Những cách làm hay trong giải quyết án tồn đọng

Năm 2010 là năm công tác Thi hành án dân sự (THADS) đạt kết quả cao nhất từ trước đến nay, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của công tác này trong giai đoạn mới. Đây cũng là năm THADS địa phương có nhiều bứt phá. Nhờ sự chủ động, sáng tạo nhiều nơi đã giảm được một lượng đáng kể án tồn đọng.

Án tồn giảm qua từng năm

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, năm 2010 tổng số việc phải thi hành án của toàn ngành là 615.000 việc (các con số sau đây đã được làm tròn), trong đó, có 407.000 việc có điều kiện thi hành. Trong số đó đã giải quyết xong trên 351 ngàn việc, đạt 86,35%, vượt chỉ tiêu đề ra là 6,35%. Số tiền thực thu là trên 8.301 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 80,10% trên số có điều kiện thu (vượt chỉ tiêu đề ra 20,10%).

Một cuộc cưỡng chế THADS

Việc miễn giảm THA theo quy định đã được quan tâm đúng mức. Tính đến ngày 30/9/2010 các cơ quan THADS địa phương đã lập hồ sơ xét miễn, giảm THA đối với 24.000 trường hợp, với số tiền 83 tỷ đồng; đã phối hợp với cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát cùng cấp thực hiện miễn, giảm THA được trên 21.000 việc, với số tiền  gần 72 tỷ đồng.

Cũng theo Bộ Tư pháp, trong cả giai đoạn từ 2007 đến 2010 toàn ngành đã thi hành xong tổng số 1.342.134 việc/1.649.801 việc có điều kiện thi hành, đạt tỷ lệ  bình quân 81%. Về tiền đã thi hành xong 22.312 tỷ, đạt tỷ lệ bình quân là 65,21%. Án tồn đọng năm sau đều giảm hơn năm trước. Hiện, số chuyển sang năm 2011 phải thi hành là hơn 247.000 việc.

Như vậy, so sánh với kết quả công tác THADS những năm trước, đặc biệt 4 năm trở lại đây thì năm 2010 là năm kết quả THADS đạt cao nhất từ trước đến nay. Kết quả này phản ánh những nỗ lực của toàn ngành, đặc biệt là các địa phương là có những vận dụng sáng tạo để kéo giảm án tồn.

Từ sáng kiến “dần đổi công”….

Một trong những địa phương dẫn đầu trong giải quyết án tồn đọng là Bến Tre. Theo thống kê, bình quân mỗi năm Bến Tre có gần 10 ngàn việc nhưng tồn đọng thì năm sau lại cao hơn năm trước. Trăn trở rất nhiều về chuyện này, THADS Bến Tre đã tự tìm tòi, thử nghiệm các giải pháp nhằm làm giảm án tồn đọng. Với phương châm rà soát án để tập trung cao độ cho những đơn vị có án tồn đọng nhiều, cả ngành THADS tỉnh này đã vào cuộc

Với cách làm tập trung lực lượng lớn chấp hành viên, cán bộ THA cho một đơn vị cấp huyện theo cách “cuốn chiếu”. “Quét” hết đơn vị này rồi đến đơn vị khác, cách này được gọi là hình thức “dần đổi công”.

“Với giải pháp này, ta tập trung được lực lượng lớn đi THA, cho kết quả nhanh, số lượng thi hành xong đạt được nhiều hơn so với việc để từng đơn vị thi hành đơn lẻ. Cách làm này cũng khắc phục được tâm lý chây ỳ của người phải THA và đem lại hiệu quả không những về chuyên môn, còn thay đổi cách nhìn nhận của xã hội về công tác THADS”. Ông Phạm Hoài Thuận, Cục trưởng đánh giá.

Những năm 2005 về trước, mỗi năm Bến Tre có từ 3-5 ngàn án tồn đọng, thì chỉ sau 5 năm, đến nay án tồn đã giảm mức tối đa. Tỷ lệ THA cả về việc và tiền đều vượt xa chỉ tiêu đề ra

Đến tăng cường hậu kiểm

Thực hiện chủ trương sáp nhập địa giới hành chính theo Nghị quyết của Quốc hội, những ngày đầu, ngành THADS Hà Nội gặp không ít khó khăn.

