Những viên ngọc bị bỏ rơi

Khi Ford quyết định chia tay với Jaguar và Land Rover, dư luận lại một lần nữa được bàn tán về sự chênh lệch đẳng cấp dẫn đến kết cục đau buồn của cuộc hôn phối giữa một “anh chàng” thực dụng châu Mỹ với những “cô nàng” quý tộc châu Âu đó.

Vụ ly hôn thế kỷ xảy ra đầu năm 2007 giữa Daimler và Chrysler trở thành bài học về sự kết duyên chênh lệch đẳng cấp và văn hoá, đã cướp đi khoảng 35 tỷ USD của Daimler, trong khi tương lai của Chrysler đến giờ vẫn chưa thực sự rõ ràng. Và ngay đầu năm 2008 này, người ta lại chứng kiến thêm một cảnh đau đớn nữa, mà số phận của những “cô nàng” bị bỏ rơi cũng chưa biết sẽ ra sao.

Nhớ lại câu chuyện của thế giới xe vào những năm 80 và 90 của thế kỷ trước - thời kỳ chạy đua quyền lực, khi nhiều “ông lớn” tìm cách bành trướng. Cơn khát về sự thống soái bùng cháy và các hãng sản xuất xe hơi thời bấy giờ lùng sục đi đàm phán để hợp tác, giảm chi phí sản xuất và giá thành bằng cách sử dụng chung kết cấu sàn xe, tăng quy mô sản xuất với mức đầu tư ít tốn kém. Các ông trùm rủng rỉnh tiền bạc trong túi, đi tìm mua các thương hiệu xa xỉ như một cái thú thời thượng của các tỷ phú mới đua nhau đi tìm mua đồ trang sức. Ford mua Aston Martin, Jaguar, Land Rover và Volvo, GM thì cũng chộp được Saab và Hummer; Fiat mua được Maserati, Volkswagen tóm được Bentley, Bugatti và Lamborghini, còn BMW may mắn có được Rolls-Royce.

Thực tế đã dần dần chứng minh tính xác thực trong lời nói của ông Carlos Ghosn, chủ của liên minh Renault-Nissan và có thể là nhà lãnh đạo thành công nhất của ngành công nghiệp ôtô thế giới trong thập kỷ trước. Ông cho rằng việc sáp nhập không mang lại kết quả bởi không thể áp đặt văn hoá của một công ty này lên một công ty khác. 

Trong suốt 2 thập kỷ bỏ tiền đổ của vào Jaguar, gã khổng lồ Mỹ không những không thu được lợi lộc gì mà còn như đèo thêm một gánh nặng. Jaguar vốn là mác xe long lanh với các mẫu xe đẹp mang đậm phong cách Anh Quốc, nhưng vẫn không được người tiêu dùng đón nhận. Tình hình với Land Rover thì có khả quan hơn, bởi mác xe mày làm ăn bắt đầu có lãi và các mẫu xe địa hình mới đầy chất chơi của hãng bán khá tốt. Trong suốt 60 năm lịch sử (tính đến năm 2008), Land Rover chưa bao giờ có được những nỗ lực vượt bậc như năm qua. Con số kỷ lục 230.000 chiếc Land Rover đến tay khách hàng ở 147 nước trên toàn thế giới trong năm 2007, mang về lợi nhuận 1 tỷ đô, như một minh chứng cho thấy hãng vẫn là một “đứa con có hiếu” của Ford.

Bán Jaguar & Land Rover – sai lầm hay đúng đắn?

Sau vụ chia tay không mấy dễ dàng với Aston Martin vào đầu năm ngoái, thì Jaguar và Land Rover còn lại cùng nằm trong số những viên ngọc sáng giá nhất của Ford. Vậy mà Ford đã quyết định bán đi 2 viên ngọc sáng nhất của mình và ông chủ mới của hai mác xe quý tộc châu Âu này là Tata – một nhà sản xuất xe hơi Ấn Độ với bề dày lịch sử chưa đầy 5 thập kỷ. Với nhiều lý do khác nhau, giới chuyên môn nhận định đây có thể làm một trong những quyết định sai lầm nghiêm trọng nhất trong lịch sử của nhà sản xuất xe hơi Mỹ mang biểu tượng hình Oval xanh này.

