Những phi vụ làm nên tên tuổi của nữ điệp viên huyền thoại Lona Cohen

(PLVN) - Lona Cohen được nhiều người xem là một điệp viên huyền thoại của Liên Xô bởi khả năng làm việc vô cùng tỉnh táo trong bất cứ tình huống nguy nan nào. Trong suốt 25 năm làm gián điệp cho KGB, bà là đầu mối vô cùng quan trọng của Moscow, trong đó có hoạt động chuyển tin mật liên quan đến dự án chế tạo bom nguyên tử của Liên Xô.
Tòa nhà nơi các điệp viên KGB truyền tin về Moscow Tòa nhà nơi các điệp viên KGB truyền tin về Moscow

Điệp viên huyền thoại KGB

Năm 1945, khi Lona Cohen đang sống tại thị trấn Adams, hạt Berkshire (bang Massachusetts), người Mỹ đã sản xuất thành công bom hạt nhân và đã sử dụng loại vũ khí mới này để kết thúc Chiến tranh thế giới II. Liên Xô cũng tìm mọi cách để phát triển vũ khí hạt nhân của riêng họ. Trong số các biện pháp mà họ triển khai lúc bấy giờ có việc chiêu mộ các nguồn tin liên quan trực tiếp đến hoạt động nghiên cứu và chế tạo bom của Mỹ. 

Bằng nhiều biện pháp khác nhau, Liên Xô đã thuyết phục được nhà vật lý học trẻ tuổi Theodore Hall làm việc cho mình. Tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamo ở New Mexico, an ninh xung quanh các phòng thí nghiệm hạt nhân vô cùng nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Hall vẫn đã lén lấy được các bí mật từ phòng thí nghiệm. Sau một khoảng thời gian ngắn thu thập, Hall đã giao cho đầu mối thông tin của mình là Lona Cohen kho tài liệu vô cùng quý giá. Ngay sau khi nhận được tài liệu, Lona sẽ lên tàu tới New York để bàn giao tài liệu cho đầu mối ở lãnh sự quán Liên Xô tại thành phố này để chuyển về Nga. Giữa căng thẳng của thời cuộc, an ninh ở New Mexico được thắt chặt, đồ đạc mà người dân mang theo lên tàu có thể bị kiểm tra bất cứ lúc nào. 

Thế nhưng, bất chấp những nguy hiểm, bà Lona vẫn không dừng việc làm của mình. Chuyện kể rằng, trong một lần bà đi giao nhận tài liệu, cảnh sát đã lên tàu và kiểm tra vật dụng của tất cả hành khách. Sau thoáng bối rối, nữ điệp viên đã nhanh chóng định thần lại. Bằng vẻ mặt vô cùng thản nhiên, bà nhanh tay kẹp các tài liệu mật mới nhận được vào tờ báo đang đọc dở. Khi viên cảnh sát tiến đến ghế của bà để kiểm tra, bà nhoẻn miệng cười rồi nhờ người này cầm giúp tờ báo để bà mở hành lý cho ông ta kiểm tra.

Không chút nghi ngờ trước người phụ nữ trẻ đẹp và duyên dáng, viên cảnh sát cầm tờ báo rồi vui vẻ trả lại cho Lona sau khi xác nhận trong túi đồ của bà không có bất cứ tài liệu mật nào. Toàn bộ quá trình này diễn ra chỉ trong một quãng thời gian ngắn ngủi nhưng cho thấy sự nhanh trí tuyệt vời của Lona Cohen. Cũng chính những phi vụ như vậy đã khiến bà trở thành một huyền thoại trong số những điệp viên của KGB. Toàn bộ các tài liệu mật do Hall chuyển cho Lona đã được đưa về Liên Xô đầy đủ, tạo cơ sở để Nga có thể phát triển được bom hạt nhân trước sự sửng sốt của người Mỹ và cả thế giới.

