Ninh Thuận: Rừng dương bị “cát tặc” băm nát, chính quyền có buông tay?

(PLVN) - Gần 1ha diện tích rừng dương (phi lao) phòng hộ ven biển ở thôn Mỹ Hòa (xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận) bị các đối tượng khai thác cát trái phép đào bới, khiến hàng trăm cây dương trơ gốc ngã chết. Tình trạng này diễn ra trong nhiều năm nhưng đến nay vẫn chưa được ngăn chặn, bởi lực lượng chức năng địa phương… khó tiếp cận để xử lý.
Rừng dương bị ngã đổ do các đối tượng khai thác cát trái phép. Rừng dương bị ngã đổ do các đối tượng khai thác cát trái phép.

Rầm rộ khai thác cát trong đêm

Theo người dân xã Vĩnh Hải, tình trạng khai thác cát trái phép tại rừng dương phòng hộ ven biển Mỹ Hòa, khiến hàng trăm cây dương bị trơ gốc ngã chết đã diễn ra nhiều năm nhưng đến nay chính quyền địa phương vẫn chưa có động thái ngăn chặn.

Các đối tượng khai thác cát trái phép chỉ hoạt động vào ban đêm bằng phương tiện xe công nông được độ thành xe tải cỡ nhỏ, có cử người canh gác ở nhiều điểm. Khi phát hiện người lạ, ngay lập tức đội ngũ canh gác thông báo cho các đối tượng khai thác ngưng hoạt động. 

Để có bằng chứng xác thực, trong các ngày 12 và 13/12, phóng viên đã tìm cách lọt vào bãi khai thác cát từ 3h sáng. Trong ngày 12/12, tại điểm khai thác, phóng viên ghi nhận nhiều tiếng xe chở cát tiến vào bãi khai thác, ánh đèn của xe chiếu sáng cả một gốc rừng… 

Khi vào điểm khai thác, 03 chiếc xe công nông độ chế thùng như xe tải bắt đầu khai thác cát. Mỗi xe từ 2 - 4 người dùng xẻng xúc cát lên xe. Chừng 15 - 20 phút, các xe đầy cát bắt đầu ì ạch chạy ra khỏi bãi. Thay vào đó là những chiếc xe khác tiếp tục chạy vào khai thác cát. Cứ như vậy, trong khoảng thời gian từ 3h - 5h30, phóng viên ghi nhận có hàng chục lượt xe vào ra xúc cát. Ngoài ra, còn có gần chục người chạy xe máy “tháp tùng” theo để xúc cát.

Nhằm tránh bị phát hiện, các đối tượng khai thác cát tổ chức phân công người canh gác tại nhiều điểm xung quanh, dùng đèn pin đảo quét liên tục các điểm nghi ngờ, khi có động tĩnh là lập tức dùng tín hiệu báo cho đồng bọn. Đến gần 6h sáng, sau khi chuyến xe cuối cùng ra khỏi điểm khai thác, các đối tượng mới thu dọn đồ đạc để rời đi.

Ninh Thuận: Rừng dương bị “cát tặc” băm nát, chính quyền có buông tay? ảnh 1
Xe công nông chế độ khai thác cát trái phép tại rừng dương ở Mỹ Hòa vào ban đêm. 

Tiếp cận hiện trường các đối tượng vừa khai thác, phóng viên ghi nhận những hố cát vừa bị đào thành hàm ếch ăn sâu vào các gốc dương. Một số cây dương vừa ngã đổ do bị đào hở gốc, một số cây khác bị đốn ngang gốc để giải phóng đường đi cho xe chở cát, nhiều cây bị khoét trơ rễ có khả năng gãy đổ bất cứ lúc nào.

Nhìn rộng ra khu vực xung quanh, trên diện tích khoảng 1ha, các đối tượng đã đào bới khai thác hàng nghìn khối cát, biến mặt rừng dương thành hố sâu từ 3 - 5m kéo dài như một thung lũng. Hàng trăm cây dương bị bật gốc, đốn hạ, một số cây khác đã chết khô từ lâu. Ngoài ra, còn có hàng trăm cây bụi lớn nhỏ bị đào trốc gốc nằm ngỗn ngang trong lòng “thung lũng” cát.

