Nổ súng phòng vệ khi giữ rừng bị xét tội giết người?

Một kiểm lâm viên trẻ dũng cảm truy bắt lâm tặc, bảo vệ rừng tại Vườn quốc gia (VQG) Yok Don - Đắc Lắc phải hầu tòa vào trung tuần tháng 4 này về tội “Giết người vượt quá phòng vệ chính đáng” theo khoản 1 điều 96 Bộ luật Hình sự.

Gỗ khai thác trái phép bị kiểm lâm VQG Yok Đon tịch thu.

Vụ việc đang gây bức xúc trong dư luận, đặc biệt là lực lượng kiểm lâm - những người đang phải đối mặt với nạn chống người thi hành công vụ ngày một liều lĩnh và hung hãn vì hồ sơ vụ án có nhiều chi tiết cho thấy bị can đã phòng vệ chính đáng khi bị lâm tặc cầm mã tấu lao vào tấn công.

Phòng vệ chính đáng hay vượt quá giới hạn?

5h ngày 13/4/2010, tổ tuần tra, mật phục bắt các đối tượng khai thác, vận chuyển gỗ trái phép tại tiểu khu 429 thuộc Trạm kiểm lâm VQG Yo Don, trong đó có kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành (SN 1986) phát hiện các lâm tặc đang dùng xe máy vận chuyển gỗ ra ngoài.

Lực lượng kiểm lâm tổ chức vây bắt được đối tượng Võ Thanh Trà cùng xe máy chở gỗ, các đối tượng còn lại là Nguyễn Thanh Hưng, Nguyễn Văn Thịnh, Lê Minh Hưng và Đinh Văn Bằng bỏ chạy. Khoảng 10 phút sau, những đối tượng này quay lại cùng với Đỗ Minh Khuê (bạn của Bằng), dùng đá và gậy tấn công lực lượng kiểm lâm. Các kiểm lâm viên yếu thế nên phải rút lui ra phía ngoài và bắn chỉ thiên để trấn áp (Ngô Nhật Thành bắn).

Tuy nhiên, các lâm tặc hung hãn hơn, chúng hô lên “Điếc không sợ súng” và tiếp tục dùng đá, gậy tấn công lực lượng kiểm lâm. Kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành buộc phải bắn chỉ thiên phát thứ hai. Lúc này, Đinh Văn Bằng tay cầm dao mã tấu chạy từ trên đồi xuống chỗ Đỗ Minh Khuê đang đứng (chỗ xe máy chở hai lóng gỗ) và bảo Khuê: “Mày cầm dao chặt gỗ đi để tao ra ngăn kiểm lâm lại”. Sau đó Bằng cầm mã tấu chạy tới tấn công kiểm lâm viên Thành và lực lượng kiểm lâm.

Anh Thành đưa nòng súng lên trời bắn chỉ thiên nhưng đạn không nổ. Thành hạ súng xuống lên đạn thì Bằng cầm dao chạy tới chém. Ở khoảng cách quá gần (khoảng 2m), theo phản ứng tự vệ, anh Thành hướng nòng súng về phía Bằng bắn một phát trúng ngực Bằng, khiến Bằng tử vong.

Bản kết luận điều tra số 98/PC45 ngày 13/11/2010 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắc Lắc ghi nhận sự việc trên nhưng lại khẳng định Ngô Nhật Thành phạm tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Căn cứ để cơ quan này khép tội Thành là khoảng cách giữa Thành và Bằng còn khoảng 2m mà Thành đã nổ súng là “coi thường pháp luật, coi thường tính mạng, sức khỏe của người khác”.

Ngày 2/3/2011, VKSND tỉnh Đắc Lắc đã quyết định truy tố kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành về tội “Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng” theo quy định tại Khoản 1, Điều 96, Bộ luật Hình sự. Phiên tòa xét xử kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành dự kiến diễn ra trung tuần tháng 4 này.

Kiểm lâm bảo vệ rừng, ai bảo vệ kiểm lâm?

Điều đáng nói là sau khi xảy ra sự việc đáng tiếc với Đinh Văn Bằng, VQG Yok Don và gia đình kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành đã đưa nạn nhân về quê ở Bình Định, lo mai táng và hỗ trợ 80 triệu đồng. Bố đẻ Đinh Văn Bằng đã có đơn bãi nại gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắc Lắc, đề nghị không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành.

VQG Yok Don, Tổng Cục lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cũng nhiều lần có văn bản tới Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắc Lắc đề nghị cơ quan này xét yếu tố phòng vệ chính đáng của kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành và thực trạng bức xúc trong công tác đấu tranh bảo vệ rừng, đấu tranh chống lâm tặc... để giải quyết vụ việc hợp lý, hợp tình song kết cục kiểm lâm viên Thành vẫn bị truy tố.

Ông Trương Văn Trưởng - Giám đốc VQG Yok Don bức xúc cho hay: “Kiểm lâm viên Thành vốn là người hiền lành, có trách nhiệm với công việc, chưa từng có tiền án, tiền sự. Hành vi dũng cảm của Thành chống lại lâm tặc lẽ ra cần được biểu dương vậy mà lại bị đưa ra xét xử gây hoang mang trong lực lượng, ảnh hưởng tới “cuộc chiến” giữ rừng đang rất cam go tại VQG”.

“VQG Yok Don đang bị tàn phá nghiêm trọng, hiện lâm tặc đã tấn công vào vùng lõi của bương, đã chặt gần hết các loại gỗ quý. Nếu không quyết liệt bảo vệ rừng thì chỉ 5-10 năm nữa sẽ không còn VQG”, ông Trưởng khẳng định.

Đồng quan điểm này, ngày 25/3 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hứa Đức Nhị cũng có văn bản gửi các cơ quan chức năng tỉnh Đắc Lắc đề nghị các cơ quan này cần khách quan, toàn diện khi xem xét vụ án. Đồng thời quan tâm đến những khó khăn, áp lực đối với lực lượng kiểm lâm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ rừng.

Thứ trưởng cho biết, lực lượng kiểm lâm hiện nay gặp sự chống đối ngày một quyết liệt, hung hãn của lâm tặc và số cán bộ, công chức kiểm lâm hy sinh, bị thương trong cuộc chiến này đang ngày càng gia tăng.

Năm 2002, kiểm lâm viên Hoàng Minh Huệ ở VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, cũng đã phải hầu tòa với tội danh tương tự khi nổ súng phòng vệ trước một tên lâm tặc khét tiếng ở vùng này. Tại Tòa, anh đã được tuyên vô tội trong sự đồng tỉnh, ủng hộ của dư luận cả nước, những người đứng về lẽ phải của cuộc chiến bảo vệ rừng cam go và khốc liệt.

Một phiên tòa công tâm, khách quan là những gì kiểm lâm viên Ngô Nhật Thành và lực lượng kiểm lâm toàn quốc đang trông chờ ở các cơ quan tố tụng tỉnh Đắc Lắc.

Thanh Lương