Những bước tiến dài trong thực hiện quyền trẻ em ở Việt Nam

Sau 30 năm tham gia Công ước của Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em (1989-2019), ở Việt Nam, tỉ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi giảm 3/4,  suy dinh dưỡng, thấp còi giảm 1/2; tỉ lệ tiêm chủng cao đã giúp thanh toán bệnh bại liệt, uốn ván sơ sinh và kiểm soát được bệnh sởi; số trẻ em đến trường cao nhất trong lịch sử…
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cùng tham gia nghi thức “Thắp sáng màu xanh vì quyền trẻ em”. Ảnh: VGP/Đình Nam Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cùng tham gia nghi thức “Thắp sáng màu xanh vì quyền trẻ em”. Ảnh: VGP/Đình Nam

Những thành quả trên đã được nêu bật trong Lễ kỷ niệm 30 năm Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em, tối 16/11, tại Hà Nội.

Than dự buổi lễ có Phó Thủ Thủ tướng Vũ Đức Đam, Chủ tịch Uỷ ban quốc gia về trẻ em, lãnh đạo Bộ LĐ-TB&XH, các bộ ngành Trung ương, địa phương, đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và nhiều tổ chức quốc tế, và đặc biệt là hơn 200 trẻ em đến từ các tỉnh, thành phố đại diện cho hơn 26 triệu trẻ em cả nước.

Trọng tâm ưu tiên của đầu tư cho xã hội

Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em, cho đến hôm nay, vẫn được coi là tiến bộ nhất và có đông quốc gia thành viên nhất (196 quốc gia).

Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở châu Á, thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước này (vào ngày 20/2/1990). Những cam kết chính trị cũng như sự lãnh đạo mạnh mẽ của Nhà nước Việt Nam trong việc thực hiện quyền trẻ em đã giúp cải thiện cuộc sống hàng triệu trẻ em. Ngày càng có nhiều trẻ em được pháp luật bảo vệ, được sống, được chăm sóc sức khỏe, được học tập những kiến thức và kỹ năng cần thiết ngay từ trường mầm non và được ưu tiên hưởng chính sách phúc lợi.

Hiến pháp Việt Nam năm 2013 là một bước tiến bộ về bảo đảm quyền trẻ em với một chương quy định về quyền con người và các điều khoản cụ thể về quyền trẻ em. Luật Trẻ em năm 2016 đã đưa ra một khung pháp lý nền tảng nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ quyền cho mọi trẻ em với các điều khoản phù hợp hơn với Công ước về Quyền trẻ em. Các bộ luật, luật khác trong quá trình sửa đổi, bổ sung cũng luôn cập nhật, đáp ứng ngày càng đầy đủ hơn các thông lệ và chuẩn mực quốc tế có liên quan đến quyền trẻ em, như: Hình sự, Tố tụng hình sự, Xử lý vi phạm hành chính, Lao động, Hôn nhân và gia đình, Tổ chức tòa án nhân dân…

Đường lối nhất quán của Nhà nước Việt Nam là đặt trẻ em vào trọng tâm ưu tiên của đầu tư cho xã hội, đầu tư cho trẻ em là đầu tư cho phát triển bền vững và chuẩn bị tốt nhất cho nguồn nhân lực.

Những thách thức mới

Tuy nhiên, những thay đổi trên toàn cầu, như sự phát triển của công nghệ số, biến đổi của môi trường sống, di cư ồ ạt đang đạt ra những thách thức mới trong bảo đảm thực hiện đầy đủ các quyền trẻ em.

Ở Việt Nam, một số trẻ em và người chưa thành niên phải sống trong các điều kiện thiếu thốn, chưa thực sự an toàn.

Đô thị hóa và di cư dẫn đến tình trạng trẻ em nông thôn thiếu sự chăm sóc, bảo vệ của cha mẹ. Trẻ em cùng cha mẹ đến đô thị, khu công nghiệp khó tiếp cận dịch vụ cơ bản có chất lượng; giáo dục, đặc biệt giáo dục mầm non thiếu và không đảm bảo tiêu chuẩn; không được khai sinh; không tiếp cận được bảo hiểm y tế; gia tăng tai nạn thương tích do thiếu giám sát của gia đình... Trong khi đó, trẻ em ở đô thị cũng chịu áp lực do thiếu hạ tầng dịch vụ giáo dục, y tế, vui chơi giải trí; môi trường sống thiếu an toàn (tai nạn giao thông, tệ nạn xã hội, ô nhiễm môi trường…).  