Khoảng 3h30 sáng ngày 13/12, phóng viên lần theo một chiếc xe công nông độ chế chở đầy cát từ rừng dương Mỹ Hòa đi theo tỉnh lộ 702 về phía xã Thanh Hải (huyện Ninh Hải), sau đó vào đường hẻm, rồi đổ cát gần rẫy trồng hành của một hộ dân ở thôn Mỹ Hiệp (xã Thanh Hải). 

Ninh Thuận: Rừng dương bị “cát tặc” băm nát, chính quyền có buông tay? ảnh 2
Hiện trường khai thác cát trái phép tại rừng dương ở Mỹ Hòa. 

Khi trời sáng, trong vai người đi tìm hiểu trồng hành, tỏi, phóng viên được một nông dân trồng hành ở thôn Mỹ Hiệp chỉ “bí quyết” trồng hành, tỏi năng suất cao. Đó là dùng cát động rải lên mặt đất khi gieo giống mới.

“Làm như vậy đất sẽ mát và năng suất hành, tỏi tăng gấp đôi, gấp ba. Thường thì sau mỗi lần thu hoạch, nông dân sẽ mua cát do các đối tượng khai thác từ các xã Vĩnh Hải và Thanh Hải để trồng hành, tỏi. Mỗi xe cát chở được từ 2 - 3 khối có giá trên 500 nghìn đồng”, người này cho biết.

Một người dân khác cho biết, ngoài việc bán cho các hộ dân trồng hành, tỏi, các đối tượng khai thác cát trái phép còn bán cho các hộ dân có nhu cầu san lấp mặt bằng xây dựng công trình tại địa phương. 

“Việc khai thác cát như thế này đã diễn ra trong nhiều năm. Đêm đêm có hàng chục lượt xe chạy ầm ầm qua nhà tôi. Có khi từ 12h đêm cho đến sáng. Xe cứ vô tư bán cát nhưng chẳng thấy ai nhắc nhở hay ngăn chặn gì”, người này cho biết.

Chính quyền có buông tay?

Trao đổi với chúng tôi, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải Nguyễn Hải Đăng xác nhận, UBND xã có biết tình trạng khai thác cát trái phép ảnh hưởng đến rừng dương phòng hộ ven biển ở thôn Mỹ Hòa. 

“Các đối tượng khai thác cát lén lút vào ban đêm và có cắt cử người canh gác nên lực lượng chức năng của xã khó tiếp cận để xử lý. Việc khai thác cát không phép là vi phạm quy định về khai thác tài nguyên khoáng sản. Thời gian qua, lực lượng chức năng xã có xử lý vài trường hợp. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa ngăn chặn được tình trạng khai thác cát trái phép ở rừng dương Mỹ Hòa. Hiện xã đang xây dựng kế hoạch phối hợp các lực lượng tổ chức mật phục xử lý dứt điểm”, ông Đăng nói.

Theo ông Nguyễn Tường Giao - Phó Giám đốc phụ trách Vườn Quốc gia Núi Chúa, khu vực rừng dương Mỹ Hòa được Vườn Quốc gia Núi Chúa trồng, chăm sóc và bảo vệ từ năm 1996 theo chương trình trồng rừng, phủ xanh đất trống, đồi trọc của Nhà nước, với mục đích phòng hộ ven biển, chống cát bay và xâm nhập mặn. 

Ninh Thuận: Rừng dương bị “cát tặc” băm nát, chính quyền có buông tay? ảnh 3
Cát khai thác được bán cho các hộ trồng hành, tỏi ở xã Thanh Hải. 

Năm 2012, khu vực này được UBND tỉnh Ninh Thuận cấp chứng nhận đầu tư cho Công ty Cổ phần Smart Asgard Việt Nam để thực hiện dự án Khu resort Spa nho - Trang trại trồng nho - Nhà máy rượu vang nho (gọi tắt là dự án Spa nho). Dự án đã bồi thường, hỗ trợ cho Vườn Quốc gia Núi Chúa toàn bộ số cây dương trồng trên khu đất này từ tháng 3/2012. 