Còn lại trong tay Mazda, Lincoln, Mercury và Volvo, Ford sẽ chẳng còn một mác xe xa xỉ nào thực sự gây đình đám để tự hào với cả thế giới. Volvo còn lại là thương hiệu duy nhất của hãng ở châu Âu, nhưng nhà sản xuất này cũng chỉ có tiềm lực và thế mạnh về mảng công nghệ chứ không phải là cái tên khiến người ta liên tưởng đến sự sang trọng. Không biết ông lớn của Detroit có kế hoạch gì về việc phát triển sản phẩm xe sang song song với chiến lược mở rộng dòng xe cỡ nhỏ trên toàn cầu mà hãng vừa tuyên bố đầu năm 2008?

Tiếp đó, Ford có thể sẽ mất đi một khoản thu trông thấy cực lớn trong vài năm sắp tới. Land Rover, bên cạnh các mẫu xe cải tiến đầy chất chơi, vừa nỗ lực cho ra đời một mẫu cực hot mang tên LRX. Với thiết kế và những trang bị công nghệ hiện đại hội tụ, đây có thể coi là “đứa con bạc tỷ” của Ford trong tương lai gần. Nhưng sau vụ chia ly này, liệu “chàng trai” LRX sẽ kiếm tiền để cho ai hưởng thụ đây? Còn Jaguar, có thể còn nhiều vấn đề khó khăn không dễ gì giải quyết, nhưng vận mệnh của “báo đốm Anh Quốc” chắc chắn sẽ trông cậy rất nhiều vào mẫu XF cũng vừa được trình diện và dành được sự hưởng ứng cuồng nhiệt từ phía khách hàng. Thành công được báo trước này sẽ ghi nhận thế nào?

Và những thân phận “lá ngọc cành vàng”

Dĩ nhiên, trên đây chỉ là những vấn đề rõ ràng nhất khiến cho không ít người tiếc nuối khi chứng kiến vụ đổ vỡ này. Các fan hâm mộ còn tỏ ra lo lắng hơn khi đề cập đến thân phận của những “lá ngọc cành vàng” kia. Dẫu là một trong những nhà sản xuất xe hơi tiềm lực và lớn nhất Ấn Độ, nhưng Tata vẫn chỉ biết đến việc sản xuất những chiếc xe giá rẻ cung cấp cho một thị trường đang phát triển. Vẫn biết chuyện sáp nhập hay chia rẽ là lẽ thường của lịch sử, liệu rồi đây những chiếc xe tương lai của hai thương hiệu này sẽ ra sao. Dư luận nhiều người còn hoài nghi về khả năng của Tata và cho rằng có thể hãng này sẽ “hàng mã hóa” những mẫu xe vốn được coi là thượng hạng ở châu Âu trong nhiều năm này.

Ông chủ của Tata dường như cũng thấu hiểu được nỗi lo dư luận đó. Trong một bài phát biểu của mình, ông đã khẳng định rằng Tata sẽ giữ nguyên tất cả những giá trị truyền thống vốn có của Land Rover và Jaguar. Ông nói: “Kế hoạch của chúng tôi là sẽ giữ nguyên những hình ảnh, phong cách và cá tính của những chiếc xe mang nhãn hiệu Jaguar và Land Rover. Đây là các thương hiệu đặc biệt trên toàn cầu và bất kỳ ai sở hữu chúng cũng phải có trách nhiệm giữ gìn và nâng niu bản sắc của chúng”. Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh rằng Tata sẽ không di chuyển nhà máy sản xuất Jaguar hay Land Rover ra khỏi Anh Quốc và duy trì bộ máy quản lý của hai thương hiệu này.

Từ nay, ông chủ Tata chắc chắn có thêm rất nhiều việc để làm. Lúc này thì giới hâm mộ trên toàn thế giới chỉ còn biết trông đợi vào những quyết sách mang tầm chiến lược toàn cầu nhưng lại đặc trưng kiểu châu Á. Với tư duy thực dụng của nhà lãnh đạo Tata, cộng với giá trị truyền thống được bảo tồn trong những sản phẩm mà ông đã từng cam kết, những ai vốn gắn bó và dành tình cảm với hai thương hiệu xa xỉ này khó mà hình dung chính xác hình hài của những thế hệ xe mới mang tên Jaguar và Land Rover.

• Autonet