Vỏ bọc hoàn hảo

Lona Cohen có tên khai sinh là Leontine Petka, sinh năm 1913 trong một gia đình người gốc Ba Lan. Năm 1928, bà một mình rời quê để tới thành phố New York tìm việc làm. Chứng kiến sự sụp đổ của nền kinh tế Mỹ, sự thống khổ mà cuộc Đại suy thoái mang lại, bà cũng chán nản với tầng lớp cầm quyền của Mỹ lúc bấy giờ. Tin tưởng vào chủ nghĩa cộng sản, bà kết hôn với ông Morris Cohen - người cũng có quan điểm ủng hộ chủ nghĩa cộng sản và đã gia nhập Đảng cộng sản Mỹ.

Năm 1938, ông Morris được KGB tuyển mộ và bắt đầu nghe ngóng các thông tin rồi chuyển về cho Liên Xô. Đến năm 1940, khi cuộc Chiến tranh thế giới II nổ ra, ông Morris bị gọi đi lính. Bà Lona lúc này tự nguyện tiếp quản công việc điệp viên của chồng. Tháng 11/1945, ông Morris được cho xuất ngũ và khi trở về Mỹ, ông đã ngay lập tức trở lại với công việc. “Nhờ có vợ chồng nhà Cohen, các kỹ sư chế tạo bom nguyên tử của Liên Xô đã có được những tài liệu kỹ thuật được chuyển thẳng từ phòng thí nghiệm ở Los Alamos về”, truyền thông Nga cho hay.

Sau vụ các điệp viên của KGB là Elizabeth Bentley và Igor Gouzenko đào tẩu, vợ chồng nhà Cohen đã dừng liên lạc với tình báo Liên Xô trong một thời gian, đến năm 1949 mới tiếp tục trở lại. Nhưng cũng chỉ một thời gian sau đó, khi thời điểm cuộc Chiến tranh Lạnh ngày càng trở nên căng thẳng, giới chức Mỹ và các đồng minh đã đẩy nhanh các chiến dịch truy lùng các điệp viên của Nga. 

Từ những nỗ lực như vậy, phi vụ điệp viên thế kỷ của cặp vợ chồng Ethel và Julius Rosenberg bị phanh phui. Sau khi cặp vợ chồng Rosenberg bị bắt giữ vào năm 1951, do từng có liên lạc với họ nên vợ chồng nhà Cohen đã rất lo sợ khi nhận được thông tin FBI cũng đã để mắt đến họ. May mắn là họ đã được phía Liên Xô đưa tới Mexico rồi sau đó là Anh trước khi bị vạch mặt.

Tại Anh, vợ chồng nhà Cohen được các điệp viên Liên Xô tạo cho các danh tính giả. Họ trở thành Peter và Helen Kroger - cặp vợ chồng người New Zealand chuyên bán sách cổ ở London. Ở đây, Lona đã khéo léo tạo dựng mối quan hệ thân thiết với những người hàng xóm để che giấu vỏ bọc của mình cũng như hòng dò la tin tức. Cặp vợ chồng sống trong một ngôi nhà ở góc đường gần một căn cứ quân sự của Anh, phía trước là một con đường nhỏ và đằng sau là rừng cây. 

Nhờ vị trí này, họ có thể dễ dàng quan sát các động tĩnh xung quanh cũng như xoay xở khi phát hiện tình huống bất ngờ. Sau một thời gian ở London, cặp vợ chồng trở thành những nhân vật trung tâm của Đường dây gián điệp Ba Lan- đường dây gián điệp chuyên thu thập bí mật của Hải quân Anh và chuyển cho Liên Xô. Nhờ sự khéo léo của các thành viên, đường dây này đã hoạt động ngay trong lòng nước Anh suốt 7 năm. Để thuận tiện cho việc chuyển tin nhắn về cho Nga, cặp vợ chồng này đã thiết lập một trạm radio bí mật ngay trong nhà riêng.