“Hiện khu rừng dương là do chủ đầu tư dự án Spa nho quản lý. Tuy nhiên, do dự án chưa đi vào hoạt động nên hiện nay người dân vào khai thác cát, làm chết số lượng lớn cây dương. Về mặt lâm nghiệp, lực lượng kiểm lâm Vườn Quốc gia Núi Chúa thường xuyên kiểm tra, thông báo cho chính quyền địa phương để xử lý kịp thời tình trạng khai thác cát trái phép khiến rừng bị mất dần”, ông Giao cho biết.

Khi được hỏi về trách nhiệm của đơn vị quản lý, một lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Ninh Thuận cho rằng, khu vực rừng này là rừng trồng theo chương trình phủ xanh đất trống, đồi trọc ven biển, với mục đích chống cát bay và đã được UBND tỉnh Ninh Thuận cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu cho Công ty Cổ phần Smart Asgard Việt Nam từ ngày 12/5/2009, điều chỉnh lần thứ nhất vào ngày 31/12/2013. 

Dự án Spa nho với diện tích dự kiến sử dụng 38,9ha đất công do UBND xã Vĩnh Hải quản lý, trong đó có khu vực rừng dương. Thời gian hoạt động là 50 năm, kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận. UBND huyện Ninh Hải có quyết đinh số 647/QĐ-UBND ngày 13/3/2012 đền bù các loại cây thuộc dự án tổng số tiền hơn 439 triệu đồng. 

“Khu đất này đã giao cho chủ đầu tư dự án dự án Spa nho nhưng đến nay do còn một số vướng mắc về thủ tục đền bù, giải phóng mặt bằng dự án và có một số liên quan đến yếu tố nước ngoài nên vẫn chưa triển khai cũng như chưa thể thu hồi dự án được”, vị này nói.

Vị lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Ninh Thuận cho biết thêm, khu vực rừng dương Mỹ Hòa nằm giữa ranh giới xã Vĩnh Hải và xã Thanh Hải. Trước khi trồng dương, đây là vùng đất hoang nhưng khi dự án được cấp phép thì xảy ra tranh chấp đất với người dân địa phương. Khu vực này hiện nay không thuộc quản lý của Vườn Quốc gia Núi Chúa vì đã giao cho doanh nghiệp và địa phương.

Rừng dương phòng hộ ven biển Mỹ Hòa có tác dụng chống cát bay, chống sạt lở bờ biển, bảo vệ môi trường sinh thái. Trong lúc dự án Spa nho chưa triển khai, chưa trồng cây thay thế, rừng dương vẫn phát huy tác dụng bảo vệ môi trường. Nếu không kịp thời ngăn chặn nạn khai thác cát trái phép như hiện nay thì không chỉ nguồn tài nguyên của địa phương bị mất mà diện tích rừng dương sẽ bị phá nát trong nay mai.

Nguyễn Vương - Đình Phùng
Cùng chuyên mục
Ước tính khoảng 90 tỉ đồng “chảy qua” đường dây ghi lô, đề của Đào Thị Hương.

Nhiều đường dây lô, đề chục tỉ hoạt động trên internet bị sờ gáy

(PLVN) - Tình trạng đánh bạc bằng hình thức lô, đề đã và đang là tệ nạn nhức nhối của xã hội hiện nay. Thời đại công nghệ thông tin phát triển, các đối tượng vi phạm pháp luật bằng cách sử dụng các ứng dụng mạng xã hội để đánh lô, đề khiến tệ nạn này ngày càng khó kiểm soát…

Đọc thêm

Một ngày trong quân ngũ

Một ngày trong quân ngũ
(PLVN) - Thời gian được học tập, rèn luyện trong môi trường quân ngũ, hành trang có được của các chiến sĩ là sự tự tin, bản lĩnh, lối sống có nền nếp, quy củ để trau dồi những phẩm chất của người lính “Cụ Hồ”...

