Những người làm nghề “nổi lửa” nghiệp dư- Nhọc nhằn cũng có, niềm vui cũng nhiều

Nhiều người vẫn nói “nấu ăn là một nghệ thuật, người nấu ăn là một nghệ sĩ”, câu nói ấy quả không sai với những người làm nghề nấu cỗ. Bởi nấu chín thức ăn không khó nhưng nấu như thế nào để người ăn trầm trồ khen ngợi không phải ai cũng làm được. Người thực sự có tâm huyết và yêu nghề mới hiểu rõ  cái khó khăn, vất vả của nghề.

Trong một đội nấu cỗ thường có sự sắp xếp, cắt đặt công việc khá rõ ràng theo một ê kíp được bố trí sẵn. Người chuyên sơ chế, người chuyên phân loại thực phẩm, tẩm ướp và nấu nướng, có người lại chuyên về bày đặt và trang trí cho món ngon thêm đẹp mắt… Khâu đầu tiên không thể thiếu đối với nghệ thuật nấu cỗ là lựa chọn thực phẩm tươi sống, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Muốn thực phẩm đạt được yêu cầu này, người chịu trách nhiệm chính trong đội phải đến tận gia trại, chủ thuyền đánh bắt hải sản đặt mua cho đủ lượng cần, tính toán sao  không để thừa nguyên liệu. Muốn món ăn ngon, đạt tiêu chuẩn, khâu  nào trong nấu cỗ cũng quan trọng, nhưng theo đúc kết của những người làm nghề “nổi lửa” lâu năm, yếu tố quyết định chất lượng món ăn, là cách pha chế gia vị tự nhiên như thế nào cho đủ thẩm thấu vào thực phẩm, cách nhìn ngọn lửa, nhiệt độ sôi để biết món ăn giòn, ngon, với những đầu bếp giỏi chỉ cần ngửi mùi món ăn là biết độ mặn, nhạt và cách trình bày, trang trí cho đẹp mắt.

Không như các ngành nghề khác, nghề nấu cỗ mệt cả chân tay và đầu óc. Với những bữa tiệc khoảng 30, 40 mâm, cả đội phải dậy từ 4, 5 giờ sáng, làm việc không ngơi tay trong vòng 5 giờ. Còn những bữa tiệc trên 100 mâm cỗ, họ dường như thức trắng đêm. Vào lúc nấu cỗ cần sự tập trung cao, người đầu bếp chỉ nghe một cuộc điện thoại gọi đến có thể làm nem cháy, mực khét… Từ tháng tám âm lịch trở đi, cũng là lúc các chị vào “chiến dịch” dài ngày, sau cả đêm thức trắng làm việc, miệng đắng ngắt, chân tay rã rời, thức ăn duy nhất lúc này chỉ có thể là nước khoáng và tô bún.

Trong tâm thức của những người làm nghề này, họ chấp nhận vất vả, cực nhọc để sáng hôm sau có những mâm cỗ ngon, đẹp mắt làm mát mặt chủ nhà. Bên cạnh đó, họ còn trở thành người tư vấn cho chủ nhà nên lựa chọn thực phẩm và làm những món gì vừa ngon, vừa  hợp túi tiền. Có lẽ, phần thưởng  sau những vất vả, lo âu ấy là lời ngợi khen của thực khách, lời động viên của chủ nhà.

Hiện nay, nhiều gia đình ở nông thôn không muốn tổ chức đám cưới kéo dài 3,4 ngày liền, vừa tốn kém vừa khiến anh em, họ hàng vất vả; một số gia đình ở nội thành không muốn tổ chức tiệc ở khách sạn, nhà hàng mà muốn tổ chức tại gia đình cho thân mật, ấm cúng, sạch sẽ. Vì vậy, nghề nấu cỗ nghiệp dư có “đất dụng võ”.

Hiện nay, trong làng nấu cỗ nghiệp dư ở Hải Phòng xuất hiện nhiều nhóm, đội dịch vụ nấu cỗ lưu động hoặc liên doanh, liên kết với các nhà hàng, khách sạn. Những người nấu cỗ lưu động không có cửa hàng, cửa hiệu hoành tráng mà thường lập từng nhóm hơn chục người đi nấu cỗ lưu động. Thương hiệu của họ chính là mâm cỗ bảo đảm chất lượng, dịch vụ chu đáo, đầy đủ, giá cả phù hợp. “Tiếng lành đồn xa”, người nọ rỉ tai người kia, truyền nhau thông tin về đội nấu cỗ lưu động.

Nghề nấu cỗ trở nên phổ biến, không ít người tưởng đây là nghề dễ kiếm ăn nên đổ xô đi làm. Họ trưng biển hiệu to, phát tờ rơi nhưng tay nghề hạn chế, khả năng tổ chức đội hình yếu kém,  lựa chọn thực phẩm đông lạnh, không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, sau một vài lần làm thử, họ đánh mất uy tín với khách hàng. Theo kinh nghiệm đúc rút của nhiều người làm nghề này: nghề nấu cỗ cần cái “tâm” và chữ “tín”.

Đông Hải