Nhân Ngày Thế giới phòng, chống lao (24-3): Tiến tới một thế giới không còn bệnh lao

Trong đó,  95% số bệnh nhân lao mới và 98% số bệnh nhân chết do lao thuộc các nước đang phát triển. Đáng nói là, với sự xuất hiện của HIV/AIDS, tình hình mắc bệnh lao thêm phức tạp, với khoảng 200 nghìn người đồng thời nhiễm lao và HIV. Vì vậy, phòng, chống và đẩy lùi bệnh lao hiện vẫn là thách thức với các thầy thuốc và toàn nhân loại. Tiến tới một thế giới không còn bệnh lao là trách nhiệm của mỗi quốc gia và cộng đồng quốc tế.

Những năm gần đây, bệnh lao không còn là bệnh thuộc “tứ chứng nan y ” nhưng người bệnh lao lại có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân là tình trạng suy giảm miễn dịch do HIV/AIDS, bệnh lao kháng thuốc, ô nhiễm môi trường,  tình trạng nghèo đói, giao lưu toàn cầu mở rộng…Lo ngại nhất là tình trạng bệnh lao kháng thuốc, kháng đa thuốc. Theo WHO, Việt Nam là một trong những quốc gia thuộc khu vực Tây Thái Bình Dương có tỷ lệ mắc lao cao, đứng thứ 12 trong 22 nước có gánh nặng bệnh lao cao trên toàn cầu. Cũng theo tính toán của WHO, 5%  số người bệnh  lao tại Việt Nam có HIV, khoảng 5.000 người bệnh lao kháng đa thuốc mỗi năm, nên số người mắc và tử vong do bệnh lao cao. Điều đáng nói là, hầu hết người bệnh lao ở độ tuổi 15-24, là lao động chính của gia đình và xã hội. Cho nên, mắc bệnh lao không chỉ làm  ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn thiệt hại không nhỏ thu nhập của các gia đình. Thực tế, phần lớn người bệnh lao là người nghèo do điều kiện dinh dưỡng kém, lao động vất vả.  Khi mắc bệnh, họ lại càng khó khăn, nghèo túng và thiếu các điều kiện chăm sóc sức khỏe.

Những năm qua, công tác chống bệnh lao tại Hải Phòng đạt thành công đáng kể. Màng lưới chống bệnh lao triển khai từ thành phố đến cơ sở.  Hoạt động chống bệnh lao được lồng ghép với nhiều chương trình y tế, có sự phối hợp chặt chẽ giữa quản lý điều trị ngoại trú và nội trú. Tuy nhiên, hoạt động chống bệnh lao tại Hải Phòng vẫn còn một số khó khăn như:  thiếu nhân lực, cơ sở vật chất khu vực điều trị xuống cấp... Đó là chưa kể việc thiếu cơ chế, chính sách phù hợp, việc quản lý kinh doanh thuốc chống lao, nhất là việc cung cấp thuốc tư nhân còn phức tạp. Ngoài ra, việc thay đổi mô hình tổ chức y tế địa phương cũng ảnh hưởng phần nào đến chất lượng công tác của đội ngũ cán bộ phụ trách chương trình chống lao tuyến cơ sở. Nhận thức rõ tầm quan trọng của y tế cơ sở trong công cuộc phòng, chống bệnh lao, năm nay, Chương trình chống lao quốc gia chọn chủ đề “ Phòng chống bệnh lao bằng sức mạnh của hệ thống y tế cơ sở ” để hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống bệnh lao (24-3). Có thể khẳng định, việc sử dụng, phát huy sức mạnh mạng lưới y tế cơ sở vào công tác chống lao là đúng đắn. Thực hiện chủ trương của Đảng và Bộ Y tế về củng cố, nâng cao năng lực hoạt động mạng lưới y tế cơ sở, y tế cơ sở Hải Phòng có bước phát triển vượt bậc. Hải Phòng là địa phương thực hiện tốt chủ trương đưa bác sĩ về xã và thực hiện chuẩn quốc gia về y tế. Đến nay, Hải Phòng có 190 xã, phường (chiếm 85%) đạt chuẩn quốc gia về y tế. Nhiều trạm y tế cơ sở được xây dựng khang trang, 100% được đầu tư trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh thông thường và triển khai các chương trình y tế quốc qua, trong đó có chương trình chống lao...Kết quả này khẳng định công tác y tế tại Hải Phòng được xã hội hóa cao, với sự quan tâm, hỗ trợ của cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể các cấp. Hiện ngành y tế thực hiện đề án 1816, cử cán bộ từ bệnh viện tuyến thành phố luân phiên về hỗ trợ, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh y tế cơ sở. Đây cũng là giải pháp nhằm giảm tải cho các bệnh viện tuyến thành phố, thực hiện công bằng trong khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thời gian tới, công tác chống lao tại Hải Phòng tập trung thực hiện một số mục tiêu quan trọng. Đó là phát hiện trên 70% số người bệnh lao phổi AFB (+) mới theo dịch tễ; điều trị khỏi  trên 90%  số người bệnh lao phổi AFB (+) mới phát hiện; giảm tối đa số người bệnh bỏ điều trị, hoàn thành dự án điều trị dự phòng lao bằng INH cho người nhiễm HIV, tiếp tục tăng cường phối hợp y tế công,  tư trong phát hiện và quản lý người bệnh lao, quan tâm khám phát hiện bệnh lao cho người nghèo và các đối tượng đặc biệt. Để đạt được các mục tiêu này, ngành y tế tranh thủ và huy động sự hỗ trợ của các tổ chức, huy động mọi nguồn lực và củng cố, mở rộng chương trình chống lao, nhất là tại y tế cơ sở. Xã hội hóa công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phòng, chống bệnh lao, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.  Bệnh viện Lao và bệnh phổi và các cơ sở y tế nâng cao chất lượng chẩn đoán, phát hiện, hệ thống xét nghiệm, cung cấp dịch vụ điều trị chất lượng cao, cung ứng kịp thời, đầy đủ thuốc điều trị cho người bệnh.

                                                                   Bác sĩ Phan Trọng Khánh

                                                         (Phó giám đốc Sở Y tế Hải Phòng)