Nhiều vấn đề kinh tế-xã hội bức xúc cần được giải quyết căn bản

(HP)- Đó là nhận định chung ở cuộc thảo luận tại tổ ngày 23-10- ngày làm việc thứ 2 của kỳ họp Quốc hội, gồm đại biểu các đoàn Hải Phòng, Quảng Nam và Quảng Bình, dưới sự điều hành của Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng Dương Anh Điền, về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế- xã hội và ngân sách nhà nước năm 2007; kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2008.

Tập trung đánh giá những thuận lợi, khó khăn, nhấn mạnh những yếu kém tồn tại trong thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH năm 2007, các đại biểu Quốc hội ghi nhận những nỗ lực, cố gắng của Chính phủ như: Có nhiều đổi mới trong công tác điều hành, quyết liệt trong giải quyết những vấn đề bức xúc về KT-XH; phân cấp mạnh hơn cho các Bộ, ngành, địa phương. Công tác thực hiện Luật phòng, chống tham nhũng và Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được tập trung triển khai, bước đầu có kết quả. Những thành tựu về KT-XH góp phần giữ vững ổn định chính trị, tăng cường quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế. Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng tình hình KT-XH còn bộc lộ nhiều bất cập, cần được phân tích, đánh giá làm rõ nguyên nhân và đưa ra những giải pháp khắc phục trong năm 2008.

Nhiều đại biểu cho rằng, công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, y tế dự phòng chưa được quan tâm đầu tư đúng mức, đầu tư thiếu đồng bộ ở các tuyến bệnh viện, trung tâm y tế. Tình trạng quá tải tại các bệnh viện ở các tỉnh, thành phố, bệnh viện tuyến Trung ương tồn tại đã nhiều năm, nhưng chưa có giải pháp khắc phục hiệu quả. Chủ trương, chính sách khuyến khích xã hội hóa trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe cộng đồng chưa được triển khai thống nhất ở địa phương và Trung ương, nên chưa đáp ứng được mục đích, yêu cầu đặt ra. Việc bán BHYT tự nguyện nhưng với điều kiện cả hộ dân phải mua, gây khó khăn cho người nghèo; chưa tạo được nguồn vốn để đầu tư nhiều hơn cho ngành y tế, cho các bệnh viện tuyến huyện để chăm sóc sức khỏe cho đồng bào ở nông thôn và giảm áp lực quá tải đối với các bệnh viện tuyến trên. Đại biểu Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam) cho rằng cần rà soát lại hệ thống y tế cơ sở nông thôn từ vấn đề thuốc, thiết bị đến đội ngũ bác sĩ để có chính sách cải thiện phù hợp. Đại biểu Lương Ngọc Bính (Quảng Nam) cho rằng chất lượng khám chữa bệnh còn kém, đặc biệt là ở tuyến cơ sở, phải tăng cường hơn nữa cho tuyến cơ sở. Một thực tế là người có thẻ BHYT bị phân biệt đối xử gây bức xúc trong nhân dân mà ngành Y tế chưa giải quyết được. Luật BHYT chưa đưa ra QH lần này là đúng bởi QH cần phải xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế để tiến tới BHYT toàn dân.

Nhiều vấn đề kinh tế-xã hội bức xúc cần được giải quyết căn bản
Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng Dương Anh Điền
trả lời phỏng vấn PV Báo Hải Phòng
Các đại biểu băn khoăn trước thực trạng dù đã có rất nhiều biện pháp quyết liệt, nhưng tai nạn giao thông vẫn chưa giảm, xảy ra nhiều vụ tai nạn thảm khốc, gây thiệt hại về người và tài sản. Các đại biểu cơ bản nhất trí với những giải pháp mà Chính phủ đề ra nhằm kiềm chế tai nạn giao thông như: kiên quyết lập lại trật tự giao thông, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm Luật giao thông đường bộ, hành lang an toàn giao thông, tổ chức phân luồng giao thông hợp lý, khoa học để hạn chế tình trạng ùn tắc giao thông đang diễn ra tại các thành phố lớn như hiện nay; có biện pháp phân luồng, sử dụng tuyến đường Hồ Chí Minh hiệu quả để có thể giảm mật độ xe trên quốc lộ 1A.

