Nhiều quyền nhân thân quan trọng được cụ thể hoá trong Bộ luật Dân sự 2015

(PLO) - Quyền sử dụng hình ảnh; quyền sống, quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe; quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín... tiếp tục là những quyền nhân thân quan trọng được Bộ luật Dân sự 2015 ghi nhận, có nhiều sửa đổi, bổ sung và đặc biệt là quy định theo hướng cụ thể, rõ ràng hơn.
Ảnh minh họa từ internet. Ảnh minh họa từ internet.

Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia: không cần có sự đồng ý

Trước đây theo quy định tại điều 31 Bộ luật Dân sự 2005 thì “Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp vì lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng hoặc pháp luật có quy định khác. Bộ luật Dân sự 2005 cũng quy định: “Nghiêm cấm việc sử dụng hình ảnh của người khác mà xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh”.

Tại Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định cụ thể hơn về việc sử dụng hình ảnh trong trường hợp không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ: Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng; hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Việc sử dụng hình ảnh mà vi phạm quy định tại Điều này thì người có hình ảnh có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, cũng tại điều luật này quy định việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật

Điều 33 về quyền sống, quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, thân thể Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Cá nhân có quyền sống, quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, thân thể, quyền được pháp luật bảo hộ về sức khỏe. Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật”. Như vậy, so với Bộ luật Dân sự 2005 thì quy định “không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật” đã được bổ sung, nhấn mạnh trong bộ luật mới.

Bộ luật 2015 cũng quy định: Khi phát hiện người bị tai nạn, bệnh tật mà tính mạng bị đe dọa thì người phát hiện có trách nhiệm hoặc yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức khác có điều kiện cần thiết đưa ngay đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi gần nhất; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm thực hiện việc khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Việc gây mê, mổ, cắt bỏ, cấy ghép mô, bộ phận cơ thể người; thực hiện kỹ thuật, phương pháp khám, chữa bệnh mới trên cơ thể người; thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất cứ hình thức thử nghiệm nào khác trên cơ thể người phải được sự đồng ý của người đó và phải được tổ chức có thẩm quyền thực hiện.

Trường hợp người được thử nghiệm là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc là bệnh nhân bất tỉnh thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con thành niên hoặc người giám hộ của người đó đồng ý; trường hợp có nguy cơ đe dọa đến tính mạng của bệnh nhân mà không chờ được ý kiến của những người nêu trên thì phải có quyết định của người có thẩm quyền của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Như vậy so với Bộ luật 2005, Bộ luật 2015 đã thay cụm từ “người đứng đầu cơ sở y tế” thành cụm từ “người có thẩm quyền của cơ sở khám, chữa bệnh” để đảm bảo sự linh hoạt, thuận tiện trong áp dụng.

Không xác định được ai đưa tin xấu, có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố

Trước đây, Bộ luật Dân sự 2005 chỉ quy định ngắn gọn: Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Nay, Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 cụ thể quy định này như sau: Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình.

Việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể được thực hiện sau khi cá nhân chết theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc con thành niên; trường hợp không có những người này thì theo yêu cầu của cha, mẹ của người đã chết, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác. Thông tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng nào thì phải được gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện thông tin đại chúng đó. Nếu thông tin này được cơ quan, tổ chức, cá nhân cất giữ thì phải được hủy bỏ.

Trường hợp không xác định được người đã đưa tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình thì người bị đưa tin có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin đó là không đúng.

Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.

Việt Hòa
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hà Nội bố trí khoảng 23.524 tỷ đồng cho Dự án đường Vành đai 4

Các đại biểu tại Kỳ họp.
(PLVN) - Sáng nay, 20/5, tại Kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề), với 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND TP Hà Nội khóa XVI đã quyết nghị thống nhất chủ trương dự kiến nguồn vốn triển khai thực hiện Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô được bố trí từ ngân sách TP là khoảng 23.524 tỷ đồng.