Những bước tiến dài trong thực hiện quyền trẻ em ở Việt Nam ảnh 1
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm triển lãm ảnh trong khuôn khổ sự kiện. Ảnh: VGP/Đình Nam

Có khoảng 5,5 triệu trẻ em ở Việt Nam là trẻ em nghèo đa chiều, nghĩa là các em không được thực hiện hai trong số các quyền cơ bản về giáo dục, y tế, dinh dưỡng, nhà ở, hòa nhập xã hội, nước sạch và vệ sinh.

Hiện cả nước vẫn còn gần 2 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi, 2 triệu em bị thừa cân, béo phì; 3 triệu trẻ em không được sử dụng nước sạch; hơn 8% trẻ em từ 11-14 tuổi và gần 30% trẻ em dân tộc thiểu số là trẻ em ngoài trường học; gần 700.000 trẻ khuyết tật vẫn gặp phải những rào cản để có thể được giáo dục hòa nhập…

Tình trạng xâm hại, bạo lực trẻ em vẫn diễn ra ở hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước gây bức xúc trong xã hội. Trong hai năm 2017 - 2018 cả nước ghi nhận có gần 3.000 vụ với 3.400 đối tượng và 3.200 trẻ em bị xâm hại, trong đó xâm hại tình dục trẻ em chiếm tới 81,3% (đã xử lý hình sự 2.600 vụ với 2.800 đối tượng; 53 vụ mua bán trẻ em với 63 nạn nhân).

Cách mạng công nghiệp 4.0 và phát triển internet, mạng xã hội một mặt tạo môi trường để trẻ em phát triển trí tuệ, giao tiếp xã hội nhanh hơn thì cũng đồng thời làm gia tăng các nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thông tin xấu, độc, thiếu chuẩn mực; bị bạo lực, xâm hại trên và thông qua môi trường mạng.

Trẻ em còn là đối tượng chịu ảnh hưởng đầu tiên và dai dẳng của biến đổi khí hậu, thiên tai, môi trường khắc nghiệt, suy giảm nguồn tài nguyên.

Hành động khẩn trương, mạnh mẽ, cụ thể

Phát biểu của Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung và Trưởng dại diện UNICEF tại Việt Nam Rana Flowers đều nhấn mạnh, những cam kết trong Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em chỉ có thể được hoàn thành khi tất cả các Chính phủ và các công dân đề cao quyền trẻ em và tất cả các em đều có thể đề xuất ý kiến, nguyện vọng thực hiện quyền của mình.

Những bước tiến dài trong thực hiện quyền trẻ em ở Việt Nam ảnh 2
Ảnh: VGP

Trẻ em phải được pháp luật bảo vệ khỏi mọi hình thức xâm hại, bao gồm cả bạo lực, trừng phạt thân thể, quấy rối hoặc bất cứ hình thức khiêu dâm trẻ em hay xâm hại tình dục. Ngoài ra, để bảo vệ trẻ em, đặc biệt khỏi bạo lực và xâm hại tình dục, cần một hệ thống công tác xã hội mạnh hơn, có thể  đảm bảo một mạng lưới dịch vụ hỗ trợ, bắt đầu từ phòng ngừa và can thiệp sớm tại cấp cơ sở, cho đến các dịch vụ chuyển gửi và bảo vệ trẻ em chuyên biệt.

Chúng ta cần hành động mạnh mẽ và tăng cường đầu tư hơn nữa để giảm tử vong ở trẻ em và bà mẹ, phòng ngừa và điều trị trẻ suy dinh dưỡng thấp còi, cải thiện tiếp cận nước sạch và vệ sinh môi trường cho mọi trẻ em, đẩy mạnh giáo dục chất lượng và hòa nhập. Đồng thời, những tác động của những vấn đề mới nổi trội như biến đổi khí hậu, ô nhiễm và những hiểm họa trên môi trường mạng cần phải được quan tâm giải quyết. Tất cả các vấn đề này đều liên quan đến thực hiện mục tiêu phát triển bền vững và cần phải giải quyết một cách dứt điểm thông qua các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam.

Tại lễ kỷ niệm, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, lãnh đạo Bộ LĐ-TB&XH, UNICEF đã cùng các em thiếu nhi thực hiện nghi thức “Thắp sáng màu xanh vì quyền trẻ em”, và chứng kiến Tháp Bút và cầu Thê Húc (Hà Nội), tòa tháp Landmark 81 (TPHCM) được thắp sáng màu xanh, thể hiện những hy vọng và cơ hội cho mọi trẻ em.

