Nơi có nhiều "bất đắc dĩ" nhất ở... cuối trời Tây Bắc

(PLO) - Lai Châu là một trong những tỉnh nghèo nhất Việt Nam, một trong những điểm nóng về tình trạng nghiện ma túy và nhiễm HIV/AIDS với 100% số quận huyện, 86% số xã có người nhiễm HIV... Bởi vậy việc đẩy lùi tình trạng nghiện ma túy, HIV/AIDS đang là thách thức lớn đối với các ban, ngành chức năng nơi đây.

Điểm uống Mathadol tại Tà Tổng (Mường Tè).
Điểm uống Mathadol tại Tà Tổng (Mường Tè).

Gian nan đẩy lùi “con nghiện”

Vượt qua đỉnh đèo cao nhất Việt Nam – đèo Ô Quý Hồ  dày đặc sương phủ là đến Lai Châu - tỉnh vùng biên với hơn 265.000 cây số đường biên giới giáp Trung Quốc. Tỉnh có 108 xã, phường, thị trấn thì có 22 xã biên giới, chiếm 20%.

Người dân đa số là dân tộc thiểu số, sống lẩn khuất nơi những bản làng heo hút giữa đại ngàn, trên những đỉnh núi cao cheo leo lưng chừng trời, với những nếp nhà sàn trống huơ trống hoác. Nơi đây có mật độ dân số thưa nhất cả nước, với chỉ 43 người/km2 và cũng thuộc diện khó khăn nhất Việt Nam.

Dẫu không phải là địa bàn trọng điểm về tội phạm ma túy song những năm gần đây, tỷ lệ người nghiện ma túy trong đồng bào các dân tộc Lai Châu ở mức đáng báo động. Là một tỉnh mới hình thành năm 2006, tách ra từ Điện Biên, một trong năm điểm nóng nhất cả nước về ma túy, Lai Châu thừa hưởng “di sản” là 100% số huyện với 86% số xã có người nhiễm HIV. Số người nhiễm HIV phát hiện mới trung bình mỗi năm khoảng 300 người. 

Thế nên, số bệnh nhân HIV lũy tích qua các năm theo đó tăng chóng mặt, từ 396 người năm 2006 lên 1.933 người năm 2011 và năm 2015 con số này là 3.327 người. Trong số này có hơn 1.800 người còn sống. Gần 1.445 người trong số họ là người dân tộc thiểu số. Các điểm nóng về số người nhiễm HIV như Tân Uyên (với 394 người, chiếm 21,5% tổng số người nhiễm HIV còn sống), huyện Tam Đường (chiếm 15,5%)…

“Tuy nhiên, đây cũng chỉ là những con số thống kê được, còn có những “tảng băng chìm” là những người chưa được thống kê, nên con số thực tế chắc chắn còn cao hơn”- bà Lê Thị Mai, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Lai Châu cho biết.

Nỗ lực tự thân để đẩy lùi HIV

Là người gắn bó với công tác phòng, chống HIV của Lai Châu ngay từ khi mới tách tỉnh, bà Lê Thị Mai không thể nhớ mình đã có bao đêm trằn trọc, gần như thức trắng, trăn trở để tìm giải pháp giảm những con số không hề mong đợi về người nhiễm HIV.

Tỉnh nghèo, ngân sách eo hẹp, số người bệnh lại nhiều, kinh phí thiếu trước, hụt sau. Nhân lực vừa ít vừa chưa yên tâm công tác do điều kiện địa phương quá khó khăn, lĩnh vực công tác quá nhạy cảm trong khi chế độ đãi ngộ không cao. 

“Nhưng thách thức lớn nhất là điều kiện giao thông đi lại không thuận lợi, dân cư sống rải rác, nhận thức của người dân còn hạn chế. Gần 80% số người nhiễm HIV là người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa. Việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu nói chung và các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS nói riêng với họ là điều không hề dễ dàng” - bà Lê Thị Mai chia sẻ.

Nơi có nhiều "bất đắc dĩ" nhất ở... cuối trời Tây Bắc ảnh 1

Bà Lê Thị Mai - Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Lai Châu

Để khắc phục những khó khăn, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Lai Châu đã phải tập trung đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt, có tính xung kích cao để về hỗ trợ cơ sở. Mỗi cán bộ ở Trung tâm là những bác sỹ cắm bản tại khắp các địa bàn.

Mỗi tháng, mọi người thay phiên nhau trèo đèo, lội suối đến tuyên truyền, vận động bà con. Trung tâm ưu tiên triển khai các dịch vụ tại bản vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, các điểm nóng. Cán bộ y tế thôn bản cũng được huy động tối đa vai trò trong việc vận động, dẫn dắt những người nhiễm HIV/AIDS ở bản mình tham gia điều trị. 