Trở thành diễn giả sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc

Từ một nạn nhân, chị Lữ Thị Tím trở thành diễn giả vì cộng đồng phòng chống nạn mua bán người.
(PLVN) - Chị Lữ Thị Tím chính là nạn nhân của tội phạm mua bán người. Sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc, chị đã bỏ trốn và may mắn trở về Việt Nam nhưng đôi chân thì không còn lành lặn. Dù đôi chân bị cắt cụt nhưng cô gái miền sơn cước đã làm nên kỳ tích khi dần tạo dựng cuộc sống mới. Chị cũng trở thành “diễn giả” lên tiếng về nạn mua bán người.

Kình ngư Lê Nguyễn Paul: Tự hào khi là người Việt Nam tranh tài ở SEA Games

Kình ngư Việt kiều giành 10 HCV cho đoàn An Giang và phá 5 kỷ lục quốc gia.
(PLVN) - Dù sinh ra và lớn lên tại Mỹ nhưng Lê Nguyễn Paul đã luôn nuôi nguyện vọng khoác áo đội tuyển bơi Việt Nam, quê hương của cả bố mẹ anh. Được tham gia đội tuyển quốc gia từ năm 2017, tới nay, Lê Nguyễn Paul đã có 3 lần vinh dự đại diện cho Việt Nam tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games).

Nơi có thể chạm tay vào lịch sử bảy nghìn năm

Làng chài cổ Cái Bèo hôm nay.
(PLVN) - Làng chài Cái Bèo hay còn gọi là làng chài Vụng O tọa lạc bên đảo Ngọc, quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, Hải Phòng. Cái Bèo nằm giữa thung lũng đá vôi, chạy dọc bờ biển khu 2B Bến Bèo. Đây là ngôi làng cổ lâu đời nhất Việt Nam, ước chừng lên tới 7.000 năm, nơi đây cũng là cửa ngõ vào vịnh Lan Hạ.

Bảo tồn nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Lự

Phụ nữ dân tộc Lự vẫn giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống để tạo ra những bộ trang phục đặc trưng.
(PLVN) - Xưa kia đồng bào Lự trồng bông, dệt vải để đáp ứng nhu cầu của gia đình thì ngày nay, nghề này đã vươn ra khỏi phạm vi nhỏ hẹp này, trở thành sản phẩm hàng hóa, từng bước mở ra hướng thoát nghèo cho bà con.

Cảnh giác với quảng cáo “việc nhẹ, lương cao” trên đất Campuchia

Những nạn nhân bị lừa sang Campuchia may mắn được giải thoát (Ảnh: vtv.vn)
(PLVN) - Các tổ chức, người môi giới móc nối cho người lao động sang Campuchia dưới hình thức đi xuất khẩu để lừa các nạn nhân vào làm tại các tổ chức chuyên phục vụ cho các sòng bạc, hoặc lôi kéo khách hàng tham gia các trò chơi đánh bạc. Trước đó, những lời hứa hẹn về một công việc nhàn hạ, lương cao đã khiến nhiều người mắc bẫy...

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố
(PLVN) -  Sau khi các cuộc bầu cử Trưởng khu các khu phố thuộc phường Nam Sơn kết thúc, nhiều ý kiến không đồng thuận với kết quả bầu cử, cũng như quy trình ấn định danh sách chính thức ứng cử viên. Tuy nhiên, đơn vị tổ chức bầu cử lại cho rằng họ đã làm đúng theo quy định của tỉnh Bắc Ninh.

Nông dân miền Tây ưa dùng thiết bị bay trong sản xuất nông nghiệp

Người dân dùng thiết bị bay không người lái để phun thuốc bảo vệ thực vật phòng trị sâu bệnh hại lúa.
(PLVN) - Những năm gần đây, nông dân huyện Tam Nông, Đồng Tháp đã dùng các trang thiết bị, máy móc hiện đại vào sản xuất nông nghiệp, mang lại hiệu quả rất đáng kể. Nổi bật là việc ứng dụng thiết bị bay không người lái để phun thuốc bảo vệ thực vật phòng trị bệnh cho lúa.