Nụ cười cho người trồng mía?

(PLO) - Dự thảo Nghị định về sản xuất và kinh doanh mía đường đang được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa ra lấy ý kiến được kỳ vọng sẽ là “liều thuốc bổ” cho ngành này trong việc khơi dậy sức cạnh tranh khi bối cảnh hội nhập ngày càng khốc liệt.
Nghị định mới liệu có đem lại nụ cười cho nông dân trồng mía? Nghị định mới liệu có đem lại nụ cười cho nông dân trồng mía?

Hy vọng cho ngành đường

Tồn kho lớn, giá thu mua thấp, nông dân chặt mía bỏ ruộng, tình trạng tranh mua, tranh bán giữa các nhà máy, đường lậu hoành hành thị trường… là những “điệp khúc” quen thuộc của ngành mía đường từ nhiều năm nay.

Theo Cục Chế biến nông lâm thủy sản và nghề muối (Cục chế biến), chủ trương của Bộ NN&PTNT là xây dựng Nghị định này để làm sao ngành mía đường trong nước được củng cố sức cạnh tranh, từ đó các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực này cảm thấy đủ tự tin trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Trao đổi với Báo PLVN, ông Lê Văn Bảnh, Cục trưởng Cục chế biến nông lâm thủy sản và nghề muối, lưu ý: Ngoài lượng đường bị nhập lậu ước khoảng 400.000-500.000 tấn/năm, Hiệp định thương mại biên giới Việt - Lào đã được ký với sự ưu đãi hết mức khi thuế nhập khẩu 0%, thuế VAT 0%, không rào cản kỹ thuật, không hạn chế số lượng… đã gây áp lực rất lớn cho ngành đường trong nước.

Theo ông Bảnh, không chỉ với Lào, Việt Nam đang tham gia khá sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu khi cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập. Nhiều Hiệp định thương mại tự do quan trọng được đàm phán, ký kết thành công, ngành mía đường cũng đang đối mặt với áp lực lớn từ hội nhập.

“Khi các cam kết quốc tế có hiệu lực, thị trường là thị trường chung, lúc đó sẽ không có đường lậu nữa mà đường ngoại được đưa vào thị trường trong nước một cách công khai, vì thuế nhập khẩu của mặt hàng này chỉ còn 0%. Trước viễn cảnh đó, ngành đường trong nước muốn tồn tại được phải cải thiện năng lực cạnh tranh. Để hạ được giá thành, nâng cao chất lượng sản phẩm thì phải quy hoạch lại vùng nguyên liệu cho phù hợp, phải cơ giới hóa, áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến vào sản xuất, phải tạo ra giống năng suất cao… Việc xây dựng Nghị định của Bộ là để thúc đẩy quá trình này” - Cục trưởng Bảnh cho biết.

Lợi cho nông dân

Dự thảo Nghị định có 33 điều và nhìn vào tổng thể, cho thấy các vấn đề còn tồn tại, căn nguyên của những khó khăn mà ngành mía đường đang gặp phải sẽ được tháo gỡ khi Nghị định được ban hành.

Về giá mua mía nguyên liệu, lâu nay, giá mua mía nguyên liệu cho từng vụ thường được các nhà máy đưa ra. Thực tế cho thấy, do điều kiện địa lý mà giá thành sản xuất các loại cây trồng ở các tỉnh khác nhau, việc để cho các tỉnh tự tính giá thành sản xuất mía nguyên liệu sẽ giúp nông dân không bị thua thiệt. Vì thế theo dự thảo, việc quyết định giá mua mía nguyên liệu tới đây sẽ do Sở Tài chính các tỉnh có trồng mía, có nhà máy đường đang hoạt động quyết định, thông qua hiệp thương với các nhà máy đường và nông dân trồng mía.