Hiện tỉnh đã và đang triển khai can thiệp, giảm lây nhiễm HIV, cấp bơm kim tiêm sạch tại 45 xã, phường, thị trấn. Lai Châu cũng là tỉnh tiên phong trong cả nước mở điểm cấp phát thuốc Methadone điều trị cho người nghiện ma túy về tận xã, thậm chí là tận bản. Đến nay đã có 8 cơ sở điều trị và 23 cơ sở cấp phát thuốc Methadone cho 1.962 người nghiện. 

Với những nỗ lực đó, tốc độ lây nhiễm HIV trong cộng đồng tại Lai Châu đã có xu hướng giảm. Trong 10 tháng đầu năm 2015, toàn tỉnh phát hiện thêm 264 trường hợp nhiễm HIV, giảm 14,8% so với cùng kỳ năm 2014. Trong số hơn 1.800 bệnh nhân nhiễm HIV đang còn sống, có 722 người được điều trị ARV miễn phí. 

Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cũng được tỉnh triển khai mạnh từ năm 2009, giúp cho nhiều trẻ sinh ra không bị lây nhiễm HIV qua mẹ; việc lồng ghép sàng lọc, điều trị lao/HIV đạt trên 95% số bệnh nhân quản lý.

Bên cạnh việc triển khai mạnh mẽ các chương trình, dự án ưu tiên, tỉnh chú trọng đẩy mạnh công tác truyền thông, tập trung nhóm đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa nhằm nâng cao nhận thức người dân, giúp thay đổi hành vi từ không có lợi sang hành vi có lợi cho sức khoẻ.

Lo lắng cho tương lai

Bà Lê Thị Mai cho biết, mặc dù đã đạt được một số kết quả nhất định nhưng thời gian tới, công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh sẽ gặp rất nhiều khó khăn bởi nguồn viện trợ từ các tổ chức nước ngoài cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam ngày càng hạn hẹp.

Đến nay, nguồn viện trợ này đang giảm dần, từ năm 2013 kinh phí bị cắt giảm 60%, ảnh hưởng rất lớn đến việc duy trì các hoạt động cho phòng, chống HIV/AIDS. Đặc biệt, hết năm 2015, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2012-2015 kết thúc, trong khi đó, tất cả những bệnh nhân nhiễm HIV cần được chăm sóc suốt đời.

Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới, tỷ lệ đói nghèo còn cao, nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế; tệ nạn mua bán và sử dụng ma tuý vẫn diễn biến phức tạp cũng như tình trạng dân di, biến động về làm việc, sinh sống dẫn đến nguy cơ lây nhiễm HIV trong cộng đồng.

Trước nguy cơ nguồn viện trợ thuốc ARV đang bị cắt giảm mạnh, HĐND tỉnh Lai Châu đã ra nghị quyết về việc bảo đảm tài chính cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2015-2020 trên địa bàn tỉnh.

Bà Mai hy vọng, sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo tỉnh sẽ tiếp thêm sức mạnh về cả vật chất và tinh thần cho các cán bộ và cả các bệnh nhân trong việc phòng, chống và đẩy lùi HIV/AIDS tại Lai Châu.

Uyên Na
Cùng chuyên mục
Hà Nội: Công bố điểm thi vào lớp 10 trước ngày 1/7

Hà Nội: Công bố điểm thi vào lớp 10 trước ngày 1/7

Chiều 13/6, trao đổi với phóng viên báo Tin tức, ông Phạm Quốc Toản, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, Hà Nội sẽ công bố điểm thi vào lớp 10 Hà Nội trước ngày xác nhận nhập học.

Đọc thêm

“Bình tĩnh tự tin thi tốt con nhé”

Phụ huynh động viên con trước khi con bước vào phòng thi.
(PLVN) -Đó là những lời động viên, chia sẻ, những cái ôm của phụ huynh sáng nay trước khi con bước vào phòng thi kết thúc 2 môn cuối cùng kỳ thi vào lớp 10 Hà Nội năm 2021.

