Nhiều khoản thu, chi chưa đưa vào quyết toán ngân sách

Vấn đề này, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Đặng Như Lợi (đại biểu Cà Mau) nêu rõ: Nhiều khoản thu vượt dự toán lớn ngoài các nguyên nhân khách quan thì có một thực tế là các địa phương lập dự toán thu ngân sách thấp không chỉ để dễ đạt được dự toán mà còn được tăng bổ sung cân đối và số bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương cho địa phương thu vượt dự toán này. Khi lập dự toán, chỉ tiêu thu ngân sách nhà nước còn dự tính ở mức thấp và chưa tính hết các khoản thu tồn đọng của năm trước. Do ước thu ngân sách năm 2003 không sát thực tế; nên dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2004 khi trình Quốc hội quyết định tăng 12,6% so với ước thực hiện năm 2003, nhưng thực tế chỉ bằng 98% thực hiện năm 2003. Có 9/30 tỉnh dự toán Nhà nước giao thấp hơn thực hiện năm 2003, có 2 tỉnh dự toán giao chỉ bằng 55% đến 60% thực thu năm trước, điều đó là không hợp lý. Đại biểu đặng Như lợi cho rằng: số thu quản lý qua ngân sách nhà nước không đưa vào cân đối còn lớn và tính chưa đầy đủ; do đó quản lý chưa chặt chẽ, số thu của nhiều đơn vị sự nghiệp có thu (học phí, viện phí, lệ phí...) ở một số tỉnh, thành phố không được phản ánh đầy đủ vào ngân sách nhà nước, thiếu minh bạch và công khai trong quản lý.

Theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước thì các khoản thu để lại đơn vị chi, quản lý qua ngân sách nhà nước tăng 2.663 tỷ đồng so với báo cáo của Chính phủ. Số tăng này chính là số thực chi năm 2004 của ngành thuế và Hải quan từ nguồn được để lại (2% số thu nội địa của ngành Thuế và 1,6% số thu của Hải quan). Đề nghị Chính phủ giải trình rõ việc tăng chi và chi vào đâu theo quy định của pháp luật, nếu không giải trình vấn đề này thì quyết toán chỉ là hình thức và toàn bộ số liệu là không rõ ràng.

* Chiều 18/5, Quốc hội thảo luận tại hội trường về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2004 dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Trương Quang Được.

Hầu hết các ý kiến đóng góp về công tác lập dự toán vẫn chưa sát với thực trạng nợ đọng trốn thuế, chi sai và vượt so với dự toán còn diễn ra phổ biến; công tác giám sát chi chưa chặt chẽ theo pháp luật dẫn đến vi phạm trong xây dựng cơ bản, quản lý hành chính... gây thất thoát tài sản nhà nước và nhân dân.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thu Hồng (Thừa Thiên-Huế): công tác lập dự toán ngân sách nhà nước so với thực tế còn xa, chưa tính hết các nguồn thu có thể và công tác dự báo chưa chuẩn xác. Đại biểu đề nghị cần đánh giá lại hiệu quả các nguồn chi (lãng phí trong điều hành ngân sách nhà nước), giám sát chặt và xử lý kiên quyết những dự án đầu tư không hiệu quả, những công trình vốn vay kéo dài đầu tư gây thất thoát tài sản.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Minh (Ninh Thuận) cho rằng: tình trạng vay đầu tư xây dựng cơ bản tràn lan ở các địa phương dẫn đến nợ đọng là một trong những nguyên nhân chi vượt so với dự toán. Đề nghị Chính phủ thay đổi điều tiết ngân sách nhất là cho các tỉnh miền núi gặp nhiều khó khăn để tập trung đầu tư cho hệ thống y tế, giáo dục, giao thông vận tải... Công tác quản lý điều hành vốn vay ODA thiếu chặt chẽ gây thất thoát, lãng phí, ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư và nên đưa nguồn này vào vốn ngân sách nhà nước hàng năm.

Đại biểu Tào Hữu Phùng (Hà Tây) kiến nghị: cần phải loại bỏ cho vay sai mục đích ở các địa phương, nhất là tình trạng vay tràn lan đầu tư xây dựng cơ bản và kiên quyết loại bỏ chi thiếu hiệu quả, nợ đọng thuế. Nếu địa phương nào chi sai thì xuất toán trả vào các năm sau và xử lý nghiêm các tổ chức và cá nhân sai phạm.
Riêng về nguồn chi cho xây dựng cơ bản, đại biểu Lê Quốc Dung (Thái Bình) đề nghị: Chính phủ bổ sung và giải trình rõ xây dựng bao nhiêu công trình dùng vốn ngân sách mà không hiệu quả, có bao nhiêu công trình xây dựng năm 2004 mà chưa quyết toán, phân cấp các dự án đầu tư nhằm giảm cơ chế xin choooo...

Sáng 19/5, Quốc hội tiếp tục làm việc tại hội trường để thảo luận về Luật bảo hiểm xã hội./.