Đề cập chất lượng giáo dục, đào tạo, đại biểu Nguyễn Văn Hiến (Hải Phòng) cho rằng khâu yếu trong giáo dục hiện nay là quản lý, phương pháp giáo dục, chất lượng đội ngũ giáo viên, chứ không phải là cơ sở vật chất. Việc đào tạo nghề để giải quyết việc làm còn nhiều bất cập. Nhiều đại biểu đồng tình về việc công tác đào tạo nhân lực chưa đáp ứng kịp nhu cầu của xã hội cả về số lượng và chất lượng; chưa tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong đào tạo nghề cho người lao động, nhất là trong thanh niên. Kỷ cương trong ngành giáo dục bước đầu được tái lập, nhưng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm học 2006-2007 cho thấy chất lượng giáo dục vẫn còn thấp so với yêu cầu. Kiến nghị chung của nhiều đại biểu Quốc hội là cần đổi mới cơ chế, chính sách tài chính để phát triển nhanh sự nghiệp giáo dục-đào tạo; hỗ trợ toàn bộ chi phí giáo dục theo chế độ quy định cho các đối tượng chính sách, người nghèo và hỗ trợ một phần cho người “cận nghèo“. Chất lượng và quy mô đào tạo nghề từ trình độ sơ cấp tới đại học cần được nâng cao với phương châm đào tạo theo nhu cầu của xã hội; triển khai nhanh trong cả nước việc cho vay với lãi suất thích hợp để học nghề ở mọi trình độ; tiếp tục cuộc vận động chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục...

Vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm thảo luận là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng cao, tác động bất lợi đến sản xuất, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến thu nhập, đời sống của đại bộ phận nhân dân. Đa số các đại biểu QH cho rằng không nên tiếp tục đặt chỉ tiêu tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng CPI thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP chung chung như hiện nay. Đại biểu Dương Anh Điền (Hải Phòng) phân tích chưa có cơ sở lý luận và thực tiễn để cho rằng việc tỷ lệ lạm phát thấp hơn so với tỷ lệ tăng trưởng GDP là đạt yêu cầu. Đại biểu Phạm Thị Loan lý giải, khi chỉ số CPI tương đương với chỉ số GDP thì có nghĩa là nền kinh tế không tăng trưởng. Đất nước ta có xuất phát điểm thấp, mỗi chỉ tiêu đưa ra cần được cân nhắc kỹ càng. Đại biểu Nguyễn Đình Xuân khẳng định một trong những nguyên nhân khiến nền kinh tế nước ta phát triển chưa bền vững là do chỉ số lạm phát quá cao. Mục tiêu CPI năm 2008 thấp hơn GDP (9%) là không phù hợp. Nếu chỉ số giá tiêu dùng tăng cao, trong khi thu nhập thực tế của người lao động và những người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước không tăng tương xứng, thì đời sống của nhân dân không được cải thiện như mong muốn. Cùng với xác định tỷ lệ tăng giá tiêu dùng thật cụ thể, hợp lý, Chính phủ cần đề ra các biện pháp nhằm kiềm chế lạm phát để xử lý cân đối vĩ mô của nền kinh tế hiệu quả hơn. Đại biểu Huỳnh Thành Lập đề xuất Chính phủ làm rõ hơn nguyên nhân làm tăng chỉ số giá tiêu dùng, cũng như đánh giá lại hiệu quả công tác điều hành chính sách tiền tệ; làm thế nào để việc điều chính mức lương tối thiểu không trở thành nguyên nhân tăng giá khiến đời sống đại bộ phận những người hưởng lương từ ngân sách thêm khó khăn như những lần điều chỉnh lương vừa qua.

Lược ghi một số ý kiến của đại biểu Hải Phòng

Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng Dương Anh Điền: Tập trung cao phát triển các vùng kinh tế trọng điểm

