Nóng bỏng cuộc chiến bảo vệ rừng

Không ai biết chính xác có bao nhiêu lâm tặc đang bám chặt trong rừng sâu, chỉ biết rằng gỗ lậu để rải rác trong rừng và bị tịch thu trên đường vận chuyển rất lớn. Rừng đầu nguồn đang bị tàn phá hết sức nghiêm trọng.

Phá rừng!

	Gỗ lậu giấu dưới lòng sông.

Gần cuối tháng 4, có sự phối hợp của bộ đội, Công an huyện Hòa Vang, Ban Quản lý Rừng phòng hộ Đà Nẵng tổ chức đợt truy quét lâm tặc dài ngày tại khu vực rừng nguyên sinh ở các tiểu khu từ 29-36, phát hiện gỗ lậu để trong rừng khá nhiều. Lực lượng truy quét đã phải vất vả tiêu hủy hàng chục phách gỗ các loại, tổng khối lượng gần 5m3.

Tại những nơi lâm tặc dựng lán trại khai thác gỗ trái phép, cây cối bị chặt hạ ngổn ngang. Không chỉ những cây gỗ quý bị chặt hạ mà các loại gỗ tạp chúng cũng không tha. Đường vào rừng tại các tiểu khu 8-9-10 Rừng đặc dụng Nam Hải Vân lúc nào cũng nhẵn thín bởi vết kéo gỗ còn mới. Đi dọc ven suối dễ bắt gặp gỗ lậu vừa chuyển từ rừng ra.

Trên các tuyến giao thông thủy bộ, tình trạng vận chuyển gỗ lậu diễn ra hết sức phức tạp. Bến Sạn thuộc địa phận thôn Lộc Mỹ xã Hòa Bắc liên tục là điểm nóng tập kết gỗ lậu. Lâm tặc bốc gỗ lên ghe như nơi không người, trong khi Trạm kiểm soát lâm sản của Hạt Kiểm lâm Liên Chiểu cách đó chừng vài trăm mét. Ghe chở gỗ lậu đêm đến nổ máy ầm ầm xuôi về Nam Ô.

Đêm 29-4, được tin lâm tặc đang tập kết gỗ ở Bến Sạn chuẩn bị về xuôi, chúng tôi bám theo Kiểm lâm Hòa Vang tức tốc ngược núi. 22 giờ, chiếc ghe chở gần chục cán bộ, nhân viên Kiểm lâm đi tuần tra. Chừng 20 phút sau, họ phát hiện chiếc ghe chở đầy gỗ lậu từ thượng nguồn đang lầm lũi về xuôi. Điều khiển ghe gỗ lậu này là một thanh niên người nhỏ thó. Khi bị ghe Kiểm lâm áp sát, anh ta nhảy ùm xuống nước và tẩu thoát. Chiếc ghe chở 23 phách gỗ tổng khối lượng gần 5m3.

Cầu Trường Định trên sông Cu Đê đang thi công, người ta phun cát chắn thành bờ hơn nửa sông, chỉ còn lối sát bờ gần Trạm Kiểm soát lâm sản Hòa Liên, thế mà gỗ vẫn về xuôi như thường. Chỉ tính 4 tháng đầu năm nay, Hạt Kiểm lâm Hòa Vang phát hiện xử lý trên 30 vụ vi phạm lâm luật, tịch thu gần 60m3 gỗ quy tròn. Nhiều người cho rằng, số gỗ thu được chỉ như phần nổi của tảng băng chìm. Lâm tặc đưa gỗ lậu đi tiêu thụ trót lọt lớn hơn nhiều. Chừng đó đủ biết rừng đầu nguồn bị tàn phá đến mức nào. 

Tại sao?

Gỗ lậu đã yên vị tại xưởng cưa xẻ.

