Ninh Bình quyết liệt triển khai nhiều biện pháp cùng cả nước gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của EC - Bài 4: Minh chứng sinh động cho sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị

Những ngày này, chúng tôi có mặt tại Cảng cá Ninh Cơ (xã Hải Thịnh) được chứng kiến khá đông thuyền trưởng, chủ tàu vào cảng để hoàn thiện thủ tục pháp lý theo quy định trước khi vươn khơi sản xuất. Anh Phạm Văn Sỹ, chủ tàu NĐ-92805 TS vừa thao tác phần mềm điện tử khai báo hải sản, vừa cho biết: “Thực hiện quy định, tôi đã báo cho cán bộ Ban Quản lý Cảng cá (BQLCC) trước 1 giờ khi tàu nhập cảng, vào Văn phòng đại diện kiểm tra, kiểm soát nghề cá thực hiện khai báo, đồng thời chủ động trình toàn bộ hồ sơ, giấy tờ liên quan để BQLCC Ninh Cơ kiểm tra điều kiện tàu trên hệ thống Vnfishbase, kiểm tra sổ sách, thiết bị giám sát hành trình (VMS) và chụp dấu trên sổ danh bạ thuyền viên. Với sự hỗ trợ, hướng dẫn của cán bộ, tôi đã nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ bảo đảm đúng quy định…”.

Không chỉ riêng anh Sỹ mà hầu hết các thuyền trưởng, chủ tàu trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã có nhiều thay đổi về nhận thức, hành động trong việc thực hiện các quy định về chống khai thác IUU. Có được sự chuyển biến căn bản đó là do có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị của tỉnh Ninh Bình với tinh thần khẩn trương, quyết liệt và đồng bộ. Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch về chống khai thác IUU trên địa bàn; các công văn chỉ đạo khẩn trương thực hiện đợt cao điểm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU.

Các sở, ngành, địa phương được phân công nhiệm vụ cụ thể theo hướng “rõ người, rõ trách nhiệm, rõ địa bàn và có kết quả cụ thể”. Chủ tịch UBND các xã ven biển phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra vi phạm trong địa bàn mình phụ trách. Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng (BĐBP), Công an tỉnh và chính quyền các xã ven biển rà soát, xác minh, xử lý nghiêm các vi phạm mất kết nối thiết bị VMS, vượt ranh giới khai thác, khai thác sai vùng, không báo cáo. Song song đó, các lực lượng chức năng tăng cường tuyên truyền, vận động ngư dân nâng cao nhận thức, chấp hành nghiêm quy định về chống khai thác IUU.

Từ tháng 9/2025, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh và Sở NN&MT đã ban hành Kế hoạch liên ngành nhằm khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU. Lực lượng Công an tỉnh đã ban hành các công văn về việc tăng cường phối hợp, khẩn trương xử lý vi phạm hành chính, chỉ đạo công an các xã có tàu cá tăng cường phối hợp xử lý.

Các ngành chức năng và chính quyền cơ sở đã rà soát 855 chủ tàu, 1.038 thuyền trưởng, máy trưởng và 1.666 thuyền viên, tổ chức ký cam kết không vi phạm khai thác IUU đối với 771 chủ tàu. Đồng thời, xóa đăng ký 379 tàu cá do bán ra ngoài tỉnh, giải bản hoặc mất tích; hoàn tất thủ tục mua bán đối với 206 tàu cá, bảo đảm 100% tàu đã đăng ký đều được đánh dấu, viết số theo quy định. Công tác giám sát tàu cá được thực hiện nghiêm túc, trực ban 24/24h tại BQLCC tỉnh và các trạm kiểm soát Biên phòng. Đến nay, 100% tàu cá của tỉnh duy trì kết nối thiết bị VMS trong suốt quá trình hoạt động khai thác, sản xuất trên biển, từ khi rời cảng đến khi cập cảng.

Đặc biệt, lực lượng BĐBP và chính quyền cấp xã đã phát huy tối đa vai trò nòng cốt của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức xã trong nắm địa bàn, quản lý chặt chẽ từng tàu cá, ngư dân, nhất là các đối tượng có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài. Các biện pháp nghiệp vụ, trinh sát được triển khai đồng bộ, ngăn chặn từ sớm, từ xa mọi hành vi có dấu hiệu vi phạm. Nhờ vậy, tỉnh Ninh Bình không có tàu cá nào vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài - đây là một kết quả nổi bật, thể hiện hiệu quả thực chất của đợt cao điểm.

Công tác tuần tra, kiểm soát trên biển được duy trì thường xuyên. Các lực lượng chức năng chốt chặn 24/24h tại các cửa sông, ven biển, kiên quyết không cho tàu thiếu giấy tờ, thiết bị ra khơi; đồng thời cập nhật liên tục dữ liệu tàu cá lên cơ sở dữ liệu quốc gia để quản lý thống nhất. Đáng chú ý, trong đợt cao điểm, các cơ quan chức năng của tỉnh đã xử lý 680 vụ vi phạm hành chính, với tổng số tiền trên 14 tỷ đồng.

Điều đáng ghi nhận là đến nay tỉnh Ninh Bình chưa có trường hợp nào bị khởi tố, truy tố, xét xử liên quan đến hành vi đưa tàu cá, ngư dân khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài hay vi phạm quy định về thiết bị VMS theo Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở NN&MT tỉnh Ninh Bình đánh giá: “Việc EC áp “thẻ vàng” đối với ngành thủy sản Việt Nam đã ảnh hưởng đến thu nhập của ngư dân và uy tín quốc gia. Nhưng đây cũng là cơ hội để chúng ta nhìn lại, điều chỉnh phương thức khai thác theo hướng minh bạch, có trách nhiệm hơn, từng bước phát triển nghề cá bền vững”. Thực tế cho thấy, qua đợt cao điểm này, nhận thức của ngư dân về khai thác hợp pháp đã nâng lên rõ rệt. Nhiều ngư dân chủ động lắp thiết bị VMS, thực hiện khai báo điện tử, tuân thủ quy định khi rời và cập cảng. Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng, giúp người dân hiểu rằng việc gỡ bỏ “thẻ vàng” không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là quyền lợi thiết thân của mỗi ngư dân, mỗi địa phương.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua đã minh chứng sinh động cho sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị tỉnh Ninh Bình. Khi hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp được vận hành đồng bộ, việc triển khai chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở về chống khai thác IUU được thực hiện nhanh hơn, giám sát hiệu quả hơn, sự đồng thuận và thay đổi nhận thức của ngư dân ở Ninh Bình nói không với khai thác hải sản bất hợp pháp được phát động rộng rãi tại các xã ven biển đang phát huy hiệu quả rõ rệt, ngư dân ngày càng tin tưởng và thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.