Nỗi ám ảnh mang tên… “con covid”

Lấy cảm hứng từ các sự kiện gần đây, họa sĩ người Thụy Điển gốc Hàn Lisa Wool-Rim Sjöblom đã cố gắng truyền tải sự miệt thị mà người châu Á phải đối mặt ngày càng nhiều trong đại dịch toàn cầu Covid-19 bằng một thứ ngôn ngữ đặc biệt: truyện tranh. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Bị đàm tiếu trên mạng xã hội khi mắc bệnh. Bị xa lánh khi điều trị về nhà, mang tiếng là người mang họa về cho làng xóm… Đó là những điều bất khả kháng mà hầu như nhiều bệnh nhân Covid-19 đã phải đối mặt và phải vượt qua. Những ngày này, sự kì thị, sự lo lắng thái quá đến phát bệnh là chuyện không có hồi kết…

Ý thức và sự nghiêm minh của pháp luật

Ý thức người dân trong phòng chống Covid-19 là rất quan trọng.
(PLVN) - Gần đây, qua diễn biến dịch tễ của một số ca bệnh Covid-19 đã cho thấy một số hành vi vi phạm như che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời hiện trạng bệnh…, khiến cuộc chiến chống dịch vô cùng vất vả, tốn kém và gây ra rất nhiều hệ lụy cho xã hội.

Thưởng thức vải thiều - san sẻ yêu thương

Vải thiều Bắc Giang sẽ chính thức lên sàn Lazada thông qua 2 gian hàng chính hãng của VinMart và FoodMap.
(PLVN) - Cứ vào hạ, người dân lại háo hức trông chờ mùa thu hoạch vải - thức quả tươi ngon đặc trưng của mùa hè. Đúng thời điểm thu hoạch vải thiều, dịch Covid-19 tại tỉnh Bắc Giang trở nên phức tạp, ảnh hưởng không nhỏ tới việc tiêu thụ nông sản của nông dân.

Phòng chống dịch, xin đừng… lơ là

Chợ đêm Đà Lạt đông nghịt du khách trong thời điểm dịch vẫn còn chưa hoàn toàn kiểm soát được.
(PLVN) - Chúng ta có thể hồn nhiên vui chơi như cây cỏ, sống đúng như những gì mình mong muốn ở thời điểm cuộc sống bình thường. Nhưng thời điểm dịch bệnh bùng phát, hồn nhiên quá sẽ là sự hồn nhiên ích kỉ đi cùng nhiều hệ lụy khó lường.

Sáng ngời những tấm gương bình dị mà cao quý

10 năm cõng bạn đến trường là hành trình yêu thương của Ngô Minh Hiếu.
(PLVN) -  Cho dù những khó khăn, giông bão, cuộc đời vẫn luôn đẹp vì có những con người bình dị đã vượt lên hoàn cảnh, số phận, dám nghĩ, dám làm, không ngừng cố gắng, hết lòng vì lợi ích của cộng đồng, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bi hài 101 lý do lẻn vào “đại náo” khu cách ly

Nhóm người kéo đến nhà bà S đánh ghen.
(PLVN) - Trèo tường vào khu cách ly thăm bạn gái; vượt ruộng vào khu cách ly đánh ghen, chui vào xe rác lọt vào khu cách ly đòi tiền rượu; lẻn vào khu cách ly bán xổ số, bán hàng rong; “tiếp tế” rượu, nhậu nhẹt “ăn mừng” chia tay khu cách ly… Đó là hành động thiếu ý thức phòng dịch, vô trách nhiệm với sức khỏe cá nhân, gia đình và cả cộng đồng. Đó là mối nguy dễ lây lan dịch bệnh khiến người dân vô cùng lo lắng.

Hồn nhiên hay thú vui hát karaoke “trốn lệnh”?

Giữa mùa dịch, nhiều chủ quán ham lợi vẫn tổ chức kinh doanh karaoke, tụ tập khách thiếu ý thức hát hò.
(PLVN) -  Giữa thời điểm giãn cách xã hội, vẫn có không ít những cá nhân hám lợi, ham vui, ý thức kém, tập trung hát karaoke, vừa ảnh hưởng đến công tác phòng chống dịch bệnh lại gây mất trật tự xóm làng, đô thị.

Văn và đề thi “mở” đến… hoang mang

Đề thi dù ra theo hướng nào thì đích đến cuối cùng cũng là hướng tới mỹ cảm chứ không phải là đánh đố… (Ảnh minh họa: nguồn Vietnamnet)
(PLVN) - Thời gian qua, nhiều đề thi môn Ngữ văn ở các địa phương vấp phải các ý kiến trái chiều. Khi mà đề Văn những năm gần đây đã ra theo hướng mở, không còn khuôn sáo theo chiều hướng học tủ, học lệch. Đề thường mang tính thời sự và gây nhiều tranh cãi về một hiện tượng xã hội hay một vấn đề gì đó đang được giới trẻ, xã hội quan tâm…