Nhiều dự án chậm và dở dang

Du lịch Hải Phòng đang trải qua giai đoạn khó khăn nhiều mặt, nhất là sự chậm trễ trong triển khai các dự án đầu tư. Trong đó, huyện Cát Hải và quận Đồ Sơn là hai địa bàn có nhiều dự án du lịch chậm và dở dang. Điều này không chỉ gây lãng phí lớn về nguồn đất, lợi ích mà còn làm  bỏ lỡ cơ hội đầu tư, phát triển du lịch trên địa bàn.

“Rùa bò” ở Đồ Sơn

Những năm gần đây, hàng loạt dự án đầu tư phát triển du lịch ở hai địa phương này được khởi công, động thổ rầm rộ thu hút sự quan tâm của các tầng lớp nhân dân nhưng rồi rất nhiều trong số đó “chìm nghỉm” đến khó hiểu. Điều đó khiến nhiều người dân và du khách, trong đó có người dân huyện Cát Hải và quận Đồ Sơn trải qua nhiều cảm xúc trái ngược, từ vui mừng, hy vọng đến ngạc nhiên, thất vọng. Dự án Khu liên hợp vui chơi giải trí Vạn Sơn của Công ty TNHH Sen Xanh là dự án đầu tư 100% vốn nước ngoài của Tập đoàn Accura (Xin-ga-po) được cấp giấy phép đầu tư từ năm 2007. Nhưng hơn 3 năm trôi qua, tất cả ý tưởng tạo lập một khách sạn 5 sao, 2 trung tâm hội nghị tiêu chuẩn quốc tế, sân tập golf… của dự án này đều vẫn nằm trên giấy. Thực tế, hàng chục nghìn m2 đất “hoang” cỏ mọc um tùm, thỉnh thoảng một vài người thuộc bộ phận văn phòng của đối tác Việt Nam qua lại “trông nom”. Có lẽ dự án này nhiều người thậm chí chưa biết tên, còn việc nó “nằm” ở đâu trong khu đất “vàng” của du lịch Đồ Sơn lại là câu chuyện mà nhiều người nếu biết sẽ rất  xót xa.

Cùng trên tuyến đường ra khu 2, khách du lịch trong và ngoài nước không còn lạ lẫm với dự án Làng biệt thự cao cấp Vạn Hương mà người ta quen gọi là khu đảo Hoa Phượng của Công ty cổ phần DASO, nhất là sau 2 lần được chọn tổ chức khai trương du lịch “Đồ Sơn biển gọi”. Nhưng điều đáng quan tâm hơn là dự án được cấp phép đầu tư năm 2007 và dự kiến hoàn thành vào năm 2009 đã không trở thành hiện thực. Những ai qua đây dễ dàng nhận thấy, những cánh phượng “không sắc hương” nằm chềnh ềnh, “vô duyên” vài năm nay vẫn chưa có chuyển biến gì, để lại sự luyến tiếc cho bao người. Đặc biêt, ai bước vào khu 1 Đồ Sơn thì hình ảnh đầu tiên “đập vào mắt” là khu nhà xây dở cao 17 tầng thuộc dự án khách sạn quốc tế của Công ty Nam Cường. Điều kỳ lạ là, dự án được triển khai từ 2002, sau gần chục năm “nó” vẫn ngang nhiên lộ bộ khung chưa chát vữa giữa khu đất “vàng” mà chắc chắn nhà đầu tư nào qua đây cũng mơ được sở hữu. Người dân thì vẫn trông mong một khách sạn đẳng cấp ở Đồ Sơn, trong khi những khu đất “vàng” thì lại bị sử dụng vô cùng lãng phí như vậy.

Dự án Làng du lịch áng Khe Thùng tại núi Thanh Quýt (Bến Bèo) của Công ty du lịch sinh thái Hà Phú, sau gần 6 năm vẫn chưa triển khai.