Lâu nay, mỗi khi vào vụ mía mới, tình trạng tranh mua, tranh bán diễn ra, xảy ra tình trạng tranh chấp vùng nguyên liệu giữa các nhà máy. Theo ông Bảnh, để tạo ra một cơ chế thị trường “thuận mua vừa bán”, đồng thời xóa bỏ tình trạng tranh mua, tranh bán tồn tại lâu nay, Dự thảo Nghị định một mặt quy định nghiêm ngặt vùng nguyên liệu của mỗi nhà máy, nhưng mặt khác cũng tạo những cơ chế mở khi đưa ra điều khoản nông dân trồng mía được lựa chọn, đàm phán ký kết hợp đồng với nhà máy. Nhưng khi nhà máy không có khả năng thu mua cho nông dân, họ có quyền bán cho nhà máy khác.

Trước đây, khi các nhà máy tự xác định chữ đường đã dẫn đến việc nông dân không có cách nào khác là phải đồng ý. Căn cứ kết quả chất lượng tự đánh giá, các nhà máy sẽ đưa ra giá mua mía nguyên liệu. Và điều này dẫn đến nhiều trường hợp người nông dân trồng mía phản ứng vì cho rằng nhà máy xác định chữ đường thấp hơn thực tế nhằm hạ giá mua mía nguyên liệu.

Về vấn đề này, theo Cục trưởng Cục chế biến, theo dự thảo, mía nguyên liệu cung cấp cho nhà máy phải đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-98:2012/BNNPTNT về chất lượng. Đáng chú ý, dự thảo lần đầu tiên đưa ra điều khoản quy định phải có tổ chức đánh giá chất lượng mía độc lập với các nhà máy đường và người sản xuất mía nguyên liệu.

“Quy định phải có bên kiểm định độc lập sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, ở đó, người nông dân và các doanh nghiệp phải tuân theo những quy định đã ký để đưa ra giá mua bán hợp lý, tránh trường hợp “gian lận” để trục lợi” - ông Bảnh cho hay.

Theo Cục trưởng Bảnh, dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, nhưng Hiệp hội mía đường, đa số doanh nghiệp trong ngành, đại diện người dân trồng mía đều tỏ thái độ đồng thuận với nội dung có trong dự thảo. Tuy nhiên, để tránh vi phạm các cam kết về bảo hộ trong các cam kết quốc tế, hiện nay Bộ NN&PTNT vẫn đang phải rà soát lại. Vì thế nhanh nhất cũng phải tới tháng 9/2016 dự thảo mới có thể hoàn thiện để trình Chính phủ.

“Nông dân hiện không sống được bằng cây mía”

Thực tế trong nhiều vụ mía vừa qua cho thấy, giá mua mía nguyên liệu của các nhà máy vụ sau luôn thấp hơn vụ trước. Nhiều nông dân trồng mía không thể sống được với cây mía và đã có nhiều trường hợp nông dân bỏ hẳn cây mía. Ví như, trong vụ mía đường 2014-2015, sản lượng đường sản xuất ra chỉ vào khoảng 1,4 triệu tấn, giảm 13% so với niên vụ 2013-2014 mà nguyên nhân là do nguồn mía nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy giảm.

Phi Hùng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.

Thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch Việt -Mỹ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹvới chủ đề “Khám phá lại Việt Nam”. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chiều 17/5 (theo giờ địa phương), tại San Francisco, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹ với chủ đề “Khám phá lại Việt Nam” (Rediscovering Viet Nam).

Mô hình nào để quản lý khối tài sản đường cao tốc 40 tỷ USD?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Việc quản lý và kinh doanh đường bộ cao tốc gồm quản lý thu phí, quản lý giao thông, quản lý bảo trì và quản lý tài sản đường cao tốc. Nhưng hiện vẫn chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên về quản lý, khai thác đường bộ cao tốc. 

Vì sao Vietnam Airlines 'xin' hoãn công bố báo cáo tài chính?

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có Công văn không chấp thuận đề nghị được hoãn công bố báo cáo tài chính quý I/2022 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) vì cho rằng, Vietnam Airlines đưa ra lý do không phù hợp.

