Nông dân “đắng lòng” dù được mùa dưa hấu ngọt

Liên tiếp 2 mùa thua lỗ

Đứng bên vườn dưa,  ông Hoàng Ngọc Thân – một nông dân trồng dưa hấu diện tích lớn ở thôn Xung Kích, xã Nam Trạch - nói với vẻ lo âu: “Vụ này tôi chủ động xuống hạt, gieo trồng chậm hơn các hộ khác khoảng 20 ngày. Khoảng chục ngày nữa là thu hoạch rồi nhưng vẫn chưa tìm được đầu ra thu mua”.

“Giá thu mua dưa hấu trên thị trường đang chưa đến 3.000 đồng/kg. Tính toán sơ bộ trừ đi chi phí thuê đất, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, bơm tưới và ngày công lao động, chúng tôi chắc chắn sẽ lỗ.” - ông Thân lắc đầu.

Xã Nam Trạch đang sở hữu vùng trồng dưa hấu lớn nhất tỉnh Quảng Trị và thuộc hàng lớn trong khu vực. Với diện tích gần 300ha hiện đang giữa giai đoạn thu hoạch. Với năng suất trung bình đạt 20 tấn/ha nên vụ năm nay sẽ đạt sản lượng khoảng 6.000 tấn. Nhưng với giá thu mua của thương lái như hiện tại, nông dân trồng dưa nơi này sẽ rơi vào cảnh thua lỗ năm thứ hai liên tiếp.

Cũng ở Nam Trạch, gia đình ông Phạm Văn Sáu đang thu hoạch dưa hấu trên diện tích 1,7 ha sau 3 tháng gieo trồng, chăm sóc. Với giá mua nêu trên, ông Sáu ước tính sẽ thu về chỉ gần 100 triệu đồng và chịu lỗ khoảng 50 triệu đồng.

“Bởi thời tiết năm nay thuận lợi nên dưa hấu cho năng suất khá cao, ruột đỏ tươi, mọng nước. Dẫu vậy chúng tôi nghe quá đắng lòng vì dưa được mùa nhưng mất giá, không thể vui chút nào được cả” - ông Sáu cho hay.

Không chỉ gia đình ông Sáu, ông Thân mà hầu hết các hộ nông dân trồng dưa tại xã Nam Trạch cũng đang rơi vào tình cảnh đứng ngồi không yên do khó tìm được đầu ra.

Theo chia sẻ của nhiều bà con, tình cảnh “được mùa mất giá” thường xuyên lặp đi lặp lại đối với người trồng dưa nơi đây. Nguyên nhân chủ yếu là do thị trường tiêu thụ không ổn định.

Phải chuyển sang sản xuất có kế hoạch

Tìm hiểu thông tin từ các thương lái, chúng tôi được biết, vụ thu hoạch dưa hấu ở tỉnh Quảng Trị cùng thời điểm với các tỉnh như: Gia Lai, Quảng Ngãi, Đà Nẵng...

Sản lượng dưa hấu hiện đang rất lớn, trong khi thị trường tiêu thụ chỉ ở trong nước, chưa được xuất khẩu. Nguồn cung vượt cầu kết hợp thị trường thiếu ổn định, phụ thuộc vào thương lái khiến người trồng dưa đã rơi vào thế bị động.

Trước tình hình khó khăn trên, chính quyền xã Nam Trạch cùng các tổ chức đoàn thể địa phương đang tích cực "giải cứu" dưa hấu, kết nối thị trường, quảng bá qua mạng xã hội và mở các điểm bán trực tiếp, kêu gọi các tổ chức, cá nhân chung tay hỗ trợ tiêu thụ để giúp các hộ giảm bớt thiệt hại nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tình thế.

Ông Lê Đình San - Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Trạch thông tin, giá thu mua dưa hấu xuống thấp sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và đời sống của bà con, trong khi giá vật tư đầu vào hiện ở mức cao.

Trước mắt, địa phương đang tích cực phối hợp với các ngành chức năng, doanh nghiệp tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho bà con. Tích cực hỗ trợ, kêu gọi tiêu thụ trên mạng xã hội, nền tảng số, sàn giao dịch điện tử...

Về lâu dài, xã Nam Trạch định hướng tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, khuyến khích người dân tham gia hợp tác xã, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường, phối hợp với doanh nghiệp tìm kiếm đầu ra ổn định, hướng tới xây dựng thương hiệu dưa hấu địa phương.

“Chỉ khi chuyển từ sản xuất tự phát sang sản xuất có kế hoạch, gắn chặt mối liên kết giữa người trồng, doanh nghiệp và nhu cầu của thị trường, người trồng dưa mới có thể ổn định đầu ra, hạn chế tình trạng được mùa nhưng mất giá” - ông San khẳng định thêm.