Cuộc chiến bảo vệ rừng đang diễn ra hết sức phức tạp. Mặc cho đầu nguồn đến hạ lưu sông Cu Đê đều có kiểm lâm chốt chặn, thế mà gỗ lậu vẫn về Nam Ô trót lọt. Trong rừng sâu có Trạm Bảo vệ rừng sông Nam, sông Bắc của Ban Quản lý rừng phòng hộ. Dọc sông Cu Đê có Trạm Bảo vệ rừng Bàu Bàng của Hạt Kiểm lâm Liên Chiểu, Trạm Kiểm soát lâm sản Hòa Liên của Hạt Kiểm lâm Hòa Vang, địa bàn Nam Ô do Hạt Kiểm lâm Liên Chiểu quản lý, thế mà gỗ vẫn đua nhau về xuôi.

Trong khi gỗ là loại vật liệu nặng, cồng kềnh khó che giấu, nhiều người bốc khiêng mới vận chuyển đưa đi tiêu thụ được, thế nhưng chưa khi nào lâm tặc bị bắt quả tang. Họa hoằn lắm mới bắt được một vài vụ và chưa kẻ phá rừng nào bị pháp luật xử lý trong mấy năm gần đây.

Phải nói rằng, tình trạng phá rừng gia tăng do Kiểm lâm bố trí lực lượng không hợp lý, chưa ưu tiên cho các khu vực trọng điểm và tấn công truy quét lâm tặc chưa kiên quyết, triệt để. Hiện tại, những điểm nóng về khai thác vận chuyển gỗ lậu đang bị bỏ ngỏ. Gỗ lậu chủ yếu tập kết về Bến Sạn đưa lên ghe chở về xuôi, nhưng tại đây rất vắng Kiểm lâm.
 
Tại sao không đặt ở vị trí này một trạm kiểm soát lâm sản? Hoặc như gỗ từ Rừng đặc dụng Nam Hải Vân tại các tiểu khu 8-9-10 thuộc địa phận thôn Nam Yên, An Định đều tập kết ven sông trước khi chở về xuôi, nhưng tại đó bỏ trống? Có chăng, khi nào gỗ ở khe Răm hay Dốc Mõ bị phát hiện, Kiểm lâm mới huy động lực lượng đến thu gom.

Rồi ở Cầu Sụp, tất cả gỗ từ rừng phòng hộ đều phải qua đây, kể cả đường sông, đường bộ, thế mà không mấy khi Kiểm lâm xuất hiện. Hòa Bắc là địa phương có diện tích rừng tự nhiên rất lớn (36 nghìn ha), thế nhưng chỉ bố trí 2 kiểm lâm địa bàn và họ rất ít bám rừng. Đối với chính quyền địa phương, công tác bảo vệ rừng tuy đã chú trọng song lực lượng mỏng, kinh phí hạn chế nên hiệu quả chưa cao. Tình trạng đùn đẩy trách nhiệm qua lại giữa kiểm lâm và địa phương vẫn còn. Phía hạ lưu, lâm tặc ngang nhiên chất gỗ ven sông và đưa đi tiêu thụ mà ít khi bị ngăn chặn.
  
Ông Nguyễn Văn Kháng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm không phủ nhận thực trạng rừng bị tàn phá nghiêm trọng nêu trên. Theo ông, ngoài các giải pháp vẫn triển khai từ trước đến nay như truy quét lâm tặc, ngăn chặn tình trạng vận chuyển gỗ lậu và giám sát khâu tiêu thụ..., thành phố cần sớm có chủ trương giao rừng tự nhiên cho nhân dân địa phương quản lý bảo vệ và sớm xây dựng Trạm Kiểm soát lâm sản ở xã Hòa Bắc. Địa phương lập trạm chốt chặn ở bìa rừng, giám sát quản lý chặt các đối tượng vào rừng...   

Hy vọng lực lượng Kiểm lâm nhanh chóng có giải pháp và bố trí hợp lý, phối hợp với các lực lượng liên quan khống chế thành công nạn phá rừng đang gia tăng hiện nay.

Bài và ảnh: HOÀI NAM