Những vấn đề đặt ra trong việc nâng cao công tác quản lý điều hành tại các HTX

Nhằm phát huy hiệu quả của mô hình HTX, thời gian qua, Lâm Đồng đã và đang ưu tiên, khuyến khích loại hình kinh tế hợp tác phát triển ngày càng ổn định và vững chắc. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn khá nhiều HTX hiệu quả hoạt động chưa được như mong muốn, thậm chí là thua lỗ, chờ giải thể. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là đội ngũ quản lý, điều hành các HTX trình độ học vấn còn hạn chế, vi vậy khi bước vào hoạt động trong cơ chế thị trường, đội ngũ này chưa tạo bước đột phá cần có cho đơn vị mình.

Truyền nghề cho người lao động tại HTX Hiệp Nhất (Đạ Tẻh).

Thống kê của ngành chức năng cho biết, Lâm Đồng hiện có khoảng 100 HTX các loại. Để nâng cao hiệu quả hoạt động, ban điều hành các HTX đã được biên chế tinh gọn hơn loại hình HTX kiểu cũ, tổ chức cung ứng thêm nhiều dịch vụ cho xã viên và tạo điều tối đa để các thành viên trong Ban quản trị phát huy sở trường của mình… Thế nhưng, một trong những cái khó mà nhiều HTX phải đối mặt và hiện vẫn chưa có hướng giải quyết tốt, đó là chất lượng cán bộ làm trong các HTX chưa tương xứng với nhiệm vụ và trọng trách được xã viên giao phó.

Hiện, có hơn 66% cán bộ quản lý các HTX có trình độ văn hóa cấp III, số còn lại có trình độ cấp II, thậm chí là thấp hơn, trong số đó, còn tới gần 63% cán bộ HTX chưa qua đào tạo chuyên môn. Do trình độ còn hạn chế, nhiều cán bộ lãnh đạo các HTX còn vô tình tạo sức ì cho chính đơn vị, dẫn đến các hoạt động dịch vụ đơn điệu, xã viên thiếu niềm tin vào hiệu quả hoạt động của các HTX.

Ông Nguyễn Đa, Chủ nhiệm HTX Nông nghiệp Thạnh Nghĩa (Đơn Dương), cho biết: “Để HTX phát triển bền vững trong xu thế mới, Nhà nước phải hỗ trợ mạnh trong việc tạo nguồn nhân lực. Bởi vì hiện nay, phần lớn trình độ và năng lực điều hành của cán bộ quản lý HTX chưa đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ nên khi bước vào nền kinh tế thị trường thì sức cạnh tranh kém. Trong khi các thành phần kinh tế khác như doanh nghiệp có thể thu hút nhân lực rất mạnh, có thể thu hút các người giỏi rất là mạnh, nhưng với các HTX thì khó, vì lương và các chế độ liên quan khác rất hạn chế”. 

Nhằm khắc phục tình trạng này, bình quân mỗi năm Lâm Đồng đã dành khoảng 300 triệu đồng từ các chương trình và một phần ngân sách tỉnh để tổ chức các lớp tuyên truyền, bồi dưỡng trình độ nghiệp vụ cho các bộ quản lý các HTX. Tuy nhiên, các lớp bồi dưỡng được tổ chức định kỳ hàng năm chưa thiết thực, nội dung, chất lượng các lớp bồi dưỡng, đào tạo chưa mang tính tập trung; nhiều đầu mối, sở, ngành tổ chức nên rất chồng chéo, gây khó khăn cho các HTX cử cán bộ tham gia. Hệ quả là nhiều HTX cử cán bộ đi cho có, học xong mức độ áp dụng vào thực tế là rất khiêm tốn.

Trong thực tế, nhu cầu nâng cao trình độ của các HTX là rất lớn, nhưng do áp lực về mặt hiệu quả doanh thu hàng tháng, nên các HTX phải tập trung mọi nguồn lực để triển khai các nhiệm vụ sản xuất kinh doanh. Một số cán bộ quản lý HTX cho rằng, nếu tham gia các đợt tập huấn mà thời gian chỉ có khoảng 1-2 ngày thì chẳng khác nào cưỡi ngựa xem hoa. Vì thế phải có kế hoạch tập huấn phù hợp, phải phân loại rõ ràng dài ngày, ngắn ngày theo từng cấp quản lý… Bởi nếu không có chiến lược dài hơi thì việc đào tạo, bồi dưỡng như hiện này sẽ không mang lại hiệu quả gì và ảnh hưởng ít nhiều đến kết quả sản xuất kinh doanh tại các HTX.

Với thực trạng đội ngũ quản lý HTX như hiện nay sẽ không thể giải quyết bài toán về nâng cao trình độ cho đội ngũ lãnh đạo các HTX trong ngày một ngày hai. Song, nếu không có kế hoạch ngay từ bây giờ, chắc chắn sức phát triển của các HTX sẽ không ổn định và thiếu căn bản, nhất là trong bối cảnh kinh tế thị trường năng động và cạnh tranh khốc liệt như hiện nay. Vì vậy, nếu đội ngũ lãnh đạo HTX không có trình độ, không được đào tạo chuyên ngành, điều hành chỉ dựa vào kinh nghiệm thực tế thì vẫn chưa đủ, thậm chí dễ dẫn đến thất bại trong kinh doanh.

So với nhiều địa phương trong cả nước, nền kinh tế Lâm Đồng có xuất phát điểm thấp, các doanh nghiệp được xếp vào hàng “đại gia” trong cả nước chưa nhiều. Vì thế, kinh tế hợp tác là cách mà Lâm Đồng gắn kết những cách làm ăn nhỏ lẻ, tạo điều kiện cho những hộ cá thể có tiềm lực kinh tế chưa mạnh phối hợp với nhau để tạo ra sức mạnh tổng hợp, đứng vững hơn trong cơ chế thị trường hiện nay. Muốn làm được điều đó, đội ngũ cán bộ lãnh đạo các HTX không thể cứ “sống lâu lên lão làng”, mà phải được nâng cao về mọi mặt, phải có nhiều đổi mới trong tư duy và điều hành công việc.

Về lâu dài, các HTX cần có kế hoạch xây dựng đội ngũ kế cận, như tạo điều kiện cho con em xã viên đi học và về làm việc tại các HTX. Và, khi “đầu tàu” tại các HTX đã thông, tin rằng sẽ tạo nên bước đột phá mới cho các HTX tỉnh nhà trong tương lai không xa.