Ì ạch ở Cát Bà

Trên địa bàn huyện Cát Hải, phần lớn dự án phát triển du lịch đều nằm trên địa phận đảo Cát Bà. Hàng chục dự án phát triển du lịch được cấp phép đầu tư, nhưng cũng giống như ở Đồ Sơn, khá nhiều dự án nơi đây tiến độ rất ì ạch, thậm chí nhiều năm không triển khai. Ngay cả dự án được kỳ vọng nhất trong thời gian qua, được dư luận quan tâm, kỳ vọng làm thay đổi diện mạo đô thị và đẳng cấp du lịch Cát Bà là khu đô thị du lịch Cái Giá cũng trong tình trạng như vậy, tiến độ cam kết hoàn thành giai đoạn 1 xây dựng hạ tầng kỹ thuật vẫn bị chậm hơn 1 năm. Sự chậm trễ ở dự án này còn có thể hiểu được bởi đây là dự án được đánh giá cao trong việc khắc phục khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục, gói thầu. Nhưng dự án Làng du lịch Áng Khe Thùng sau gần 6 năm vẫn chưa triển khai thì thật khó chấp nhận với bất cứ lý do gì. Dự án này được thành phố chấp thuận năm 2004 với tổng mức đầu tư 41,2 tỷ đồng bằng nguồn vốn tự có của Công ty du lịch sinh thái Hà Phú, có diện tích gần 189,5 nghìn m2 tại núi Thanh Quýt (Bến Bèo). ..

Theo rà soát của Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng, dự án Làng du lịch sinh thái của Công ty cổ phần du lịch sinh thái Cát Tiên được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ tháng 7-2004, nhưng đến nay vẫn chưa có động tĩnh gì. Sở Kế hoạch và Đầu tư Hải Phòng thống kê và cho rằng, một số chủ đầu tư không có năng lực thực hiện dự án trên địa bàn Cát Hải. Trong đó phải kể đến dự án Khu du lịch sinh thái Cửa Bèo; dự án Khu du lịch sinh thái Đập Quân y và dự án Công viên sinh thái biển. Còn dự án Khu du lịch sinh thái Gia Luận của Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) cũng chỉ còn trên giấy vì chủ đầu tư không tiếp tục triển khai.

Đồng loạt kiến nghị thu hồi
Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Lê Thanh Sơn trong cuộc họp đánh giá các dự án đầu tư du lịch Cát Bà cuối tháng 8-2010 cho rằng: Mặc dù các chủ đầu tư lý giải, khủng hoảng kinh tế thế giới dẫn tới những khó khăn trong huy động nguồn vốn là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến việc thực hiện dự án, nhưng không loại trừ những hạn chế về năng lực và tính khả thi của dự án. Do vậy, Sở Kế hoạch- Đầu tư cùng với Sở Tài nguyên- Môi trường thống nhất đề nghị thành phố thu hồi giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án Khu du lịch sinh thái Cửa Bèo do Công ty cổ phần kinh doanh phát triển nhà và đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư. Lý do thu hồi là chủ đầu tư không triển khai dự án theo luật định. Dự án Khu du lịch sinh thái Đập Quân y của Công ty TNHH Toàn Long được cấp phép đầu tư từ năm 2006 và dự án Xây dựng thủy cung Cát Bà của Công ty Phát triển hạ tầng 1000 năm được cấp phép đầu tư từ năm 2007 cũng bị kiến nghị thu hồi vì đến nay vẫn chưa triển khai.

Dự án khách sạn quốc tế của Công ty Nam Cường (khu 1 Đồ Sơn) triển khai từ năm 2002 đến nay vẫn đang dở dang.                                 Ảnh: Phương Duy

Với trách nhiệm quản lý trên địa bàn, UBND huyện Cát Hải đề nghị thu hồi một số dự án đã được chấp thuận từ nhiều năm nhưng không triển khai, gây ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư, nhất là các doanh nghiệp có năng lực và mong muốn tham gia xây dựng, phát triển bền vững du lịch Cát Bà. Trong số đó có dự án của tập đoàn Vinashin tại xã Gia Luận và dự án Khu du lịch sinh thái của công ty Cát Tiên tại áng Ông Nùng, thị trấn Cát Bà. Hai dự án này đều nằm trong danh mục thu hồi vì quá thời gian cho phép nhưng chưa triển khai thi công. Trong nhiều cuộc họp rà soát, kiểm điểm tiến độ các dự án, Bí thư Huyện ủy Cát Hải Vũ Văn Kiền và lãnh đạo UBND huyện Cát Hải nêu rõ nhiều dự án đầu tư triển khai rất chậm và cho rằng, nếu các doanh nghiệp có ý định lập dự án để san nhượng, giữ đất thay vì đầu tư phát triển du lịch như ý định ban đầu là điều không thể chấp nhận và cần kiên quyết xử lý, thu hồi theo luật định. Thực tế khu vực triển khai dự án vẫn “án binh bất động”, chưa có bất kỳ sự triển khai nào của chủ đầu tư. Do vậy, việc thu hồi dự án là điều cần kiên quyết, tránh những tác động và ảnh hưởng xấu tới tâm lý của các nhà đầu tư khác và dư luận bất bình trong nhân dân.

