Nơi lưu giữ tinh hoa làng Việt cổ

(PLO) - Làng Nôm thuộc xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm (Hưng Yên), ngôi làng cổ còn nguyên vẹn những dấu tích của thời xa xưa, từ cây đa, giếng nước, sân đình đến các ngôi nhà cổ 200 năm tuổi. Đây là những nét tinh hoa văn hóa, gợi nhớ về một làng quê bình dị ở khu vực vùng đồng bằng Bắc bộ cổ kính, thuần khiết, thanh bình. 
Hồ nước trong xanh trung tâm của làng Hồ nước trong xanh trung tâm của làng

Khắc họa bức tranh làng Việt

Từ xưa, làng Nôm đã nổi tiếng với phong cảnh và những nét hoài cổ, mang đậm dấu tích của thời gian. Đi vào trong làng, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên bởi những nét trầm mặc, gợi lên những nét thanh bình, khác hẳn với các làng quê khác trong “cơn lốc” đô thị hóa.

Điểm nhấn tạo nên sự ấn tượng chính là cây cầu đá chín nhịp vắt ngang qua con sông Cái thơ mộng dẫn vào làng. Đi qua cây cầu đá này, không gian của ngôi làng được mở ra bằng những bức tranh quê hương, đó là cổng làng, sân đình, với những ngôi nhà trầm mặc, in bóng nghiêng nghiêng dưới mặt nước.  

Nơi lưu giữ tinh hoa làng Việt cổ ảnh 1
Cây cầu đá chín nhịp dẫn vào làng Nôm

Có lẽ khắp các làng quê của Việt Nam, cổng làng chính là nơi ghi lại dấu ấn của kỷ niệm, nó gắn liền với những người con đi lập nghiệp ở xa xứ. Cổng làng còn khắc họa sự hoài cổ, nơi đó còn gắn liền với tuổi thơ của biết bao nhiêu thế hệ. Chính vì nó có ý nghĩa, gắn liền với những giá trị văn hóa, tiềm ẩn đó là tiếng lòng của quê hương. Tiếng lòng khắc khoải trong đó là tiếng gà gáy, tiếng chim cu gáy, tiếng cười khúc khích của những người đi ngoài đường…

Theo như quan sát, cổng làng còn in hằn trên đó là những nét rêu phong. Cổng làng Nôm bề thế được chạm khắc rất tinh xảo bằng các họa tiết. Cổng làng gồm có 4 trụ, trên vòm cổng có chữ “Đồng Cầu Nôm”. Cổng làng được đặt đối xứng với ngôi đình qua mặt hồ chính, tạo nên điểm nhấn độc đáo.   

Nơi lưu giữ tinh hoa làng Việt cổ ảnh 2
Cổng làng Nôm bề thế và cổ xưa

Bước vào trong cổng làng là một không gian thoáng đãng, trung tâm là một hồ nước rộng. Hai bên bờ hồ là những cây cau thẳng tắp, in hình dưới bóng nươc. Quanh khu ao hồ có rất nhiều nhà thờ cổ của một số dòng họ như Nguyễn, Lê… Theo các cụ ở trong làng, những ngôi nhà thờ này được xây dựng cách đây hàng trăm năm, với những nét kiến trúc rất độc đáo, mang đậm dấu ấn của làng quê Việt. 

Bao bọc trong quần thể di tích làng Nôm còn nguyên vẹn hình ảnh đình làng, giếng nước, cây đa, sân đình… Đây chính là những nét tinh túy của văn hóa làng Việt, nó mang đậm dấu ấn của vùng quê thuộc đồng  bằng Bắc bộ xưa. Theo các cụ cao niên, đình làng Nôm thờ thánh Tam Giang, một danh tướng thời Hai Bà Trưng khởi nghĩa chống quân xâm lược. Theo như các già làng ở đây kể lại rằng, vị tướng Tam Giang đã giúp vua Đại Hành đánh tan giặc Tống. Chính vì vậy nên tướng Tam Giang đã được nhà vua phong là “Hộ quốc phúc thân”.  