Cử tri Hải Phòng nói riêng và cả nước nói chung mong muốn trong lãnh đạo, điều hành, việc Chính phủ tập trung chỉ đạo phát triển mạnh kinh tế để duy trì ổn định, bảo đảm cân đối vĩ mô là cần thiết, nhưng cần quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề xã hội như y tế, giáo dục, đời sống của  người nghèo, thu nhập thấp, công nhân trực tiếp lao động sản xuất, giải quyết dứt điểm những vấn đề khiếu kiện.
Báo cáo của Chính phủ cho rằng tỷ lệ lạm phát thấp hơn so với tỷ lệ tăng trưởng GDP là đạt yêu cầu. Tôi rất băn khoăn về vấn đề này. Nên chăng, Chính phủ cần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của nhận định trên. Bởi lạm phát gắn liền với tăng giá, mà tăng giá, trong đó chỉ số giá là chỉ số rất tổng hợp bao gồm cả nguyên- nhiên vật liệu, cả hàng xa xỉ và hàng thiết yếu như thực phẩm. Thực tế đại bộ phận người dân, nhất là những người thu nhập thấp, khi giá lương thực, thực phẩm, những mặt hàng thiết yếu tăng gấp đôi, gấp ba thì đời sống hết sức khó khăn. Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng chủ động dành nhiều thời gian nghiên cứu cơ sở lý luận của việc  “tỷ lệ lạm phát thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng GDP là đạt yêu cầu, là lành mạnh”, song chưa thấy có tài liệu nào liên quan đến vấn đề này. Mặt khác, Chính phủ cần giải trình cụ thể những yếu tố cho thấy thời gian qua giá tăng, lạm phát tăng là do giá cả quốc tế tăng như sắt thép, xăng dầu...Chúng tôi chia sẻ với lập luận như vậy, nhưng cũng băn khoăn khi đặt lại câu hỏi: các nước khác trong vùng cũng chịu giá mua như thế, tại sao họ không có lạm phát? Về điều này, Chính phủ cần phân tích, đánh giá sâu sắc hơn, chỉ đúng nguyên nhân, để có cơ sở khoa học và thực tiễn đưa ra những giải pháp phù hợp cho năm 2008.
Về nhiệm vụ năm 2008, chúng tôi đồng tình với những nhiệm vụ, giải pháp năm 2008 được xác định trong Báo cáo của Chính phủ, nhưng vẫn còn băn khoăn. Với những điều kiện thuận lợi mà công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự chỉ đạo của Chính phủ tạo ra, năm nay đã đạt mức tăng trưởng 8,5%, nếu năm 2008 đặt chỉ tiêu phấn đấu từ 8,5- 9% e rằng chưa phù hợp. Nếu chớp thời cơ thuận lợi, chỉ tiêu này không phản ánh đúng nhận định của chúng ta. Nên chăng, đặt chỉ tiêu 9% mới thể hiện được quyết tâm và phản ánh đúng thời cơ mang lại và như phân tích những vướng mắc khó khăn cản trở chủ yếu là do chủ quan. Như vậy, nếu tập trung tháo gỡ những vấn đề chủ quan thì chỉ tiêu tăng trưởng 9% hoàn toàn khả thi. Muốn vậy, có rất nhiều giải pháp. Trong đó, sự quan tâm toàn diện đến tất cả các địa phương, vùng miền trong cả nước là cần thiết và đúng đắn, nhưng Chính phủ cũng cần quan tâm hơn nữa, quyết đoán hơn nữa, điều hành sát sao hơn nữa để tập trung cao cho các vùng kinh tế trọng điểm, trong đó có Hải Phòng. Bởi hiệu quả đầu tư ở các vùng kinh tế trọng điểm có ý nghĩa nhiều mặt. Nếu các vùng kinh tế trọng điểm phát huy tốt  các tiềm năng, thế mạnh sẽ đóng góp lớn, thúc đẩy sự tăng trưởng chung của cả nước. Việc Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm, tạo điều kiện, đặc biệt là đầu tư những công trình hạ tầng quan trọng không chỉ tạo đà phát triển Hải Phòng mà quan trọng hơn phục vụ sự phát triển kinh tế-xã hội cả khu vực phía Bắc và cả nước. Vì vậy cần sớm phê duyệt giải quyết các thủ tục đầu tư để khởi công dự án rất quan trọng là Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng. Đề nghị Chính phủ quan tâm đặc biệt đến việc nâng cấp sân bay Cát Bi theo tinh thần Nghị quyết 32 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hải Phòng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhưng sự điều hành của các cơ quan chức năng với vấn đề này còn chậm. Sân bay Cát Bi có ý nghĩa hết sức lớn không chỉ với Hải Phòng mà cả vùng Duyên hải Bắc bộ. Vấn đề biển đảo cũng vậy. Để thực hiện tốt Nghị quyết của Trung ương về Chiến lược biển, trong điều hành, bố trí vốn đầu tư và chỉ đạo của Chính phủ cần quan tâm nhiều hơn nữa đến các địa phương vùng biển, trong đó có thành phố Hải Phòng.