Buông lỏng quản lý ở một số dự án ?!
Một trong những điều dễ dàng nhận ra từ sự chậm trễ trong triển khai cũng như việc “án binh bất động” của hàng loạt dự án đầu tư phát triển du lịch ngoài ngân sách trên địa bàn quận Đồ Sơn và huyện Cát Hải là năng lực chủ đầu tư cũng như tính khả thi của dự án còn nhiều hạn chế. Điều này từng được chính Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Lê Thanh Sơn thừa nhận khi đánh giá về các dự án triển khai trên địa bàn huyện Cát Hải. Đó là “một số dự án triển khai rất chậm, không bảo đảm tiến độ quy định. Nhiều dự án sau 2 đến 3 năm cấp giấy chứng nhận đầu tư vẫn không được triển khai, hoặc  thực hiện không đáng kể”. Theo ông Sơn, ngoài nguyên nhân do thủ tục về thu hồi và bàn giao đất chậm, thiếu vốn đầu tư, khó khăn trong công tác kiểm kê, đền bù giải phóng mặt bằng, dẫn đến việc bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư chậm, còn lý do: “một số chủ đầu tư không có năng lực thực hiện dự án như dự án Khu du lịch sinh thái Cửa Bèo, khu du lịch sinh thái Đập Quân y, Công viên sinh thái biển.
Tương tự, việc nhiều dự án ở Đồ Sơn triển khai rất chậm cần làm rõ trách nhiệm thuộc về ai? Cơ quan cấp phép đầu tư, quản lý quy hoạch, cơ quan thẩm định, xét duyệt giao đất và chính quyền địa phương đã phối hợp đồng bộ và có trách nhiệm chưa? Rõ ràng, tình hình thực hiện dự án Khu liên hợp vui chơi giải trí Vạn Sơn hay khách sạn quốc tế Nam Cường cho thấy hiệu quả rất thấp, thậm chí gây lãng phí đất đai và cơ hội đầu tư từ sự ì ạch trong tiến độ.
Ngay cả những dự án có thể bảo đảm tiến độ, được đánh giá cao về năng lực cũng như tính khả thi như khu B của dự án khu du lịch quốc tế Hòn Dấu cũng có những điều đáng phải suy nghĩ. Đó là việc dự án không dưới 5 lần  được điều chỉnh quy hoạch gây những lo lắng, phản ứng khác nhau trong nhân dân về tác động đến môi trường, cảnh quan của khu du lịch do quá trình triển khai, mở rộng diện tích vượt chỉ giới theo quy hoạch ban đầu.  Hoặc dự án Khu liên hợp vui chơi giải trí Vạn Sơn sau nhiều năm không triển khai và dự án Làng biệt thự cao cấp Vạn Hương chậm tiến độ, cũng vừa “kịp thời” điều chỉnh quy hoạch và kéo dài thời gian hoàn thành đến… sau năm 2011. Trong buổi làm việc với Ban Pháp chế HĐND thành phố cuối tháng 10 vừa qua, Phó giám đốc Sở Văn hóa -Thể thao và Du lịch Nguyễn Anh Tuân thẳng thắn chỉ ra, công tác quản lý nhà nước đối với  các dự án đầu tư phát triển du lịch thiếu đồng bộ và còn nặng về thủ tục hành chính. Việc thẩm định dự án đầu tư, phối hợp giữa các sở, ngành để trình thành phố cấp phép còn nhiều bất cập, thủ tục rườm rà. Công tác phối hợp kiểm tra, giám sát sau đầu tư và trong quá trình thực hiện dự án còn yếu.
           

Kiên quyết, dứt điểm

 

Trước thực trạng nhiều dự án triển khai rất chậm, không chứng minh được sản phẩm, tại cuộc họp đánh giá các công trình, dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cát Hải cuối tháng 8 vừa qua, Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo rà soát tổng thể các dự án. Theo đó, thành phố phân công một Phó chủ tịch UBND thành phố làm tổ trưởng tổ rà soát, kiểm tra và kiên quyết thu hồi dự án không triển khai. Chủ tịch yêu cầu các chủ đầu tư báo cáo giải trình tiến độ mỗi dự án. Trong đó, làm rõ nguyên nhân chậm trễ kèm theo cam kết tiến độ, triển khai nhanh; không được  chuyển nhượng nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; báo cáo định kỳ địa phương về tiến độ cũng như tình hình triển khai dự án. Chủ tịch chỉ đạo huyện Cát Hải tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở ngành trong việc rà soát, đánh giá tiến độ thực hiện các dự án; nêu rõ giải phóng mặt bằng, quản lý, kiểm tra công tác đầu tư các dự án trên địa bàn.