Lộ diện

Dù họ hành động vô cùng khéo léo nhưng cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra. Từ cuối năm 1959, cảnh sát Anh đã bắt đầu bóc gỡ được Đường dây gián điệp Ba Lan. Ngày 7/1/1961, cảnh sát Anh đã đột kích nhà của vợ chồng nhà Cohen. Vẫn giữ được vẻ bình thản hiếm có, Lona vui vẻ đồng ý đi theo cảnh sát tới đồn để thẩm vấn nhưng xin được đi vào nhà để tắt lò sưởi để phòng khả năng xảy ra hỏa hoạn nếu bà đi quá lâu. Tuy nhiên, lần này, Lona đã không gặp may như những lần trước vì cảnh sát đồng ý cho bà quay vào nhưng với điều kiện họ đi cùng. Chính vì thế nên Lona đã không có cơ hội để ném các tài liệu vào lò sưởi.

Khi Lona không còn cớ gì để né tránh, Thanh tra cảnh sát Smith - một “thợ săn gián điệp” kỳ cựu của Anh- đã yêu cầu được kiểm tra túi xách của bà. Kết quả là, ông ta đã tìm thấy ở trong đó có những bức ảnh chụp tài liệu đã được thu nhỏ để có thể đưa ra khỏi nước Anh dễ dàng hơn. Trước bằng chứng không thể chối cãi như vậy, vào tháng 3 cùng năm, Lona đã bị kết án 20 năm tù giam về tội làm gián điệp còn ông Morris nhận mức án 25 năm tù. 

Mặc dù vậy nhưng cặp vợ chồng cuối cùng chỉ phải thụ án 8 năm rồi được thả ra khi giới chức Anh đồng ý trao đổi họ với tù nhân người Anh có tên Gerald Brooke bị phía Nga giam giữ.

Trở về Moscow, cặp vợ chồng Lona và Morris tiếp tục đào tạo các đồng nghiệp trẻ về các kỹ năng thu thập thông tin tình báo. Với những đóng góp to lớn cho nước Nga, họ đã được trao nhiều huân, huy chương cao quý. Cả hai sống những năm tháng cuối đời yên ổn bằng đồng lương hưu của KGB. Năm 1992, bà Lona qua đời và ông Morris cũng mất 3 năm sau đó.

Lê Dũng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đến Thổ Nhĩ Kỳ khám phá món kem chặt Maras Dondurma độc lạ

Món kem chặt độc đáo của Thổ Nhĩ Kỳ.
(PLVN) - Người Thổ Nhĩ Kỳ vô cùng tự hào về nền ẩm thực phong phú, đa dạng của mình và điểm đặc sắc nhất của ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ là rất nhiều món ăn hấp dẫn của họ có lịch sử vô cùng sâu xa, lâu đời và kem chặt Maras Dondurma chính là một món ăn như thế.

Cha con trùm mafia sa lưới vì không bỏ được thói mê gái

Những gương mặt cộm cán của băng đảng do Paulo cầm đầu.
(PLVN) - Sau một thời gian dài tham gia các hoạt động phạm pháp, cả 3 cha con trùm băng đảng Di Lauro đều trở thành mục tiêu truy đuổi của cảnh sát. 2 trong số chúng đã bị bắt giữ vì thói mê gái, kẻ thứ 3 cuối cùng cũng không thoát được lưới trời sau 14 năm lẩn trốn.

Dùng luật cũ lật án mới

Nữ sinh Madison Smith (ngoài cùng bên phải) vận động xin chữ ký để thành lập bồi thẩm đoàn mới.
(PLVN) - Nếu như không có vụ việc ở thời hiện đại thì nhiều khi chẳng mấy ai ở bang Kansas (Mỹ) nhớ đến những luật lệ ra đời từ thế kỷ 19 đến nay vẫn còn hiệu lực và vẫn có thể được áp dụng.

Chuyện lạ trong luật

Kiểm soát biên giới giữa Đan Mạch và Đức.
(PLVN) - Mới rồi, Đức và Đan Mạch kỷ niệm 80 năm ngày phân định biên giới chung. Hai bên đã dự định tổ chức các hoạt động kỷ niệm từ năm ngoái vì việc phân định biên giới được tiến hành vào năm 1920 nhưng phải trì hoãn bởi hưởng của dịch bệnh Covid-19.

