Những trường hợp trả hồ sơ điều tra bổ sung do thiếu chứng cứ

(PLO) - Thông tư liên tịch số 02/2017/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP  quy định việc phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong thực hiện một số quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự về trả hồ sơ để điều tra bổ sung, trong đó hướng dẫn những trường hợp Viện kiểm sát, Tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Điểm a khoản 1 Điều 245 (Trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung) quy định: “1. Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ vụ án, yêu cầu Cơ quan điều tra điều tra bổ sung khi thuộc một trong các trường hợp: a) Còn thiếu chứng cứ để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại Điều 85 của Bộ luật này mà Viện kiểm sát không thể tự mình bổ sung được;...”. 

Điểm a khoản 1 Điều 280 (Trả hồ sơ để điều tra bổ sung) quy định: “1. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung khi thuộc một trong các trường hợp: a) Khi thiếu chứng cứ dùng để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại Điều 85 của Bộ luật này mà không thể bổ sung tại phiên tòa được;...”.

Phối hợp thực hiện trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong các trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 245 và điểm a khoản 1 Điều 280 của Bộ luật Tố tụng Hình sự nói trên được Thông tư liên tịch số 02/2017/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP hướng dẫn cụ thể, theo đó, chứng cứ để chứng minh những vấn đề phải chứng minh trong vụ án hình sự quy định tại điểm a khoản 1 Điều 245, điểm a khoản 1 Điều 280 của Bộ luật Tố tụng hình sự là chứng cứ quy định tại Điều 86, Điều 87 Bộ luật Tố tụng Hình sự dùng để chứng minh một hoặc nhiều vấn đề quy định tại Điều 85, Điều 441 của Bộ luật Tố tụng Hình sự mà nếu thiếu chứng cứ này thì không giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện, đúng pháp luật.

Cụ thể, Viện kiểm sát, Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung khi thiếu chứng cứ thuộc một trong 13 trường hợp. Thứ nhất, chứng cứ để chứng minh “có hành vi phạm tội xảy ra hay không” là chứng cứ để xác định hành vi đã xảy ra có đủ yếu tố cấu thành tội phạm cụ thể được quy định trong Bộ luật Hình sự hay thuộc các trường hợp không phải là hành vi phạm tội (quan hệ dân sự, kinh tế, vi phạm hành chính và các trường hợp khác theo quy định của luật). 

Hai là, chứng cứ để chứng minh “thời gian, địa điểm và những tình tiết khác của hành vi phạm tội” là chứng cứ xác định nếu có hành vi phạm tội xảy ra thì xảy ra vào thời gian nào, ở đâu; phương pháp, thủ đoạn, công cụ, phương tiện thực hiện tội phạm như thế nào.

Ba là, chứng cứ để chứng minh “ai là người thực hiện hành vi phạm tội” là chứng cứ xác định một chủ thể cụ thể đã thực hiện hành vi phạm tội đó. Bốn là, chứng cứ để chứng minh “có lỗi hay không có lỗi” là chứng cứ xác định chủ thể có lỗi hoặc không có lỗi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội; nếu có lỗi thì là lỗi cố ý trực tiếp hay lỗi cố ý gián tiếp hoặc lỗi vô ý do quá tự tin hay lỗi vô ý do cẩu thả theo quy định tại Điều 10 và Điều 11 của Bộ luật Hình sự. 

Năm là, chứng cứ để chứng minh “có năng lực trách nhiệm hình sự không” là chứng cứ xác định khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự chưa; có mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình hay không; nếu có thì mắc bệnh đó vào thời gian nào, trong giai đoạn tố tụng nào. 

Sáu là, chứng cứ để chứng minh “mục đích, động cơ phạm tội” là chứng cứ xác định chủ thể thực hiện hành vi phạm tội với mục đích, động cơ gì; mục đích, động cơ phạm tội là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự hay là tình tiết định tội, tình tiết định khung hình phạt.

Bảy là, chứng cứ để chứng minh “tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo” là chứng cứ xác định bị can, bị cáo được áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nào quy định tại Điều 51, Điều 84 của Bộ luật Hình sự hoặc áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào quy định tại Điều 52, Điều 85 của Bộ luật Hình sự. 

Tám là, chứng cứ để chứng minh “đặc điểm về nhân thân của bị can, bị cáo” là chứng cứ xác định lý lịch của bị can, bị cáo; nếu bị can, bị cáo là pháp nhân thương mại thì phải chứng minh tên, địa chỉ và những vấn đề khác có liên quan đến địa vị pháp lý và hoạt động của pháp nhân thương mại.

Chín là, chứng cứ để chứng minh “tính chất và mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra” là chứng cứ để đánh giá tính chất, mức độ thiệt hại, hậu quả về vật chất, phi vật chất do hành vi phạm tội gây ra. Mười là, chứng cứ để chứng minh “nguyên nhân và điều kiện phạm tội” là chứng cứ xác định nguyên nhân chủ quan, khách quan, điều kiện cụ thể dẫn đến việc chủ thể thực hiện hành vi phạm tội. 