Mỹ hỗ trợ Việt Nam tăng cường năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Giám đốc Cơ quan phát triển quốc tế Mỹ (USAID) Samantha Power. Ảnh: VGP
(PLVN) - Thủ tướng Phạm Minh Chính và các thành viên đoàn cấp cao Việt Nam đã chứng kiến việc trao hai văn bản hợp tác giữa USAID và Bộ Kế hoạch và Đầu tư về Nâng cao năng lực cạnh tranh nền kinh tế và phát triển năng lực địa phương của Việt Nam đến năm 2028 với tổng giá trị ODA 100 triệu USD và Công bố thực hiện dự án tăng cường năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân Việt Nam (IPS-C) đến năm 2025 với tổng giá trị ODA 36,3 triệu USD.

‘Tuổi’ 25 gia nhập ‘Câu lạc bộ’ 10.000 tỷ

Cầu Giấy là quận đầu tiên của Hà Nội có Khu CNTT tập trung, thu hút hàng trăm doanh nghiệp công nghệ như FPT, Viettel, Misa… vào hoạt động
(PLVN) - Nằm ở cửa ngõ phía Tây của Thủ đô Hà Nội, Cầu Giấy lúc từ “làng lên phố” thu ngân sách mới chỉ 2 con số. Nhưng sau 25 năm đơn vị hành chính quận Cầu Giấy ra đời và phát triển, Đảng bộ, chính quyền ở đây hạ quyết tâm sẽ gia nhập vào “Câu lạc bộ” 10.000 tỷ.

Nỗ lực cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính vừa phối hợp cùng Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các ngân hàng tư vấn, hỗ trợ cho Việt Nam về công tác xếp hạng tín nhiệm (XHTN) quốc gia tổ chức Hội nghị phổ biến “Đề án Cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia tới năm 2030”.

Áp dụng những biện pháp tốt nhất hỗ trợ nhà đầu tư Mỹ mở rộng kinh doanh tại Việt Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các nhà Lãnh đạo ASEAN dự tiệc chiêu đãi của Tổng thống Mỹ. Ảnh: VGP
(PLVN) - Nhấn mạnh nhu cầu khôi phục dòng chảy thương mại, đầu tư, tạo động lực cho giai đoạn tiếp theo, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam sẽ áp dụng những biện pháp tốt nhất hỗ trợ các nhà đầu tư, doanh nghiệp Mỹ, nhanh chóng mở rộng kinh doanh tại thị trường Việt Nam, kết nối với thị trường ASEAN đầy tiềm năng.

Khơi thông vốn cho 2 cao tốc dọc biên giới phía Bắc

Cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn.
(PLVN) - Hai ngân hàng thương mại đã cam kết tài trợ vốn cho hai dự án cao tốc dọc biên giới phía Bắc là Chi Lăng - Hữu Nghị (địa phận tỉnh Lạng Sơn) và Đồng Đăng - Trà Lĩnh (địa phận hai tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng).

Thúc các dự án lưới điện để giải tỏa công suất năng lượng tái tạo

Lắp đồng hồ đếm ngược để đẩy tiến độ dự án giải tỏa công suất Nhiệt điện BOT Vân Phong 1
(PLVN) - Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đang đẩy nhanh tiến độ các dự án, đảm bảo kết nối, truyền tải công suất các nguồn năng lượng tái tạo (NLTT) khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Tây Nam bộ… Tổng Giám đốc EVNNPT Phạm Lê Phú thông tin về việc thực hiện các dự án lớn trong năm 2022.

‘Thâu đêm suốt sáng’ bên dòng Sê San

Tranh thủ thời tiết mùa khô Tây Nguyên, công nhân “Tổng” Trường Sơn thi công 3 ca trên công trường
(PLVN) - Hàng trăm kỹ sư, công nhân và một dàn thiết bị xe máy đồng bộ của Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đã, đang chạy đua với thời tiết Tây Nguyên để đạt được những mốc tiến độ quan trọng trên công trường Thủy điện Ialy mở rộng.