Nhiều sai phạm tại dự án Đền bù giải phóng mặt bằng của Đại học Huế
Dự án Đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) của Đại học (ĐH) Huế sau nhiều năm triển khai mới chỉ GPMB được 19,44ha trên tổng số 44ha của dự án khiến đời sống người dân trong vùng dự án đến nay vẫn chưa được an cư. Mới đây, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ loạt sai phạm nghiêm trọng liên quan đến dự án này.
Dự án Đền bù GPMB của ĐH Huế được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phê duyệt chủ trương đầu tư theo Quyết định số 3263/QĐ-BGDĐT ngày 29/8/2018; phê duyệt dự án theo Quyết định số 1443/QĐ-BGDĐT ngày 2/6/2020 với tổng mức đầu tư gần 120 tỷ đồng, 100% vốn ngân sách nhà nước.
Mục tiêu của dự án là giải phóng dân cư ra khỏi các khu quy hoạch và các cơ sở nội thành của ĐH Huế, nhằm phục vụ quy hoạch mở rộng không gian đào tạo và phát triển hệ thống đại học tập trung.
Quy mô dự án bao gồm GPMB tổng diện tích khoảng 44 ha, thực hiện tại các khu vực thuộc phường An Cựu, TP Huế và khu đất số 3 Lê Lợi, TP Huế. Thời gian thực hiện từ năm 2020 - 2022 và được điều chỉnh thời gian thực hiện đến năm 2025.
Cuối tháng 12/2025, Thanh tra Chính phủ đã ban hành thông báo về kết luận thanh tra, chỉ ra những sai phạm tại dự án này. Theo đó, dự án được bố trí tổng kế hoạch vốn trung hạn là 108 tỷ đồng; tính đến cuối năm 2025, tổng kế hoạch vốn hằng năm đã bố trí 108 tỷ đồng, giá trị giải ngân hơn 73 tỷ đồng, đạt 67,8% kế hoạch vốn được giao và đạt 61,02% tổng mức đầu tư được phê duyệt.
Đến nay, diện tích đã bồi thường GPMB chỉ được 19,44ha/44ha với 14% số hộ đã được bồi thường, hỗ trợ. Qua thanh tra cũng cho thấy những khó khăn, vướng mắc chính của dự án là công tác GPMB chậm, không đáp ứng tiến độ của dự án đã được phê duyệt.
Thông báo kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong những nguyên nhân của các thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm dẫn đến dự án chậm tiến độ thì nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. ĐH Huế thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, thực hiện dự án, dẫn đến quá trình thực hiện có nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm quy định về đầu tư công, quản lý ngân sách nhà nước, quản lý sử dụng vốn đầu tư công, thanh toán vốn đầu tư công, quy hoạch, kiểm soát thanh toán.
Bộ GD&ĐT thiếu trách nhiệm trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của người quyết định đầu tư, buông lỏng công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá dự án đầu tư.
Liên quan công tác GPMB, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, ĐH Huế và các đơn vị, cá nhân có liên quan thuộc ĐH Huế chưa tập trung, quyết liệt trong công tác GPMB; yếu kém trong công tác quản lý tiến độ thực hiện GPMB, không thực hiện kịp thời các biện pháp theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền thực hiện các biện pháp đảm bảo tiến độ.
Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT và cục, vụ chức năng thuộc Bộ thiếu đôn đốc, kiểm tra ĐH Huế trong quá trình thực hiện dẫn đến diện tích GPMB đến nay mới đạt 44,18%, số hộ đã được bồi thường đạt khoảng 14% tổng số hộ phải bồi thường.
Căn cứ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ GD&ĐT tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với bộ trưởng, thứ trưởng được phân công phụ trách dự án theo từng thời kỳ liên quan đến các vi phạm nêu trong kết luận thanh tra, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bộ GD&ĐT phải chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát tính pháp lý của dự án theo quy định của pháp luật đầu tư công và các pháp luật khác có liên quan, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền khẩn trương xây dựng phương án xử lý vốn ngân sách trung ương năm 2025 và phương án bổ sung kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 theo quy định pháp luật, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định để sớm đưa dự án hoàn thành, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.
Dự án Đền bù GPMB của ĐH Huế có tổng số hộ dự kiến ban đầu bị giải tỏa là 390 hộ, trong đó có 220 hộ chính và 170 hộ phụ. Tính đến nay, nhu cầu cần bố trí tái định cư (TĐC) để thực hiện dự án của ĐH Huế dự kiến khoảng 496 hộ dân. Các hộ dân di dời đã và đang được bố trí vào các khu TĐC thuộc khu quy hoạch Trường Bia, khu TĐC ĐH Huế và khu hạ tầng kỹ thuật TĐC - 08.
Tuy nhiên, sau nhiều năm chậm trễ tiến độ đền bù, hỗ trợ GPMB khiến hàng trăm hộ dân trên địa bàn phường An Cựu rơi vào cảnh khó khăn khi nhà cửa xuống cấp, chưa được di dời, không thể xây mới.