Theo như quan sát của chúng tôi, đình Tam Giang nằm dưới tán cây đa, có tuổi thọ hàng trăm năm tuổi, nó tỏa bóng mát, tạo nên sự trầm mặc cho ngôi đình. Bên cạnh cây đa là giếng nước cổ. Trải qua thăng trầm của thời gian, giếng cổ vẫn giữ được những nét cơ bản, nơi những bà những chị giặt áo, gánh nước về nấu ăn, nơi những nam thanh nữ tú hẹn hò nên duyên chồng vợ.

Và cũng chính tại nơi đây, những cô gái cúi mặt khóc thầm tiễn người con trai ra trận cùng lời hẹn ước trọn đời chung thủy. Và cũng chính tại giếng cổ này, những người con chiến thắng trở về đã vạt nước rửa mặt, rửa chân tại dòng nước trong lành như suối từng nuôi nấng cả làng.  

Nơi lưu giữ tinh hoa làng Việt cổ ảnh 3
Đình Tam Giang

Ngoài cảnh đình làng, giếng nước, cây đa, làng Nôm còn có khung cảnh của những con đường dẫn vào làng. Ngày nay đường làng đã được lát gạch đỏ, tạo nên những nét chấm phá cho bức tranh của làng Việt. Tuy đã có sự đổi thay nhưng về cơ bản nó vẫn giữ nguyên lối cổ xưa, đường vẫn phủ rêu xanh, vẫn có những lớp gạch được xây bằng vôi vữa. Những con đường uốn lượn bên những nếp nhà cổ, xen lẫn với những bờ rào gạch, bờ ao…, khiến những người con xa quê vẫn đau đáu trong lòng ước vọng ngày trở lại, khiến khách phương xa một lần ghé thăm lưu luyến chẳng rời. 

Tinh hoa kiến trúc làng Việt 

Ngoài phong cảnh, còn có một quần thể những kiến trúc, đó là các ngôi nhà cổ có niên đại 200 trăm năm lịch sử. Nó là nhân chứng để ghi lại những vết tích của thời gian. Chúng tôi ghé thăm nhà ngôi nhà cổ của ông cụ Long, một người cao niên ở trong làng Nôm. Ngôi nhà nằm khuất trong xóm nhỏ, mang vẻ hoài cổ, rêu phong. Ngôi nhà có ba gian hai chái, từ cánh cửa, tới mái nhà, gạch xây… đều mang kiến trúc cổ. Dấu vết thời gian còn in hằn trên từng thớ gỗ. Sự độc đáo của các ngôi nhà cổ này đã minh chứng cho một thời kỳ hưng thịnh của làng.

Nơi lưu giữ tinh hoa làng Việt cổ ảnh 4
Giếng cổ và cây đa cổ thụ

Theo cụ Long, trước đây người dân làng Nôm chủ yếu sống dựa vào nền nông nghiệp lúa nước. Do tình trạng ngập úng kéo dài nên dân làng đã rời quê hương đi buôn phế liệu. Chính vì vậy nên làng Nôm dã trở thành đầu mối chuyên phân phối nguyên liệu cho các làng nghề đúc đồng trong vùng. Nơi đây vẫn còn lưu truyền những câu ca dao gắn với làng nghề: “Đồng nát thì về cầu Nôm…”.

Đời sống văn hóa tín ngưỡng của người dân làng Nôm rất phong phú. Trong một năm ở làng Nôm có rất nhiều các lễ hội, gắn liền với văn hóa và thuần phong mỹ tục của làng. Đặc biệt làng Nôm vẫn còn giữ được lệ làng. Du khách đến hội làng sẽ đuợc đắm chìm trong vẻ đẹp không gian của làng, được thưởng thức điệu hát quan họ du thuyền trên ao làng, hòa vào bản sắc văn hóa lễ hội.

