Nhân Ngày quốc tế Người khuyết tật (3-12): Tạo việc làm giúp người khuyết tật hòa nhập cộng đồng

Hiếm hoi việc làm

Ông Phạm Văn Tuấn, Giám đốc Công ty phát triển việc làm và hỗ trợ người tàn tật An Tuấn tâm sự: “Tôi cũng là người khuyết tật nên rất hiểu tâm tư, nguyện vọng của người cùng cảnh ngộ. Người khuyết tật không muốn dựa dẫm, họ muốn vươn lên hòa nhập cộng đồng bằng chính đôi tay và khối óc của mình nhưng thực tế, cơ hội việc làm cho người khuyết tật rất khó khăn. Trước đây, khi đi tìm việc, tôi từng bắt gặp những cái nhìn nghi ngại của nhiều người khi thấy tôi bị tật nguyền. Nhưng với nghị lực của mình tôi vượt qua tất cả và tạo dựng nên cơ sở dạy nghề và tạo việc làm cho người khuyết tật…Người khuyết tật không thiếu nghị lực, chỉ mong sao, nhà nước, doanh nghiệp quan tâm, tạo điều kiện cho họ có việc làm, giảm bớt khó khăn trong cuộc sống”.

Chính sách và thực tế: khoảng cách còn xa

Nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước ta quan tâm vấn đề việc làm cho người khuyết tật. Bộ Luật Lao động, Pháp lệnh về người tàn tật, các Nghị định 81/CP, 116/CP và gần đây nhất là Chỉ thị số 01 ngày 9-1-2006 của Thủ tướng Chính phủ đều nhấn mạnh việc “dạy nghề, tạo việc làm cho người khuyết tật, kể cả việc người khuyết tật tự tạo việc làm”. Nghị định số 81/CP quy định: Cơ sở dạy nghề, sản xuất kinh doanh cho người khuyết tật được miễn các loại thuế, được xét cấp hỗ trợ một phần kinh phí và vay vốn lãi suất thấp từ Quỹ hỗ trợ việc làm cho người khuyết tật của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; được ưu tiên giao đất hoặc thuê đất ở những địa điểm thuận lợi cho việc tổ chức dạy nghề và sản xuất kinh doanh. Quy định như vậy, nhưng thực tế những ưu đãi đó của Đảng, Nhà nước chưa thực sự được triển khai đầy đủ và nghiêm túc.

Theo ông Phạm Văn Huấn, Chủ tịch Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi Hải Phòng, việc tuyển dụng người khuyết tật vào làm việc phải được coi là trách nhiệm pháp lý chứ không phải là hành động tuỳ tâm của các doanh nhân…Luật Lao động ban hành năm 1995 có nhiều điều khoản ưu tiên cho lao động khuyết tật như bố trí công việc phù hợp dựa trên tính chất, thể trạng, khả năng lao động; tỷ lệ lao động là người khuyết tật mà doanh nghiệp phải tuyển dụng, nhưng cơ hội việc làm cho họ khá hiếm hoi. Nguyên nhân là do chưa có chế tài, cơ chế giám sát thoả đáng nhằm bảo vệ quyền lợi của lao động khuyết tật, nhiều doanh nghiệp thiếu quan tâm đến người lao động khuyết tật.

Một nguyên nhân khác là chính sách hỗ trợ cơ sở có nhiều người lao động khuyết tật chưa thoả đáng (được hỗ trợ 1 triệu đồng nếu nhận người lao động khuyết tật ngoài chỉ tiêu). Mặt khác việc không công nhận các doanh nghiệp dưới 10 lao động với hơn 51% người khuyết tật là cơ sở sản xuất dành riêng cho người khuyết tật làm doanh nghiệp mất cơ hội được hưởng chính sách ưu đãi.

Cơ hội mới cho người khuyết tật

Chủ trương tổ chức hướng nghiệp, dạy nghề cho người khuyết tật gắn với quá trình phục hồi chức năng, dạy văn hoá ở các cơ sở giáo dục, nuôi dưỡng, điều dưỡng xã hội, hỗ trợ vay vốn được thành phố quan tâm... Nhiều đơn vị bảo trợ người khuyết tật hoạt động hiệu quả như Trường dạy nghề người tàn tật, Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi thành phố, Hội Người mù thành phố, Hội Chữ thập đỏ, Hội Từ thiện thành phố…

Nhằm khắc phục hạn chế của người khuyết tật, các tổ chức, hội người khuyết tật ngoài việc hướng nghiệp cho hội viên đã chú trọng tập huấn giúp họ chuẩn bị về tâm lý, cách tiếp cận môi trường làm việc….UBND thành phố, ngành Lao động-Thương binh -Xã hội có nhiều chính sách tạo cơ hội tiếp cận nghề nghiệp và việc làm với người lao động khuyết tật đã có nghề; tư vấn, hướng nghiệp và dạy nghề gắn với giải quyết việc làm cho người chưa có nghề hoặc làm nghề tự do, đồng thời đẩy mạnh việc nâng cao trình độ văn hoá cho người khuyết tật. Mới đây, chương trình “Vì sự bình đẳng và hòa nhập cộng đồng” và Quỹ việc làm cho người khuyết tật Việt Nam (CFFD) chính thức ra mắt tại Hải Phòng. Theo đó, CFFD sẽ kết hợp với các trường đại học và các cơ sở dạy nghề trong cả nước để đào tạo, dạy nghề, tổ chức cơ sở sản xuất dành cho người khuyết tật và tìm đầu ra cho sản phẩm.

Thanh Thuỷ