 

Huyện Cát Hải sau nhiều lần kiến nghị thu hồi một số dự án không triển khai, tiếp tục ra thông báo số 107, ngày 29-9-2010 về việc rà soát, đánh giá tình hình thực hiện các công trình, dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn. Trong đó, yêu cầu chủ đầu tư các dự án báo cáo chi tiết tiến độ, có từng mốc thời gian thực hiện công việc đồng thời nêu rõ: “Nếu chủ đầu tư không triển khai dự án bảo đảm tiến độ và các quy định của pháp luật, UBND huyện Cát Hải cùng các ngành thành phố sẽ báo cáo, đề xuất UBND thành phố  thu hồi dự án đầu tư đã có chủ trương hoặc đã được cấp chứng nhận đầu tư”. Bí thư Huyện ủy Cát Hải Vũ Văn Kiền cũng cho biết: trong tháng 11, trên cơ sở rà soát chi tiết, tổng thể các dự án, huyện sẽ tiếp tục kiến nghị thu hồi một số dự án không triển khai.

 

Với các dự án trên địa bàn Đồ Sơn, Phó chủ tịch UBND quận Vũ Đình Hưng cho biết, địa phương  nhiều lần có văn bản đốc thúc các chủ đầu tư báo cáo chi tiết tiến độ dự án, nhất là các dự án chậm hoặc chưa triển khai. Ông Hưng cũng khẳng định: quận tiếp tục có văn bản yêu cầu các chủ đầu tư làm việc cụ thể về việc sử dụng đất của các dự án trên địa bàn. Trên cơ sở đó đề xuất biện pháp xử lý kiên quyết đối với các dự án tiếp tục chậm tiến độ hoặc không triển khai, trong đó không loại trừ việc kiến nghị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư.

 

Thận trọng trong xét duyệt dự án mới

 

Những động thái kiên quyết của lãnh đạo thành phố và các địa phương về xử lý tình trạng chậm tiến độ hoặc không triển khai các dự án đầu tư phát triển du lịch ở Cát Bà, Đồ Sơn nhận được sự ủng hộ của người dân và du khách, sự tích cực phối hợp triển khai của các sở, ngành. Tuy nhiên, điều mà  người dân của hai địa phương mong chờ  là  phải thu hồi khẩn trương, đồng thời lựa chọn những nhà đầu tư có năng lực, phát triển dự án tạo đột phá, phù hợp với đặc thù du lịch biển, sinh thái và bền vững của du lịch Hải Phòng.

 

Trong khi chờ dự án “khủng” tạo đột phá cho du lịch biển Hải Phòng, có lẽ phải bắt đầu từ sự thay đổi trong xét duyệt, thẩm định dự án. Đổi mới cách quản lý theo hướng lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, tâm huyết và ưu tiên đầu tư có trọng điểm, dự án du lịch sinh thái, bền vững, thân thiện môi trường có quy mô lớn, mang đặc thù du lịch Hải Phòng. Cùng với yêu cầu đẩy nhanh dự án đang dở dang và thận trọng trong phê duyệt dự án mới, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Thành yêu cầu các sở, ngành chức năng công bố công khai yêu cầu chủ dự án đầu tư vào Cát Bà về xác định sản phẩm cốt lõi và sản phẩm hỗ trợ du lịch Cát Bà.

 

Rõ ràng, để có sự thay đổi mang tính đột phá cho du lịch biển Hải Phòng, trước hết cần sớm quy hoạch chi tiết các khu du lịch; tăng cường quản lý, kiểm tra, xét duyệt dự án. Trên thực tế, Cát Bà và Đồ Sơn đã có quy hoạch chi tiết, nhưng thực tế quy hoạch này mới dừng ở mức phân khu chức năng. Do vậy, nếu có quy hoạch chi tiết theo quy định, các nhà đầu tư sẽ không gặp khó khăn trong việc lựa chọn địa điểm, thúc đẩy đầu tư vào lĩnh vực du lịch đúng trọng tâm, trọng điểm. Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lê Tất Vinh đề xuất thành phố xem xét ban hành danh mục những ngành, lĩnh vực đầu tư và du lịch được hưởng các cơ chế ưu đãi của thành phố như thủ tục đất đai, chính sách thuế các loại, vay vốn tín dụng… Mặt khác, thành phố chỉ đạo các sở, ngành liên quan như Kế hoạch Đầu tư, Cục Thuế, Tài nguyên Môi trường, Xây dựng… hoàn tất bộ thủ tục liên thông một cửa về đầu tư du lịch trên địa bàn thành phố.

Văn Lượng