Nơi lưu giữ tinh hoa làng Việt cổ ảnh 5
Ngôi nhà cổ 200 năm tuổi

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, sự tàn phá của các cuộc chiến tranh nhưng quần thể kiến trúc làng Nôm vẫn được bảo tồn, góp phần khắc họa văn hóa cộng đồng dân tộc Việt. Điều trân trọng ở đây là nếp sống thôn quê mộc mạc. Ghi nhận những giá trị đó, năm 1994, làng Nôm đã được Nhà nước công nhận là quần thể di tích. Năm 2007, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên đã đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận làng Nôm là di sản Quốc gia.

Lâm Hằng - Khái Nguyễn
Cùng chuyên mục
Tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo không để trục lợi, lợi ích nhóm từ hoạt động tài trợ lập quy hoạch đô thị, xây dựng trên địa bàn .

Đảm bảo hoạt động tài trợ lập quy hoạch đô thị, xây dựng ở Quảng Ngãi không có lợi ích nhóm

(PLVN) - UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản chỉ đạo các cơ quan có liên quan và chính quyền các huyện, thị xã, thành phố tăng cường quản lý công tác lập quy hoạch đô thị, xây dựng… đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật, không để trục lợi, lợi ích nhóm từ hoạt động tài trợ lập quy hoạch.

Đọc thêm

MeySenses Lucia Bay Bãi Lữ - Nơi vịnh Trăng bốn mùa bừng sáng

MeySenses Lucia Bay Bãi Lữ - Nơi vịnh Trăng bốn mùa bừng sáng
(PLVN) -Ra mắt cuối tháng 4/2022, MeySenses Lucia Bay Bãi Lữ ngay lập tức trở thành tâm điểm của thị trường bất động sản Bắc Trung Bộ. Được định danh là dự án bất động sản hàng hiệu phiên bản giới hạn tại Bắc Trung Bộ, MeySenses Luica Bay Bãi Lữ được kỳ vọng sẽ là “bệ phóng” góp phần đưa Nghệ An thăng hoa trở thành điểm đến mới của châu Á và thế giới.

Thanh tra việc tuyển dụng, bổ nhiệm công chức ở Hà Giang

Toàn cảnh buổi công bố quyết định thanh tra. Ảnh: TT
(PLVN) - Thanh tra Bộ Nội vụ vừa công bố quyết định thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý biên chế công chức; tuyển dụng, bổ nhiệm công chức; việc xử lý sai phạm trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm công chức tại UBND tỉnh Hà Giang.

Đắk Nông cắt giảm 1.469 người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước giai đoạn 2015-2021

Toàn cảnh buổi làm việc
(PLVN) -Mới đây, Đoàn khảo sát của Ủy ban Pháp luật (UBPL) của Quốc hội khóa XV do ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ nhiệm UBPL Quốc hội làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với tỉnh Đắk Nông về việc thực hiện quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm viên chức quản lý và việc quản lý viên chức theo chức danh nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Vĩnh Phúc: Triển lãm "Những tấm gương bình dị mà cao quý"

Lãnh đạo cắt băng khai mạc triển lãm
(PLVN) -  Ngày 18/5 tại Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” nhân dịp kỷ niệm 132 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 2022).

Quảng Ninh thống nhất 3 nội dung chính, gửi tới Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Thu Hà, phát biểu kết luận hội nghị.
(PLVN) - Ngày 18/5, Để chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức hội nghị làm việc với Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan, đơn vị liên quan để thống nhất các nội dung gửi tới Kỳ họp.

Đón nhận 12 hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Lào về nước

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đón nhận hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Lào về nước.
(PLVN) - Ngày 18/5, tại Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo - Đen Sa Vẳn, hai tỉnh Quảng Trị (Việt Nam) và Savannakhet (Lào) tổ chức bàn giao và đón nhận hài cốt liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào được tìm kiếm và quy tập trong đợt tìm kiếm mùa khô năm 2021 - 2022.

Thường trực tỉnh ủy Hà Nam làm việc với báo Nhân Dân

Thường trực tỉnh ủy Hà Nam làm việc với báo Nhân Dân
(PLVN) -  Chiều 17/5, đoàn công tác của Báo Nhân Dân do ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam làm trưởng đoàn, đã đến thăm, làm việc với Tỉnh ủy Hà Nam.