Đình Nam
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chủ tịch nước đề nghị TP Hồ Chí Minh xem xét chế độ đãi ngộ y, bác sĩ

Chủ tịch nước đề nghị xem xét để có chế độ đãi ngộ và ghi nhận xứng đáng hơn nữa với đội ngũ y, bác sĩ, những người ở tuyến đầu chống dịch.
(PLVN) - Trong thư vừa gửi cử tri TP HCM, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho biết, do bận rộn với chương trình công tác đã lên kế hoạch, ông không thể trực tiếp vào TP dự hoạt động đầu tiên với tư cách là đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tại hội nghị trực tuyến làm việc với UBND quận 8, quận Gò Vấp, quận Bình Tân và huyện Hóc Môn để thực hiện nhiệm vụ của ĐBQH trong hoạt động giám sát.

Tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội

Chính phủ yêu cầu phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở yên đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ”.
(PLVN) - Theo Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2021, Chính phủ yêu cầu phải tổ chức thực hiện nghiêm ngặt, thực chất hơn giãn cách xã hội với tinh thần “ai ở đâu ở yên đó”; giữ vững “vùng xanh”, “xanh hóa vùng vàng, thu hẹp vùng đỏ”; cách ly, phong tỏa triệt để, chặt chẽ các ổ dịch, nguồn lây trong thời gian nhanh nhất, phạm vi nhỏ nhất và xét nghiệm nhanh nhất.

Bộ Chính trị nhất trí báo cáo cơ quan thẩm quyền xem xét cho chủ trương lùi thời điểm thực hiện cải cách chính sách tiền lương mới

Bộ Chính trị nhất trí báo cáo cơ quan thẩm quyền xem xét cho chủ trương lùi thời điểm thực hiện cải cách chính sách tiền lương mới
(PLVN) -  Cho ý kiến về tình hình thực hiện kinh tế-xã hội 2021, Bộ Chính trị đề nghị tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác, chủ động các phương án phòng, chống dịch phù hợp, thực hiện hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, ứng phó mọi tình huống.

Chuyến công tác của Chủ tịch nước tới Cuba, Mỹ: Triển khai ở cấp cao đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIII

Chủ tịch nước sẽ có chuyến công tác quan trọng tới Cuba, Mỹ.
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khi trả lời báo chí về chuyến công tác sắp tới của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Cuba; sau đó dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc Khóa 76 và thực hiện một số hoạt động song phương tại Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thanh Hóa nghiên cứu lại đề án thí điểm thu thuế nhà ở đô thị

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thanh Hóa nghiên cứu lại đề án thí điểm thu thuế nhà ở đô thị
(PLVN) - Tiếp tục chương trình Phiên họp 3, sáng 16/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Tờ trình về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thanh Hóa. Nếu tới đây được Quốc hội xem xét, thông qua thì sẽ áp dụng Nghị quyết từ 1/1/2022 và thực hiện trong 5 năm.

Chống tham nhũng, tiêu cực lợi ích nhóm ngay trong xây dựng và hoàn thiện thể chế

Hội nghị của Chính phủ về xây dựng và hoàn thiện thể chế.
(PLVN) -  Phát biểu khai mạc hội nghị của Chính phủ về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, được kết nối tới tất cả các tỉnh, thành trong cả nước sáng nay (16/9), Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, từ Đại hội XI của Đảng, xây dựng và hoàn thiện thể chế đã được xác định là một trong ba khâu đột phá chiến lược.

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong phòng chống dịch

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị.
(PLVN) - Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc “Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng” vào chiều 15/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị đội ngũ trí thức cần tích cực nghiên cứu, phát triển các biện pháp, các sản phẩm khoa học và công nghệ chống dịch...

Tổ chức trọng thể Lễ tang Đại tướng Phùng Quang Thanh

Tổ chức trọng thể Lễ tang Đại tướng Phùng Quang Thanh
(PLVN) - Ngày 15/9, tại Nhà Tang lễ quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông (Hà Nội), Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và gia đình đã tổ chức trọng thể Lễ viếng và Lễ truy điệu đồng chí Đại tướng Phùng Quang Thanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, theo nghi thức Lễ tang cấp Nhà nước. 

Thực hiện giãn cách phải kiểm soát dịch trong thời gian 14 ngày

Thủ tướng Chính phủ làm việc trực tuyến với địa phương, kiểm tra đột xuất các xã, phường, thị trấn về công tác phòng chống dịch. Ảnh: VGP
(PLVN) – Đó là một trong những mục tiêu đề cập trong Công điện ngày 15/9 của Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 yêu cầu Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 các tỉnh, thành phố chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm túc các công điện, kết luận của Thủ tướng Chính phủ.