Nhiều hạng mục của Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng chưa được giải phóng mặt bằng
Dự án Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2 là công trình trọng điểm, lớn nhất từ trước đến nay của Trung ương tại Hải Phòng. Việc hoàn thành nhà máy đúng tiến độ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng của thành phố và một số tỉnh lân cận; khắc phục tình trạng thiếu điện như hiện nay, do nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao (10-15% mỗi năm) trong khi nguồn phát điện hiện có chưa đủ đáp ứng nhu cầu.
Thời gian qua, với sự nỗ lực của các ban, ngành thành phố và chính quyền địa phương, sự ủng hộ tích cực của nhân dân các xã có dự án đi qua (thuộc huyện Thuỷ Nguyên), mặt bằng nhà máy chính (Hải Phòng 1) và một số hạng mục được giải phóng một phần hoặc toàn bộ. Nhà máy chính đang được khẩn trương thi công.
nhưng một số hạng mục phụ trợ hoạt động của nhà máy hiện gặp khó khăn trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng do một số người dân chưa nhận tiền đền bù với lý do giá tiền đền bù thấp và yêu cầu được nhận tiền đền bù theo giá đất năm 2005.
Về vấn đề này, nhóm phóng viên Báo Hải Phòng, qua theo dõi tiến độ dự án, làm việc với lãnh đạo Công ty cổ phần nhiệt điện Hải Phòng và một số đơn vị liên quan, được biết, công ty thực hiện đúng các quy định của thành phố về các chế độ đền bù, hỗ trợ người dân khi thành phố thu hồi đất để thực hiện dự án. Phần lớn người dân chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của thành phố, nhận tiền đền bù, bàn giao mặt bằng. Còn một số hộ dân xã Phục Lễ chưa nhận tiền đền bù và cho rằng, do cơ quan chức năng phê duyệt quyết định vào ngày 31-12- 2004, người dân được đền bù giá thấp, thiệt cho dân.
Thực ra, để có được quyết định số 3706/QĐ-UB ngày 31-12-2004, là sự cố gắng rất lớn của các ngành chức năng. Trước đó, từ năm 2003, UBND thành phố có quyết định số 3254 ngày 10-12 về việc cho phép Công ty cổ phần nhiệt điện Hải Phòng thuê đất để xây dựng bãi chứa tro, xỉ tại xã Phục Lễ, Phả Lễ. Năm 2004, UBND thành phố có quyết định số 1113 ngày 15-4 cho phép Công ty CPNĐ thuê đất để xây dựng tuyến kênh thoát nước tuần hoàn tại các xã Phả Lễ, Phục lễ, Tam HưnggggSau khi có các quyết định, Công ty CPNĐ cùng các cơ quan chức năng thành phố, chính quyền địa phương tiến hành kiểm kê, lên phương án đền bù. Quá trình này có sự chậm trễ từ phía người dân, khi một số người không chịu chấp hành việc kiểm kê ngay, có sự chậm trễ do việc xác định nguồn gốc đất đai của địa phương, các ngành chức năng khi có quá nhiều dự án phải tiến hành trong cùng thời gian. Vì vậy, ngày 31-12-2004 mới có quyết định phê duyệt phương án đền bù một số hạng mục trên.
Về các khoản tiền đền bù và hỗ trợ đất nông nghiệp, mặc dù đơn giá đền bù thấp nhưng các ngành chức năng trên cơ sở tính toán, cân nhắc có sự vận dụng để đỡ thiệt thòi cho bà con. Đơn cử, mỗi hạng đất thực tế khi tính toán đền bù được nâng lên một hạng. Ngoài tiền đền bù giá đất, người dân còn được hỗ trợ các khoản khác như bồi thường lỡ vụ hoa màu, lúa, hỗ trợ lao động, hỗ trợ cho người mất 50% ruộng đất trở lên, hỗ trợ chi phí cải tạo đất, nâng giá đất ngang bằng huyện An Dương, là nơi có mức giá đất cao.. . Đơn cử trường hợp hộ bà Đinh Thị Nhung ở xã Phục Lễ có diện tích đất bị thu hồi là 156 m2 đất hạng 1. Trong phương án đền bù, gia đình được hỗ trợ 5.964.348 đồng. Như vậy, mỗi m2 đất được đền bù, hỗ trợ là 38.233 đồng. Nếu cộng với cả tiền bù giá ngang với huyện An Dương là 1.930 đồng/m2 đối với đất hạng 1 và 2 thì bà Nhung được đền bù, hỗ trợ 40.163 đồng/m2; các hạng đất nông nghiệp khác thấp hơn một chút. Mức đền bù này ngang với mức đền bù của các dự án khác trong khu vực.
Giải pháp tháo gỡ
Trong khi việcgiải phóng mặt bằng một số hạng mục dự án Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng 1 gặp khó khăn, việc giải phóng mặt bằng các dự án Công ty công nghiệp tàu thuỷ Nam Triệu gần đó lại dễ dàng hơn (mức đền bù, hỗ trợ ngang nhau). Nguyên nhân chính là do Công ty CNTT Nam Triệu hỗ trợ các gia đình bị thu hồi đất bằng cách nhận con, em họ vào làm việc trong công ty. Đây là điều làm bà con trong khu vực phấn khởi. Tuy nhiên, với Công ty CPNĐ, do đặc thù công nghệ cao, yêu cầu về tiêu chuẩn lao động khắt khe hơn, chỉ có thể nhận công nhân có tay nghề bậc cao và các kỹ sư. Bởi vậy, số lao động phổ thông là người địa phương có thể nhận vào rất hạn chế.
Ông Mai Đình Kề, giám đốc công ty cho biết, công ty có kế hoạch với huyện Thuỷ Nguyên tiếp nhận 50 lao động là người địa phương, gia đình có nhiều đất bị thu hồi, tiêu chuẩn tốt nghiệp THPT, đủ sức khoẻ và điều kiện làm việc. Công ty gửi các cháu đi học 2 năm tại các trường đào tạo nghề thuộc Tổng công ty Điện lực Việt Nam. Toàn bộ tiền học phí của các cháu do công ty đài thọ, học xong trở lại nhà máy làm việc. Ngoài ra, công ty hỗ trợ kinh phí san lấp mặt bằng một khu dịch vụ khoảng 3 ha. Việc này sẽ triển khai ngay sau khi chính quyền địa phương làm xong công tác giải phóng mặt bằng. Đây là khu dịch vụ góp phần giải quyết được nhiều việc làm cho lao động địa phương sau khi bị thu hồi đất.
Như vậy, về phía Công ty CPNĐ có sự hỗ trợ thiết thực cho bà con trong việc chuyển đổi công việc, tạo điều kiện cho con em địa phương vào làm việc trong phạm vi khả năng. Dự án đi vào hoạt động sẽ tạo ra một sự thay đổi lớn về cơ cấu kinh tế cũng như sự phát triển của địa phương. Về phía các hộ dân có đất bị thu hồi cũng cần nhận thức được những lợi ích to lớn mà dự án mang lại và thấy được sự nỗ lực cao của chính quyền địa phương và các ngành chức năng để giải phóng mặt bằng cho dự án. Nên chăng Công ty CPNĐ có thêm chính sách thưởng khuyến khích cho những người sớm nhận tiền đền bù giải phóng mặt bằng cho dự án để đẩy nhanh công tác này./.