Ngoài ra, chứng cứ để chứng minh “những tình tiết khác liên quan đến việc loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt” là chứng cứ chứng minh những vấn đề được quy định tại các Điều 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 59, 88 và các điều luật khác của Bộ luật Hình sự. Bên cạnh đó, chứng cứ khác để chứng minh một hoặc nhiều vấn đề quy định tại Điều 85 của Bộ luật Tố tụng Hình sự mà thiếu chứng cứ đó thì không có đủ căn cứ để giải quyết vụ án, như: chứng cứ để xác định tuổi của người bị buộc tội, người bị hại là người dưới 18 tuổi; chứng cứ để chứng minh vị trí, vai trò của từng bị can, bị cáo trong trường hợp đồng phạm hoặc phạm tội có tổ chức; chứng cứ để xác định trách nhiệm dân sự của bị can, bị cáo và những vấn đề khác có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. 

Cuối cùng, trường hợp pháp nhân thương mại phạm tội thì ngoài việc xác định chứng cứ trong các trường hợp được quy định tại nói trên, còn phải xác định chứng cứ để chứng minh điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại theo quy định tại Điều 75 của Bộ luật Hình sự.

Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung khi thiếu chứng cứ để chứng minh thuộc một trong các trường hợp nói trên mà Viện kiểm sát không thể tự mình bổ sung được.

Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa (trong giai đoạn chuẩn bị xét xử), Hội đồng xét xử (tại phiên tòa) ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung khi thiếu chứng cứ để chứng minh thuộc một trong các trường hợp nói trên nếu xét thấy không thể bổ sung được trong giai đoạn chuẩn bị xét xử hoặc tại phiên tòa.

Tuy nhiên, Thông tư liên tịch này cũng quy định, không trả hồ sơ để điều tra bổ sung khi thiếu chứng cứ để chứng minh thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này nhưng vẫn truy tố, xét xử được hoặc không thể thu thập được chứng cứ đó. Ví dụ 1, có 03 người làm chứng nhưng chỉ xác định được 02 người, hoặc hiện trường đã bị thay đổi không thể xem xét lại được hay vật chứng đã mất không thể tìm được.

Bách Nguyễn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ai đã tiếp tay cho Ngân gốm lừa đảo?

Hình ảnh Ngân gốm trên một bài viết của kênh thông tin afamily cách đây 4 năm.
(PLVN) -Mặc dù có vô số người liên tiếp bị lừa đảo trong nhiều năm nay nhưng Ngân gốm vẫn “sống khỏe” và thản nhiên lừa thêm được rất nhiều người. Điều này khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Vậy ai đã tiếp tay cho đối tượng này “lừa khỏe”, “lừa dai” tới như vậy?

Từ 23/7/2021: Thí điểm chính sách quản lý đất quốc phòng kết hợp xây dựng kinh tế

Ảnh minh họa
(PLVN) - Từ ngày 23/7/2021, Thông tư 58/2021/TT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hướng dẫn thực hiện quy định về thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc, tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế sẽ chính thức có hiệu lực thi hành.

Làm thêm mùa dịch

Một DN nhà nước nhắc nhở các đơn vị, yêu cầu người lao động không làm thêm những công việc có nguy cơ lây nhiễm COVID-19 như shipper, taxi công nghệ
(PLVN) - Câu chuyện ra văn bản chấn chỉnh nhân viên không được làm thêm trong mùa dịch cho thấy sự khó khăn của không ít doanh nghiệp (DN) khi đối mặt với “cơn bão” COVID-19.

Sáng lên hai chữ “đồng bào”

Đội Cảnh sát giao thông, trật tự của Công an huyện Đức Phổ tặng chiếc xe máy mới cho anh Vĩnh (Ảnh: Công an Đức Phổ).
(PLVN) -Một câu chuyện xúc động được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội về các cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát giao thông thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi. Một người đàn ông đi xe máy không có bằng lái, chiếc xe không rõ nguồn gốc bị Cảnh sát giao thông tịch thu phương tiện.

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT
(PLVN) -  Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo thông tư này, từ ngày 1/8 tới đây, những người làm nghề cắt tóc, massage... phải đóng thuế GTGT (VAT). Do đây là loại thuế gián thu, nên điều đó có nghĩa là người đi cắt tóc massag phải đóng thuế. 

Từ 1/7, người dân nộp hồ sơ đăng ký cư trú bằng cách nào?

Ảnh minh họa nguồn Internet
(PLVN) - Theo quy định tại Thông tư 55/2021/TT-BCA ngày 15/5/2021, từ ngày 1/7/2021, người dân có nhu cầu thực hiện các thủ tục đăng ký cư được thực hiện dưới hình thức trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công Quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an, Cổng dịch vụ công quản lý cư trú.

Nêu gương và lan tỏa

Nêu gương và lan tỏa
(PLVN) - Trong thời gian qua, việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được Đảng ta nêu ra và chỉ đạo từ rất sớm, bằng nhiều chỉ thị, nghị quyết, qua nhiều thời kỳ.

“Vacxin ý thức”, có hay không?

Sinh viên Đại học Y khoa Hà Nội khoanh vùng, dập dịch giữa đêm, lấy 10.000 mẫu xét nghiệm tại tuyến đầu Bắc Ninh. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Lần thứ 4, sau 2 năm chúng ta phải chống chọi và bước vào cuộc chiến với con vi rút vô hình bé tí xíu. Để phòng chống dịch Covid-19, cần bình tĩnh góp tay chung với cộng đồng ra sao, cần phải khai báo y tế như thế nào, hợp tác cách ly như thế nào, có cần phải hoang mang hay không? Trách nhiệm cá nhân trong việc này ra sao… là những điều dường như không ít người còn nửa vời.

Đề xuất mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế

Đề xuất mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế
(PLVN) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 82/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân đối với dự thảo này tại Cổng Thông tin điện tử của Bộ.