Hà Nội xem xét cân đối, bố trí nguồn vốn cho Dự án đường Vành đai 4

Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn phát biểu khai mạc kỳ họp.
(PLVN) - Thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương, chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy Hà Nội và đề nghị của UBND TP, sáng nay, 20/5, HĐND TP Hà Nội khóa 16 tổ chức kỳ họp thứ 5 - kỳ họp chuyên đề để xem xét, quyết định chủ trương bố trí, cân đối vốn cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô (gọi tắt là Dự án đường Vành đai 4).

Học tập và làm theo gương Bác nghiêm túc, hiệu quả, thực chất

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa chủ trì Hội nghị.
(PLVN) - Yêu cầu trên được Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh khi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị giao ban toàn quốc đánh giá 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 01/-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức chiều qua (19/5).

Ra mắt giao diện mới Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh

Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa cùng các đại biểu bấm nút ra mắt giao diện mới Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh. Ảnh: VGP
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 111 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (05/6/1911- 05/6/2022) và 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022), ngày 19/5/2022, Báo Điện tử Đảng Cộng sản chính thức ra mắt giao diện mới Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung, hình thức giao diện đáp ứng nhu cầu của độc giả trong nước và quốc tế.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Khoa học công nghệ phải là nền tảng để xây dựng quân đội hiện đại

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Khoa học công nghệ phải là nền tảng để xây dựng quân đội hiện đại
(PLVN) - Sáng 19/5, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Quốc Phòng tổ chức Lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 6 cho hai công trình đặc biệt xuất sắc trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự và trao giải. Lễ trao giải thưởng được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trước anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, các lãnh đạo bày tỏ lòng biết ơn vô hạn, lòng thành kính tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022), sáng 19/5, Đoàn đại biểu lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tới đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ.

Chuyến công tác “ba trong một” của Thủ tướng: Nhiều kết quả toàn diện, tạo dấu ấn lớn

Tổng thống Mỹ chào đón Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ, thăm và làm việc tại Mỹ và Liên Hợp quốc (LHQ) từ ngày 11/5 đến ngày 17/5 của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đạt được mục tiêu đề ra với những kết quả toàn diện, vừa cụ thể, thiết thực, vừa có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, tạo ra những dấu ấn lớn, đồng thời khẳng định nhiều thông điệp quan trọng về các vấn đề trong nước và quốc tế.

Hồ Chí Minh - Người truyền cảm hứng vĩ đại

Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng của văn hóa ứng xử tinh tế và bao dung. (Ảnh tư liệu: Bác Hồ thăm nông dân đang gặt lúa trên cánh đồng xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, Thái Nguyên).
(PLVN) - “Tôi vẫn cho rằng Hồ Chí Minh là người truyền cảm hứng vĩ đại, truyền ngọn lửa và niềm tin yêu đến tất cả mọi người. Điều đó làm cho giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác ngày càng trở nên sâu lắng, bền bỉ trong lòng dân” - Giáo sư Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương chia sẻ về những tình cảm đặc biệt đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân
(PLVN) - Trong hệ thống quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh có tư tưởng về xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Hồ Chí Minh đã tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm thấy ở lý luận đó những giá trị phổ biến có tính quy luật và phương pháp luận khoa học, để vận dụng và phát triển sáng tạo.

Thủ tướng Phạm Minh Chính kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tại Mỹ

Thủ tướng và bà con kiều bào tại cuộc gặp gỡ. Ảnh: VGP
(PLVN) - Tối 17/5, theo giờ địa phương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và đoàn công tác rời thành phố San Francisco, lên chuyên cơ trở về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN Mỹ, thăm và làm việc tại Mỹ và Liên Hợp quốc từ ngày 11-17/5/2022.

Đề nghị kỷ luật Chủ tịch Hà Nội Chu Ngọc Anh và Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long và Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh bị đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật.
(PLVN) - Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị xem xét, thi hành kỷ luật ông Chu Ngọc Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; ông Nguyễn Thanh Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế.

Tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, ban hành các chính sách đột phá cho phát triển đô thị bền vững

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng chủ trì hội nghị.
(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng đề nghị cần tập trung vào nhiệm vụ quan trọng là hoàn thiện hệ thống pháp luật và ban hành các cơ chế, chính sách có tính đột phá vượt trội cho phát triển đô thị bền vững, thúc đẩy kinh tế khu vực đô thị tăng nhanh và hiệu quả.