 

Đại biểu Trần Ngọc Vinh, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng: Phát triển kinh tế hài hòa với giải quyết các vấn đề văn hóa, xã hội và môi trường

Chúng tôi nhất trí với đánh giá của Chính phủ về tình hình phát triển kinh tế- xã hội năm 2007 và cả làm rõ nguyên nhân những yếu kém,  khuyết điểm trong công tác điều hành. Với những thành tựu quan trọng và tiến bộ mới trên nhiều lĩnh vực, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện. Song giữa phát triển kinh tế với giải quyết các vấn đề văn hóa, xã hội và môi trường...chưa bảo đảm hài hòa. Đề nghị cần có biện pháp khắc phục và chế tài đối với các giải pháp Chính phủ đặt ra. Có thể xem xét và mở rộng đối tượng được vay vốn ODA.
Về xã hội, xuất khẩu lao động hiện nay còn bất cập và chưa đồng bộ; cần có chính sách, chế tài đối với những đơn vị đưa người đi lao động ở nước ngoài, bảo đảm quyền lợi của người lao động.
Về bảo hiểm xã hội, nhiều doanh nghiệp trốn tránh BHXH gây thất thu cho Nhà nước và thiệt thòi cho người lao động, nhưng chế tài xử phạt doanh nghiệp vi phạm quy định trong lĩnh vực này nhẹ, không mấy tác dụng. Nên xem xét BHXH thuộc Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội hay thuộc Chính phủ như hiện nay?
Lĩnh vực khoa học công nghệ cần được đầu tư thích đáng, gắn với thực tế lao động sản xuất, nhất là có cơ chế phù hợp đưa công trình nghiên cứu vào thực tế.
Vấn đề giải quyết khiếu nại, tố cáo thời gian qua chưa sâu sát, diễn biến phức tạp. Có vụ việc được giải quyết, nhưng chưa triệt để, chưa đồng bộ. 80% các vụ khiếu kiện liên quan đến vấn đề đền bù, giải phóng mặt bằng. Đây là vấn đề “nóng” cần được có cơ chế, chính sách giải quyết triệt để.

 

Đại biểu Nguyễn Văn Hiến (Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó đô đốc, Tư lệnh Quân chủng Hải quân): Cần có chiến lược tổng thể về biển 

Trước thực trạng giá cả leo thang như hiện nay, Chính phủ cần xem xét những giải pháp về kiềm chế giá tiêu dùng đã hiệu quả chưa và có cơ sở khoa học không. Thời gian qua, cải cách hành chính vẫn chậm. Để khắc phục cần rà soát tình hình thực hiện, mục tiêu, khâu nào chậm, kết quả thực hiện đến đâu. Trên cơ sở đó có quyết định cụ thể về giải pháp.
Mặc dù đã có rất nhiều biện pháp quyết liệt, nhưng tai nạn giao thông vẫn chưa giảm. Điều đó cho thấy công tác quy hoạch, quản lý đô thị còn yếu, cơ sở hạ tầng giao thông còn nhiều bất cập. Đây là một trong những khó khăn ảnh hưởng đến việc tận dụng thời cơ, thúc đẩy đất nước phát triển, hội nhập sâu vào khu vực và thế giới. Vì vậy, cùng với thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là cải cách hành chính, cần có tầm nhìn chiến lược về phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật giao thông. Bởi thực tế, an toàn giao thông liên quan đến nhiều lĩnh vực khác và cần thực hiện quyết liệt hơn.
Về giáo dục và khoa học công nghệ, theo tôi, cải cách giáo dục cần được nghiên cứu và tổ chức triển khai thận trọng hơn. Điểm yếu trong giáo dục hiện nay là quản lý giáo dục, phương pháp giáo dục, chất lượng giáo viên, chứ không phải nguyên nhân chính là cơ sở vật chất. Khoa học- công nghệ và giáo dục là quốc sách hàng đầu, cần được tập trung đầu tư. Thị trường công nghệ cần được đẩy mạnh hơn.
Đề nghị Chính phủ quan tâm hơn đến vấn đề quốc phòng an ninh. Để  chương trình cảnh sát biển, đánh cá xa bờ đi vào cuộc sống, Chính phủ cần rà soát nội dung chương trình, chỉ tiêu phân bổ cho chương trình biển, thực hiện đồng bộ chiến lược biển. Đây là khâu quan trọng ổn định quốc phòng an ninh, vì vậy cần đầu tư cho chiến lược biển tốt hơn, cần có chiến lược  tổng thể về biển.

 

Thuỳ Dung