Euro 2020: Cùng phân tích điểm mạnh, yếu của các "ông lớn"

Italia là đội đầu tiên giành vé vào vòng sau.
(PLVN) - Euro 2020 đã đi gần hết vòng bảng, có những đội đã chính thức giành vé đi tiếp, có đội phải chờ đến hết trận đấu cuối cùng mới xác định được tấm vé. Với màn thể hiện của các ông lớn, có thể thấy điểm mạnh, điểm yếu của họ đã dần lộ ra.

“Hồi sinh” mối quan hệ thân ái

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Brussels hôm 14/6. (ảnh: AP.)
(PLVN) - Với sự tham dự những sự kiện lớn của đồng minh truyền thống và đối tác chiến lược trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã làm sống trở lại mối quan hệ của Mỹ với các đồng minh và đối tác này.

Kết quả nhỏ ở sự kiện lớn

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp thượng đỉnh ngày 16/6/2021.
(PLVN) - Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp nhau ở Geneve (Thuỵ Sỹ) trong khoảng thời gian không đầy 4 giờ đồng hồ. Đây là lần đầu tiên hai người này gặp nhau ở trên cùng cương vị đứng đầu nhà nước.

Chuyện về hai gia tộc có nhiều Hoàng hậu, phi tần nhất Thanh triều

Ô Lạt Na Lạp thị - Hoàng hậu thứ 2 của Thanh Cao Tông Càn Long đế.
(PLVN) - Dù không phải gia tộc có nhiều quyền lực trên chính trường, nhưng trong nhiều đời Hoàng đế Thanh triều, hai gia tộc Nữu Hỗ Lộc và Na Lạp được xem là xuất sinh nhiều Hoàng hậu, phi tần của nhà Thanh. Những cái tên nổi bật xuất thân từ hai gia tộc này phải kể đến như Từ Hi Thái hậu, Kế Hoàng Hậu Ô Lạt Na Lạp thị...

Nghệ sĩ đa tài Eric Clapton và những thăng trầm sâu kín

Nghệ sĩ Eric Clapton.
(PLVN) - Eric Clapton thường được vinh danh là một trong những nghệ sỹ guitar vĩ đại nhất mọi thời đại. Tuy nhiên, cuộc sống riêng tư của ông có khá nhiều bi kịch: không biết mặt cha, nghiện ma túy, yêu vợ bạn thân, con trai duy nhất qua đời...

Những điều kỳ bí về Thánh địa bất khả xâm phạm của người Tây Tạng

ngọn núi thần Kailash.
(PLVN) - Trên khắp thế giới nhân loại đều có truyền thống sùng bái thần thánh. Ngọn núi thần của người Hy Lạp cổ đại là đỉnh Olympia, núi thần của người Do Thái là đỉnh Sinai, núi thần của người Hán là đỉnh Côn Luân, còn đối với người Tây Tạng, ngọn núi Kailash được xem là cửa ngõ vào cõi vô hình thứ 7 của các nhà hiền triết vĩ đại.

Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc

Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc
(PLVN) - Nhắc đến kẹo hồ lô, hẳn ai cũng quen thuộc khi thường xuyên nhìn thấy món kẹo này xuất hiện trong các bộ phim cổ trang của Trung Quốc, với hình ảnh những xiên kẹo dài với viên tròn đỏ mọng được những cụ ông cụ bà, chú bé cầm trên tay đi rao bán trên các cảnh chợ tấp nhập với tiếng rao quen thuộc “kẹo hồ lô đây!”. Chỉ thể thôi cũng đủ thấy, món kẹo đã có từ rất lâu đời và ngày này trở thành biểu tượng văn hóa của người Trung Hoa.

Bí ẩn trận đồ đá tảng Stonehenge

Bí ẩn trận đồ đá tảng Stonehenge
(PLVN) - Theo khảo chứng thực địa của các nhà khoa học, trận đồ đá tảng Stonehenge ở nước Anh được xây dựng vào hậu kỳ thời đại đồ đá mới là sớm nhất, tức là vào năm 2800 trước Công nguyên, là một trong những kiến trúc đá vòng cromlech kì lạ nhất còn giữ được cho đến nay.