Ninh Bình siết chặt kỷ luật đấu thầu, yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm, không để phát sinh cơ chế “xin - cho”
(PLVN) - UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu giám đốc các sở, ban, ngành; chủ tịch UBND các xã, phường; thủ trưởng các cơ quan, đơn vị và các chủ đầu tư căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao khẩn trương quán triệt, triển khai đầy đủ, đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Đồng thời, phải chỉ đạo các chủ đầu tư, bên mời thầu thuộc phạm vi quản lý thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là tổ chức rà soát toàn diện công tác quản lý đầu tư, xây dựng, mua sắm, bảo đảm chặt chẽ từ khâu chuẩn bị dự án như khảo sát, lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, thiết kế, dự toán cho đến đấu thầu, thi công, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán. Việc này nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, sử dụng vốn và hạn chế thất thoát, lãng phí.
Đối với các dự án BT, tỉnh yêu cầu rà soát kỹ lưỡng, chỉ đề xuất triển khai đối với các dự án thực sự cần thiết, cấp bách, có hiệu quả và phù hợp quy hoạch. Đặc biệt, việc sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư phải được xác định rõ về vị trí, diện tích, giá trị, bảo đảm tính khả thi, tránh phát sinh tranh chấp, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
UBND tỉnh nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác đấu thầu. Các cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và UBND tỉnh, không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy, không để phát sinh cơ chế “xin - cho”. Đồng thời, yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Trong quá trình tổ chức đấu thầu, tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư xác định giá gói thầu bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí, phù hợp với thị trường; có thể tham khảo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để đối chiếu. Nghiêm cấm mọi hành vi nâng khống giá gói thầu.
Đối với hình thức chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư hoặc lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt, phải tuân thủ chặt chẽ quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục. Tỉnh đặc biệt lưu ý nghiêm cấm việc lợi dụng các quy định này để “chỉ định” cho các nhà thầu quen thuộc, không đủ năng lực, gây thất thoát ngân sách, hình thành lợi ích nhóm.
Công tác lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu cũng được yêu cầu thực hiện đúng quy định, bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch. Các tiêu chí đưa ra phải phù hợp với quy mô, tính chất gói thầu, không được cài cắm điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một số đơn vị cụ thể.
Trong giai đoạn thực hiện hợp đồng, các chủ đầu tư phải tăng cường giám sát, kiểm soát chặt chẽ việc triển khai của nhà thầu, bảo đảm tiến độ, chất lượng. Việc tạm ứng, thanh toán phải được quản lý chặt, đúng mục đích; thường xuyên rà soát hiệu lực các bảo lãnh liên quan.
Đáng chú ý, UBND tỉnh yêu cầu kiểm soát nghiêm việc sử dụng nhà thầu phụ, không để xảy ra tình trạng chuyển nhượng thầu trái quy định. Đồng thời, nghiêm cấm hành vi thông đồng giữa chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn nhằm hợp thức hóa hồ sơ, nâng khống khối lượng, gây thất thoát ngân sách.
Bên cạnh đó, công tác giải quyết kiến nghị trong đấu thầu phải được thực hiện kịp thời, đúng thẩm quyền, không để kéo dài. Các nhà thầu có hành vi kiến nghị sai sự thật nhằm cản trở hoạt động đấu thầu cũng sẽ bị xử lý nghiêm.
UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin đấu thầu theo quy định; đẩy mạnh mua sắm tập trung đối với các hàng hóa, dịch vụ có nhu cầu lớn nhằm tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Đồng thời, tăng cường áp dụng đấu thầu qua mạng, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.
Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được yêu cầu thực hiện có trọng tâm, tập trung vào các dự án lớn, nhạy cảm hoặc có nhiều kiến nghị. Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác đấu thầu cũng được chú trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Sở Tài chính được giao theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện trên toàn tỉnh; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, bảo đảm nguyên tắc “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong hoạt động đấu thầu. Đồng thời, tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.
Việc triển khai Chỉ thị số 12/CT-TTg được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong công tác đấu thầu tại Ninh Bình, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công, phòng ngừa tiêu cực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.