Ninh Bình: Tràn lan cảng bãi trái phép đe dọa an toàn đê điều trước mùa lũ

Hiện trạng đáng báo động

Tại các tuyến sông có đê trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, đặc biệt dọc hai bờ sông Ninh Cơ và sông Đáy, có thể thấy tình trạng vi phạm pháp luật về đê điều đang diễn ra phức tạp. Loạt cảng, bến bãi thủy nội địa, tập kết và kinh doanh vật liệu xây dựng hoạt động rầm rộ đã thu hẹp diện tích lòng sông và tạo ra nhiều hình ảnh nhếch nhác.

Không chỉ gây mất an toàn hệ thống đê điều và thủy lợi, các bến bãi trái phép còn gây ra nhiều hệ lụy về giao thông và môi trường. Đối với các bãi tập kết vật liệu xây dựng và trạm trộn bê tông ở khu vực bãi sông, trong quá trình tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng, các loại xe tải trọng lớn liên tục ra vào, "cày nát" đường sá, gây hư hỏng nghiêm trọng kết cấu giao thông. Mỗi khi có xe ra vào là khói bụi mù mịt, gây mất an toàn giao thông.

Theo ghi nhận của phóng viên, hiện nay trên khu vực đê sông đoạn chảy qua xã Nghĩa Sơn tồn tại hàng loạt bến bãi tập kết vật liệu xây dựng, trạm trộn bê tông... tạo nên một hình ảnh mất mỹ quan, bụi bặm. Trong đó, nhiều bến bãi hoạt động không phép, không nằm trong quy hoạch.

Ngày 29/1/2026, UBND tỉnh Ninh Bình đã có Văn bản số 613/UBND-VP3 về việc tăng cường quản lý Nhà nước đối với hoạt động tập kết bến bãi, kinh doanh khoáng sản, vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh.

Trong đó, UBND tỉnh Ninh Bình giao Sở Xây dựng chủ trì tham mưu quản lý về quy hoạch xây dựng, điều kiện hình thành và hoạt động của bến bãi tập kết, kinh doanh khoáng sản, vật liệu xây dựng; hướng dẫn, kiểm tra UBND cấp xã trong việc kiểm soát trật tự xây dựng, sử dụng mặt bằng bến bãi đúng quy hoạch, đúng mục đích; tham mưu UBND tỉnh đình chỉ, chấm dứt hoạt động đối với các bến bãi vi phạm quy định về xây dựng theo thẩm quyền.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về đất đai, hoạt động khoáng sản, các quy định về bảo vệ môi trường để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Công an tỉnh Ninh Bình được giao chủ trì công tác nắm tình hình, phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, truy xuất nguồn gốc khoáng sản và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động bến bãi tập kết, kinh doanh khoáng sản, vật liệu xây dựng; tổ chức điều tra, xử lý nghiêm các vụ việc có dấu hiệu tội phạm; bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ, đường thủy.

UBND tỉnh Ninh Bình đồng thời chỉ đạo UBND các xã, phường rà soát, thống kê đầy đủ các bến bãi tập kết, kinh doanh khoáng sản, vật liệu xây dựng trên địa bàn; Chủ động kiểm tra thường xuyên, kịp thời phát hiện, lập hồ sơ, xử lý các trường hợp vi phạm theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo đầy đủ, kịp thời cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý.

Một xã có đến 30 bến bãi vi phạm

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Mạnh Trung (Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi - Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình) cho biết, tình trạng vi phạm pháp luật về đê điều trên địa bàn tỉnh Ninh Bình là tương đối nhiều. Với trách nhiệm là cơ quan tham mưu về chuyên môn trong việc quản lý và phát hiện các vi phạm trong lĩnh vực đê điều thì cấp xã là lực lượng chính và nếu làm tốt thì sẽ có hiệu quả cao nhất, Chi cục Thủy lợi và Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã nhiều lần tham mưu cho tỉnh Ninh Bình ra văn bản đôn đốc các xã, phường về kiểm tra, rà soát, xử lý vi phạm pháp luật về đê điều trên các tuyến đê, bãi sông trên địa bàn tỉnh.

Thực trạng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình tồn tại rất nhiều các bãi tập kết, kinh doanh khoáng sản, vật liệu xây dựng không phép, bên cạnh đó một số bến bãi có phép nhưng đã hết thời hạn. Ngoài ra, có một số bến bãi tập kết vật liệu xây dựng, trạm trộn bê tông tạm nhằm phục vụ các công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh, tuy nhiên sau khi đã hoàn tất công trình, các bến bãi này lại không được di dời, ngừng hoạt động mà vẫn tiếp tục hoạt động, có trường hợp còn “sang tay” cho cá nhân, doanh nghiệp khác tiếp tục hoạt động, khai thác.

Theo số liệu phóng viên thu thập được, trên địa bàn xã Nghĩa Sơn chỉ có duy nhất 1 cơ sở được cấp phép hoạt động, tuy nhiên có đến 30 bến bãi tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng, trạm trộn bê tông là hoạt động không phép, vi phạm pháp luật về đê điều vẫn tồn tại.

Ông Trung cho biết, Báo cáo số 13/BC-CCTL ngày 27/01/2026 của Chi cục Thủy lợi về tình hình vi phạm pháp luật về đê điều năm 2025 và công tác giải tỏa vi phạm trên địa bàn tỉnh Ninh Bình nêu, năm 2025, toàn tỉnh phát sinh 49 vụ vi phạm pháp luật về đê điều (đã giải tỏa 31 vụ, còn tồn tại 18 vụ).

Chi cục Thủy lợi và Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã có nhiều văn bản đôn đốc các xã trong việc thống kê, rà soát các trạm trộn, bãi tập kết vật liệu xây dựng, tuy nhiên đến nay mới chỉ có một số xã hoàn thành việc này, còn rất nhiều xã vẫn chưa thống kê và có văn bản hồi đáp.

Ngày 5/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự vi phạm quy định về khai thác tài nguyên xảy ra tại khu vực sông Đáy thuộc địa phận xã Nghĩa Sơn, tỉnh Ninh Bình; đồng thời ra quyết định khởi tố bị can đối với Lương Quang Điệp (SN 1960, trú tại xã Quỹ Nhất, tỉnh Ninh Bình) về hành vi vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.

Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh phát hiện Lương Quang Điệp và Trần Văn Hảo (sinh năm 1974, trú tại xã Nghĩa Sơn) đang vận hành phương tiện thủy để hút cát từ lòng sông Đáy thuộc địa phận xã Nghĩa Sơn lên khoang chứa hàng của phương tiện.

Quá trình điều tra xác định, phương tiện thủy trên là của Lương Quang Điệp, Trần Văn Hảo được thuê đi cùng để phụ việc hút cát trên sông. Mặc dù, không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép khai thác cát trên sông Đáy, nhưng vì động cơ vụ lợi, Điệp vẫn thực hiện hành vi khai thác cát trái phép để bán kiếm lời bất chính với tổng số tiền thu lợi hơn 87 triệu đồng.

(Còn nữa)