điạ phương và mạnh thường quân hỗ trợ.

Tin giao thông đến sáng 19/6: Tài xế bị thương khi xe đầu kéo lật; hàng chục cảnh sát lập chốt ngăn tài xế gây tai nạn rồi bỏ chạy

Tin giao thông đến sáng 19/6: Tài xế bị thương khi xe đầu kéo lật; hàng chục cảnh sát lập chốt ngăn tài xế gây tai nạn rồi bỏ chạy
(PLVN) - Xe đầu kéo lật ngang trong khu công nghiệp; truy tìm tài xế xe Mercedes – Benz gây tai nạn rồi bỏ chạy; khởi tố tài xế “ngáo đá” tông bị thương CSGT; hàng chục cảnh sát lập chốt ngăn tài xế gây tai nạn bỏ chạy là những tin giao thông đáng chú ý ngày 18/6.

Phòng chống thiên tai: Lấy sự an toàn của người dân làm thước đo kết quả

Phòng chống thiên tai: Lấy sự an toàn của người dân làm thước đo kết quả
(PLVN) - Quan điểm chỉ đạo chung đối với công tác phòng, chống thiên tai, ứng phó sự cố và tìm kiếm cứu nạn là phải chủ động hơn nữa, quyết tâm cao nhất để hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra, lấy sự an toàn của người dân làm thước đo cho kết quả các hoạt động của phòng, chống thiên tai; phòng chống thiên tai phải lấy phòng ngừa là chính, từ cơ sở là chính, thực hiện tốt phương châm “4 tại chỗ”.

Sơn La: Dấu ấn trong xây dựng nông thôn mới

 Nhiều sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Sơn La có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
(PLVN) - Với sự quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, cùng sự đồng sức, đồng lòng của nhân dân, sau 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Sơn La đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Diện mạo khu vực nông thôn đang từng ngày “thay da, đổi thịt”, đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng cao.

Chàng F1 'thay áo mới' cho khu cách ly

Chàng F1 'thay áo mới' cho khu cách ly
Thuộc diện F1, được cách ly tập trung tại Trường mầm non Sơn Trung, huyện Hương Sơn, thầy giáo mỹ thuật tên Lợi tranh thủ vẽ tranh, trang trí trường học cho các bé.

Truy quét vàng tặc tại bãi vàng Bồng Miêu

Nhiều lán trại bị lực lượng chức năng phá huỷ, đốt cháy.
(PLVN) - Ngày 18/6, Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Quảng Nam cho biết, đơn vị vừa tiến hành truy quét, đẩy đuổi số đối tượng khai thác vàng trái phép ở bãi vàng Bồng Miêu tại xã Tam lãnh, huyện Phú Ninh.

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước ngày và đêm nay, 18/6

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước ngày và đêm nay, 18/6
(PLVN) - Hà Nội nói riêng, các tỉnh/thành miền Bắc nói chung và miền Trung hôm nay có nhiều nơi nắng nóng đực biệt gay gắt, với nhiệt độ cao nhất trên 40 độ C. Tây Nguyên, Nam Bộ có mây, nhiệt độ cao nhất khoảng 34 độ C...

Giải cứu thành công cô gái có ý định tự tử tại hồ Bạch Đằng

Giải cứu thành công cô gái có ý định tự tử tại hồ Bạch Đằng
(PLVN) - Chiều 17/6, tại Công viên Bạch Đằng gần phía đối diện với UBND phường Trần Hưng Đạo (TP Hải Dương, tỉnh Hải Dương) quần chúng nhân dân phát hiện một cô gái tuổi đời còn rất trẻ đã nhảy xuống hồ Bạch Đằng định tự tử. Ngay sau khi phát hiện, lực lượng chức năng đã kịp thời xuất hiện, giải cứu thành công.

Khoảng 4.000 trẻ tử vong mỗi năm do tai nạn: Phong thủy tốt nhất phải là ngôi nhà an toàn cho trẻ em

Khoảng 4.000 trẻ tử vong mỗi năm do tai nạn: Phong thủy tốt nhất phải là ngôi nhà an toàn cho trẻ em
(PLVN) - "Tôi thấy, nhiều nhà chú ý đến phong thủy để gia đình an khang, nhiều tài, nhiều lộc. Tuy nhiên, phong thủy tốt nhất phải là ngôi nhà an toàn cho trẻ em…” - ông Đặng Hoa Nam – Cục trưởng Cục Trẻ em, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội  - chia sẻ quan điểm về vấn đề sinh mạng và an toàn cho trẻ em.