Án tồn đọng lớn, nhiều vụ tồn hàng chục năm tưởng như “vô phương cứu chữa”, song với tinh thần khẩn trương “sốc” lại đội hình, siết chặt kỷ cương trong công tác và bằng các giải pháp quyết liệt năm 2009, năm đầu tiên sau ngày sáp nhập, Hà Nội vượt lên về tỷ lệ giải quyết án cũng như làm giảm án tồn đọng. Năm 2010 vừa qua, Hà Nội đã giảm gần 2 ngàn việc tồn đọng, đạt tỷ lệ 15%, trong đó có rất nhiều vụ phức tạp, tồn đọng lâu ngày.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường làm việc với ngành THADS Hà Nội

Một trong những giải pháp mà THA Hà Nội theo Cục trưởng Lê Quang Tiến là đã thực hiện là thành lập các Đoàn kiểm tra kế hoạch công tác của Chi cục và từng Chấp hành viên, do một lãnh đạo Cục THA làm trưởng đoàn. Phương pháp kiểm tra là trực tiếp đối thoại với chấp hành viên và đơn vị được kiểm tra về tính căn cứ và đường lối giải quyết cụ thể từng vụ việc. Qua đó, kịp thời phát hiện thiếu sót, tồn tại và hướng dẫn thi hành dứt điểm vụ việc.

Ngoài ra, cũng theo ông Tiến, Cục THADS còn yêu cầu các Chi cục THADS và từng chấp hành viên xây dựng kế hoạch công tác từng tháng, từng quý và cả năm. Trong đó trọng tâm tập trung vào việc rà soát, phân loại hồ sơ THA và đề ra biện pháp, thời gian thực hiện và đề ra các biện pháp cụ thể, cả thời gian thực hiện để báo cáo Thủ trưởng trực tiếp kiểm tra phê chuẩn, đồng thời báo cáo lãnh đạo Cục THA.

“Với cách làm này, chúng tôi giao trách nhiệm đến từng chấp hành viên, nếu không hoàn thành nhiệm vụ, sẽ bị xử lý nghiêm” Cục trưởng Lê Quang Tiến nói.

Cùng là một địa bàn nhiều án, theo thống kê của Cục THADS Hải Phòng, hết năm 2010, thành phố này còn 8127 việc chưa có điều kiện thi hành với số tiền trên 228 tỷ đồng. Trong số chưa có điều kiện THA có 1887 việc thời gian tồn trên 10 năm (chủ yếu án ma túy), 3409 việc thời gian tồn từ 5 đến 10 năm.

Trước tình trạng án tồn đọng nêu trên, Thành ủy Hải Phòng đã chỉ đạo VKSND TP, VKS các quận, huyện kiểm tra việc phân loại của cơ quan THADS . Cục THA cũng đã chỉ đạo các Chi cục trưởng kiểm tra hồ sơ của chấp hành viên, yêu cầu Chấp hành viên báo cáo bằng văn bản từng vụ việc chưa có điều kiện THA và đề xuất phương hướng giải quyết. Đồng thời, Cục THA TP cũng tổ chức các đoàn đi kiểm tra công tác THA trong năm, trong đó tập trung rà soát, phân loại án, chú trọng kiểm tra các đơn vị có số lượng án nhiều, phức tạp.

Trong năm 2011, Cục sẽ tiếp tục chỉ đạo chấp hành viên thường xuyên xác minh, phân loại chính xác việc THA. Việc chưa có điều kiện thi hành phải xác minh đầy đủ, cụ thể, kịp thời để phối hợp với các cơ quan để xử lý theo đúng quy định của pháp luật, Cục trưởng THADS Hải Phòng Phạm Ngọc Nghinh cho biết. “Chúng tôi cũng tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ kịp thời, đảm bảo hồ sơ THA chặt chẽ, hạn chế tối đa khiếu nại, tố cáo khi tổ chức THADS”

Không thể điểm hết những cách làm sáng tạo của địa phương trong việc giảm án tồn đọng, song một thực tế là số lượng án tồn ngày càng giảm, đặc biệt là những vụ kéo dài, phức tạp, gây bức xúc trong dư luận. Kết quả đó là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, nhưng hơn hết là nỗ lực của từng cán bộ, chấp hành viên cơ quan THADS

Sắp có Đề án xử lý án tồn đọng

Một trong những giải pháp được Tổng Cục THADS, Bộ Tư pháp đưa ra tại Hội nghị tổng kết công tác THADS năm 2010 là tiến hành thống kê, rổng rà soát, phân loại án theo quy định, từ đó lập kế hoạch THA và chỉ đạo thực hiện các đợt THA cao điểm nhằm thi hành dứt điểm các vụ việc có điều kiện, làm giảm đến mức thấp nhất số việc có điều kiện còn tồn đọng. Đồng thời tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Đề án xử lý án tồn đọng của Bộ Tư pháp báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, Tổng cục cũng xác định, sẽ tăng cường biên chế và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chấp hành viên để khắc phục tình trạng quá tải trong công việc như hiện nay.